fa تعدیل تنش خشکی و بهبود ویژگی‌های فیزیولوژیک در سیاهدانه (Nigella sativa L.) با کاربرد کودهای زیستی و محلول‌پاشی روی تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">جهت بررسی تأثیر کودهای زیستی و محلول</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">&shy;</span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">پاشی روی بر ویژگی&shy;های فیزیولوژیک و غلظت عناصر در سیاهدانه تحت رژیم&shy;های مختلف آبیاری، آزمایشی به صورت </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">اسپلیت فاکتوریل </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در زرقان استان فارس </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در سال&shy;های </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">1397 و 1398 </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">انجام شد. رژیم های آ</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">بیاری (تأمین 100، 75 و 50 درصد نیاز آب آبیاری) در کرت اصلی و کود&shy;های زیستی (قارچ مایکوریزا، فسفات بارور2، <a name="_Hlk154303895">قارچ مایکوریزا + فسفات بارور2</a>، عدم کاربرد کود زیستی) و محلول&shy;پاشی (محلول&shy;پاشی روی، عدم<br> محلول&shy;پاشی روی) در کرت فرعی قرار گرفت. در هر دو سال آزمایش، کاهش درصد نیاز آب آبیاری از 100 به 50 درصد، کاهش غلظت نیتروژن (45%)، کلروفیل </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">a</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> (70%)، پروتئین محلول (37%)، محتوای نسبی آب (40%) عملکرد بیولوژیک (6/46%) و عملکرد دانه (56%) سیاهدانه را باعث شد ولی افزایش صفاتی چون پرولین (35/1 برابر)، قند محلول (60%) و نشت الکترولیت (1/1 برابر) را به همراه داشت. کاربرد کود های زیستی به ویژه به صورت ترکیبی (قارچ مایکوریزا + فسفات بارور2) و محلول&shy;پاشی روی، تمامی صفات بجز نشت الکترولیت را به افزایش داد. به طوریکه در آبیاری 50 درصد، کاربرد توأم کود زیستی نسبت به عدم کاربرد کود زیستی در سال 1397 و 1398 عملکرد دانه را به ترتیب 46 و 50 درصد افزایش داد. نتایج نشان داد که کودهای زیستی و محلول&shy;پاشی روی از طریق بهبود جذب عناصر غذایی و خصوصیات فیزیولوژیک، اثرات منفی تنش خشکی در سیاهدانه را تعدیل می نماید.</span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">In order to investigate the effect of biofertilizers and zinc foliar application on the physiological characteristics and nutrient concentration of black cumin under different irrigation regimes, a split factorial experiment was conducted in the form of a randomized complete block design with three replications in Zarghan, Fars province, in 2017 and 2018.</span> <span style="font-size:10.0pt">Irrigation regimes (providing 100, 75 and 50% of the irrigation water requirement) as the main plot and biofertilizer (mycorrhiza, Phosohate Barvar2, mycorrhiza + Phosohate Barvar2, no biofertilizer) and foliar application (zinc foliar application, no foliar application) were considered sub-plots.</span> <span style="font-size:10.0pt">In both years of the experiment, the reduction of irrigation water decreased the nitrogen concentration of aerial organs (45%), chlorophyll a (70%), soluble protein (37%), relative water content (40%), biological yield (46.6%), and grain yield (56%) of black cumin.</span> <span style="font-size:10.0pt">However, it increased traits such as proline (1.35 times), soluble sugar (60%), and electrolyte leakage (1.1 times). Biofertilizer application, especially in combination (mycorrhiza+ phosphate Barvar2), and zinc foliar application increased all the traits mentioned except electrolyte leakage. So in 50% irrigation, the combined application of biofertilizer compared to no application of biofertilizer increased the grain yield by 46% and 49.7% in 2018 and 2019, respectively.</span> <span style="font-size:10.0pt">The results showed that the application of biofertilizers and zinc foliar application moderates the negative effects of drought stress in black cumin by improving nutrient absorption and physiological characteristics.</span><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt"></span></span></span> باکتری, پرولین, کلروفیل, کم آبیاری, مایکوریزا Bacteria, Chlorophyll, Deficit irrigation, Mycorrhiza, Proline 193 214 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-131-6&slc_lang=fa&sid=1 Somaye Rafie سمیه رفیعی s.r_1363@yahoo.com No Agronomy and Plant Breeding Department, Agricultural Faculty, Yasouj University, Yasouj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Alieza Yadavi علی رضا یدوی Yadavi@yu.ac.ir Yes Agronomy and Plant Breeding Department, Agricultural Faculty, Yasouj University, Yasouj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Mohsen Movahhedi Dehnavi محسن موحدی دهنوی Movahhedi1354@yu.ac.ir No Agronomy and Plant Breeding Department, Agricultural Faculty, Yasouj University, Yasouj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Hamidreza Balouchi حمیدرضا بلوچی balouchi@yu.ac.ir No Agronomy and Plant Breeding Department, Agricultural Faculty, Yasouj University, Yasouj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران