fa اثر تنک‌دستی و شیمیایی بر تغییرات کمی و هورمونی در مراحل مختلف خرما رقم خضراوی تنظیم کننده های رشد گیاهی Plant Growth Regulators كاربردي Applicable <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">به&shy;منظور بررسی اثر تنک&shy;دستی و شیمیایی بر خصوصیات کمی و تغییرات هورمونی در مراحل مختلف میوه خرما رقم خضراوی، آزمایشی در دانشگاه شهید چمران اهواز در سال ۱۴۰۱ و 140۲ اجرا شد. این آزمایش به&shy;صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک&shy;های کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام گردید. فاکتورهای آزمایشی شامل تنک&shy;دستی (عدم تنک&shy;دستی، حذف ۳۳ درصد، حذف ۲۵ درصد از تعداد کل خوشچه&shy;ها) و تنک شیمیایی (صفر، 50 و ۱۰۰ میلی&shy;گرم در لیتر نفتالین استیک اسید) بود. هورمون&shy;های اندازه&shy;گیری شده شامل ایندول استیک اسید، جیبرلیک اسید، زآتین و آبسیزیک اسید و همچنین صفات کمی مورد ارزیابی شامل وزن تر، طول، قطر، نسبت طول به قطر، وزن گوشت، حجم و وزن مخصوص میوه بودند. نتایج نشان داد که اثر متقابل تنک&shy;دستی و شیمیایی بر صفات کمی اندازه&shy;گیری شده در همه مراحل (بجز بر طول، وزن گوشت و حجم میوه در مرحله کیمری) اثر معنی&shy;داری داشت. همچنین اثر متقابل تنک&shy;دستی و شیمیایی بر غلظت هورمون&shy;های درونی اندازه&shy;گیری شده در همه مراحل (بجز در هورمون اکسین و جیبرلیک اسید به ترتیب در مراحل کیمری و تمار) اثر معنی&shy;داری داشت. نتایج نشان داد که صفات کمی اندازه&shy;گیری شده تا اواسط مرحله رشد (خلال) افزایش یافته و پس از آن کاهش یافتند. بطورکلی نتایج بدست آمده نشان داد تیمار تنک&shy;دستی با حذف یک&shy;چهارم از تعداد کل خوشه&shy;چه&shy;ها و تنک شیمیایی با ۱۰۰ میلی&shy;گرم در لیتر نفتالین استیک اسید، موجب بهبود کمی میوه خرما رقم خضراوی گردیده و به نخل&shy;داران قابل توصیه است.</span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">This study was conducted to investigate the effect of manual and chemical thinning on the quantitative characteristics and hormonal changes in different stages of the fruit of the Khadrawi palm date at Shahid Chamran University of Ahvaz in 2022 and 2023. This experiment was done as a factorial design based on a randomized complete block design with 3 replications. Factors included manual and chemical thinning. The experimental factors included: manual thinning (no manual thinning, removal of 33%, removal of 25% of the total number of clusters) and chemical thinning (zero, 50 and 100 mg/liter of naphthalene acetic acid). Auxin, gibberellin, zeatin, and abscisic acid, as well as quantitative traits evaluated, including fresh weight, length, diameter, length-to-diameter ratio, flesh weight, volume, and fruit-specific weight, were measured. The results showed that the interaction effect of manual and chemical thinning had a significant effect on quantitative traits such as fresh weight and fruit diameter in all stages and on length, flesh weight and fruit volume in all stages except the kimri stage. Also, the interaction effect of manual and chemical thinning on the concentration of internal hormones cytokinin and abscisic acid in all stages and internal auxin hormone in all stages except kimri stage and internal gibberellin hormone had a significant effect in all stages except tamar stage. The results showed that quantitative traits, including fruit fresh weight, length and diameter, as well as fruit flesh weight, increased until the middle of the growth stage (khalal) and then decreased. In general, the obtained results showed that manual thinning treatment by removing one-fourth (25%) of the total number of clusters and chemical thinning with 100 mg/liter of naphthalene acetic acid resulted in a quantitative trait improvement in the date fruit of the Khadrawi variety, and palm growers are recommended.</span></span></span> تنک میوه, خرما, خصوصیات کمی, نفتالین استیک اسید, هورمون Dates, Fruit thinning, Hormone, Naphthalene acetic acid, Quantitative characteristics 65 86 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1026-3&slc_lang=fa&sid=1 Mansour Jalali منصور جلالی mansourjalali2016@gmail.com No Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Esmaeil Khaleghi اسماعیل خالقی KHALEGHI@SCU.AC.IR Yes Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Noorollah Moallemi نوراله معلمی n.moallemi@scu.ac.ir No Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Shohreh Zivdar شهره زیودار Zivdar_s@scu.ac.ir No Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Mostafa Rahmati Jonidabad مصطفی رحمتی جنیدآباد Ms.rahmati@yahoo.com No Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Khuzestan, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران