fa تأثیر پرتوتابی بذر بر جوانه‌زنی، رشد و خصوصیات کمی و کیفی گیاه زینتی همیشه‌بهار (Calendula officinalis) سایر موارد others پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">تیمارهای فیزیکی مانند لیزر و اشعه‌های گاما و بتا می‌توانند به&shy;عنوان عوامل مؤثر در افزایش رشد و جوانه‌زنی گیاهان عمل کنند. به&shy;همین منظور، اثر تیمارهای مختلف شامل لیزر، اشعه گاما و اشعه بتا بر جوانه‌زنی، سرعت رشد، طول گیاهچه، وزن خشک بوته، سطح برگ‌ها، تعداد برگ و محتوای کلروفیل گل همیشه&shy;بهار مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تیمارهایی که از لیزر، اشعه گاما و اشعه بتا استفاده کرده‌اند، افزایش‌های قابل توجهی را در جوانه‌زنی، سرعت رشد، طول گیاهچه، وزن خشک بوته، سطح برگ‌ها، تعداد برگ و محتوای کلروفیل ایجاد کردند. تعداد روز تا جوانه&shy;زنی تحت تأثیر تیمارهای پرایمینگ تقریباً تا 4 روز نسبت به شاهد (10 روز) کاهش یافت که </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">متعلق به سه تیمار هیدروپرایمینگ (7/6)، اشعه گاما </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">به&shy;مدت</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">5 دقیقه (5/6) و اشعه بتا </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">به&shy;مدت</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">15 دقیقه (6/6) بود</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">. با این وجود بیشترین درصد جوانه&shy;زنی متعلق به تیمار بذور با اشعه&shy;های گاما به&shy;مدت 15 دقیقه و بتا به&shy;مدت 10 دقیقه بود. علی&shy;رغم نتایج فوق، تیمار لیزر به&shy;مدت 15 دقیقه بیشترین طول گیاهچه را تولید نمود که از این نظر با تیمار اشعه گاما به&shy;مدت 15 دقیقه اختلاف معنی&shy;داری نداشت. در شرایط گلخانه&shy;ای، تیمار اشعه بتا به&shy;مدت 15 دقیقه بیشترین طول ساقه را ایجاد نمود که با لیزر به&shy;مدت 15 دقیقه اختلاف معنی&shy;داری نداشت. این دو تیمار بیشترین وزن خشک بوته و شاخص سطح برگ را نیز به خود اختصاص دادند. به&shy;طورکلی، تیمار با لیزر و اشعه گاما به&shy;مدت 15 دقیقه و همچنین تیمار با اشعه بتا به&shy;مدت 15 دقیقه بیشترین بهبود را در صفات مذکور داشت.</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span></span> <span style="text-autospace:none"><span style="font-size:11.0pt">Physical treatments such as laser, gamma, and beta rays can act as effective factors in increasing the growth and germination of plants. In this research, the effect of different treatments including laser, gamma, and beta rays on germination, growth rate, seedling length, plant dry weight, leaf area, leaf number, and chlorophyll content of pot marigold were investigated. The results showed that seed treated with laser, gamma rays, and beta rays produced significant increases in germination, growth rate, seedling length, plant dry weight, leaf area, leaf number, and chlorophyll content. The number of days until germination under the influence of priming treatments decreased by almost 4 days compared to the control (10 days), which belongs to the three treatments of hydropriming (7.6), gamma rays for 5 minutes (5.6) and beta rays for 15 minutes (6.6). However, the highest percentage of germination belonged to seed treatment with gamma for 15 minutes and beta for 10 minutes, which seems to improve the germination speed is one of the reasons for the above responses. Despite the above results, laser treatment for 15 minutes produced the highest seedling length, which was not significantly different from gamma treatment for 15 minutes. Under greenhouse conditions, beta treatment for 15 minutes caused the maximum stem length, which was not significantly different from laser treatment for 15 minutes. These two treatments had the highest plant dry weight and leaf surface index. According to these results, laser and gamma treatment for 15 minutes and beta ray treatment for 15 minutes have the most improvement in the mentioned traits. </span></span><br> <br> <span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span> پرتوتابی, سرعت جوانه‌زنی, کلروفیل, پرایمینگ بذر Irradiation, Germination rate, Chlorophyll, Seed priming 307 324 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1225-10&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Sohrabi فاطمه سهرابی sohrabi041asia@gmail.com No Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh P. B. 55136-553, Iran گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه 553-55136، ایران Hanifeh Seyed hajizadeh حنیفه سید حاجی زاده hajizade@maragheh.ac.ir Yes Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh P. B. 55136-553, Iran گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه 553-55136، ایران Sahar BaserKouchebagh سحر باصر کوچه باغ sibarose@yahoo.com No Sima Manzar Organization and Landscape of Tabriz city, Tabriz municipality, Tabriz, Iran سازمان سیما، منظر و فضای سبز کلان شهر تبریز، تبریز، ایران Farzad Rasouli فرزاد رسولی farzad.rasouli@maragheh.ac.ir No Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh P. B. 55136-553, Iran گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه 553-55136، ایران