fa تاثیر تنش خشکی آخر فصل بر عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیک برخی از ارقام کلزا تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research این پژوهش با هدف بررسی ویژگی‌های فیزیولوژیک و عملکرد 28 رقم کلزا در دو محیط رطوبتی نرمال و تنش خشکی مزرعه انجام شد. ژنوتیپ‌ها در دو محیط رطوبتی شاهد (نرمال) و تنش خشکی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه‌ی تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان کشت شدند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد تفاوت معنی-داری بین ارقام کلزا برای تمام صفات به‌غیر از نسبت کلروفیل (a/b) وجود داشت. تنش خشکی میزان تنوع ژنتیکی را برای اکثر صفات کاهش داد. با توجه به محاسبه ضریب تنوع ژنتیکی در هر دو شرایط رطوبتی میزان پرولین و کلروفیل بالاترین تنوع ژنتیکی را دارا بودند. برآورد وراثت‌پذیری برای اکثر صفات بالاتر از پنجاه درصد بود که نشان می‌دهد گزینش برای این صفات جهت تولید ارقام برتر مناسب می‌باشد. نتایج نشان داد که تنش خشکی، محتوی پرولین و نسبت کلروفیل (a/b) را بطور معنی‌داری افزایش داد درحالی که عملکرد دانه، اجزای عملکرد و سایر صفات بطور قابل ملاحظه‌ای کاهش نشان دادند. بیشترین عملکرد دانه در شرایط تنش و عدم تنش متعلق به رقم Nk fair بود. رقم Esc 6152 در شرایط تنش رطوبتی و رقم Gkh 305 در شرایط عدم تنش بیشترین مقدار محتوای آب نسبی برگ (RWC) را به خود اختصاص دادند واز نظر این صفت فیزیولوژیک متحمل به خشکی شناخته شدند. This research was conducted to assess the effect of drought stress on grain yield and some physiological characteristics of 28 canola cultivars. Cultivars were evaluated at two moisture environments (normal and drought stress) according to randomized complete block design. Results of analysis of variance showed that there was significant difference among canola cultivars for all measured traits except for chlorophyll (a/b) ratio. Results showed that drought stress reduced variation for most of the studied traits. Under both moisture conditions coefficient of genetic variability for proline and chlorophyll content was at highest level. Estimate of heritability was higher than 50% for most traits indicating a greater impact of selection to improve these traits. The result indicated that drought stress significantly increased proline content while decreased grain yield, yield components and other traits. Cultivar ‘NK fair’ had the highest grain yield in both stress and non-stress conditions. Under water stress condition Esc 6152 cultivar and under non-stress condition Gkh 305 cultivar had the highest relative water content (RWC) and in terms of this physiological trait were recognized as drought tolerant cultivar. تنش خشکی, تنوع ژنتیکی, فیزیولوژی Drought stress, Seed yield, Physological traits, canola 59 70 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-104-6&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Mahdi Majidi محمد مهدی مجیدی Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتـی اصفهان mohsen jafarzadeh محسن جعفرزاده قهدریجانی No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتـی اصفهان Fatemeh rashidi فاطمه رشیدی No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتـی اصفهان Aghafakhr mirlohi آقافخر میرلوحی No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتـی اصفهان