fa بررسی اثر مدیریت مصرف کود‌های پتاسیمی و روی بر ویژگی‌های کمی و کیفی گندم دیم تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">این پژوهش با هدف بررسی اثر مدیریت مصرف کودهای پتاسیمی و روی بر ویژگی&shy;های کمی و کیفی گندم دیم با شش تیمار کودی شامل </span></span></b><a name="_Hlk159929036"><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">T1</span></span></b></a><b><span style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> یا شاهد (مصرف همه کودهای شیمیایی بر&shy;اساس آزمون خاک بجز پتاسیم و روی)، </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">T2</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> (مصرف تمام کود پتاسیمی از منبع سولفات پتاسیم، بر&shy;اساس آزمون خاک در پاییز)، </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">T3</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> (مصرف 33 درصد سولفات پتاسیم در پاییز و 67 درصد باقیمانده از منبع محلول سولفات پتاسیم حاوی کلات روی در بهار)، </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">T4</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> (مصرف تمام کود روی از منبع سولفات روی براساس آزمون خاک در پاییز)، </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">T5</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> (مصرف تمام سولفات پتاسیم و سولفات روی براساس آزمون خاک در پاییز)، </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">T6</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> (مصرف 33 درصد سولفات پتاسیم و سولفات روی در پاییز و 67 درصد باقیمانده از منبع محلول سولفات پتاسیم حاوی کلات روی در بهار) </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در سه تکرار و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی، به مدت یک سال زراعی (1401-1400) انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین شاخص سطح برگ (25/45 سانتی&shy;متر مربع) و بیشترین مقدار پروتئین دانه (65/14 درصد)، عملکرد دانه (4472 کیلوگرم در هکتار)، غلظت پتاسیم در دانه (4880 میلی&shy;گرم در کیلوگرم) و غلظت روی در دانه (60/34 میلی&shy;گرم در کیلوگرم) مربوط به تیمار ششم بود. بیشترین مقدار پرولین (568 میکرو&shy;گرم بر گرم وزن تر) و گلایسین بتائین (85/3 میکرو&shy;گرم بر گرم وزن تر)، به ترتیب مربوط به تیمار چهارم و ششم بود</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">. </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">با توجه به نتایج و تأثیر معنی&shy;دار تیمارها بر شاخص&shy;های عملکردی، استفاده همزمان قبل از کشت سولفات پتاسیم و سولفات روی و همچنین مصرف سرک آن&shy;ها به هنگام بارندگی در بهار در مزارع گندم دیم توصیه می&shy;گردد. </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman Bold""></span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">This research aims to investigate the effect of potassium and zinc fertilizers management on the quantitative and qualitative traits of rainfed wheat with six fertilizer treatments including, T1 or control (Application of all chemical fertilizers based on soil testing except potassium and zinc), T2 (Application of all potassium fertilizers from potassium-sulfate, based on soil testing in autumn), T3 (Application of 33% potassium-sulfate in fall and 67% remaining from potassium-sulfate solution containing zinc chelate in spring), T4 (Application of all zinc fertilizer from zinc-sulfate source based on soil testing in autumn), T5 (Application of all potassium-sulfate and zinc-sulfate based on soil testing in autumn), T6 (Application of 33% of potassium-sulfate and zinc-sulfate in autumn and the remaining 67% from the source of potassium-sulfate solution containing zinc-chelate in spring) was done in 3 replications and in a randomized complete block design (RBCD), during 2021-2022. The results showed that the highest leaf area index (LAI) (45.25 square centimeters) and the highest grain protein content (14.65%), grain yield (4472 kg. ha^-1), potassium concentration in the grain (4880 mg.kg^-1) and zinc concentration in the grain (34.60 mg.kg-¹ ) were the sixth treatments. </span><span lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt">T</span><span style="font-size:10.0pt">he highest Proline (568 &micro;g. g^-1 FW) and Glycine Betaine contents (3.85 &micro;g. g-¹ FW) were the fourth and sixth treatments, respectively. Considering the results and the significant effect of the treatments on the performance indicators, it is recommended to use potassium sulfate and zinc sulfate simultaneously before planting as preside-dressing applications during spring rains in rainfed wheat.</span></span></span> آزمون خاک, عنصر غذایی, تنش خشکی, حاصلخیزی خاک, سرک, گندم Soil testing, Nutrition elements, Drought stress, Soil fertility, Topdressing, Wheat 301 330 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1842-1&slc_lang=fa&sid=1 Omid Kamangar امید کمانگر kamangaromid@yahoo.com No Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mohammad Jafar Malakouti محمد جعفر ملکوتی mjmalakouti@modares.ac.ir Yes Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mohaamad Hossein Sedri محمد حسین سدری sedri_mh@yahoo.com No Soil and water Research Department, Kurdistan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, (AREEO), Sanandaj, Iran. بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران. Adel Siosemardeh عادل سی و سه مرده a33@uok.ac.ir No Department of Plant Breeding, Faculty of Agricultural, University of Kurdistan, Iran گروه زراعت دانشکده‌ی کشاورزی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران