Plant Process and Function

fa تأثیر فسفیت پتاسیم بر ویژگی‌های رشدی و فعالیت آنتی‌اکسیدانی دانهال‌های نارنج (Citrus aurantium L.) در واکنش به تنش شوری The impact of potassium phosphite on growth parameters and antioxidant activities of sour orange (Citrus aurantium L.) in response to salinity تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research <a name="_Hlk139878505">تنش شوری از جمله تنش‌های غیر</a>زیستی محدودکننده رشد مرکبات است. در این راستا اعمال راهکارهای مناسب بهمنظور بهبود صفات رشدی و واکنش آنتیاکسیدانی تحت شرایط تنش شوری می‌تواند مفید باشد. پژوهش حاضر بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به صورت گلدانی در سال 1401 در گلخانه دانشگاه هرمزگان انجام شد. گیاهان نارنج مورد استفاده، دانهالهای شش ماهه (ارتفاع حدود 60 سانتیمتر) سالم و عاری از بیماری بودند. تیمارهای آزمایشی شامل شوری آب (5/1، 3، 5/4 و 6 دسی‌زیمنس بر متر) و فسفیت ‌پتاسیم (صفر، 5/1 و 3 گرم در ‌لیتر) بود. نتایج نشان داد که سطح شوری 6 دسی‌زیمنس ‌بر‌ متر در مقایسه با شوری 5/1 دسیزیمنس ‌بر متر نمک منجر به کاهش تعداد برگ، طول ساقه و حجم ریشه (بهترتیب 09/44، 4/11 و 5/37 درصد) و سبب افزایش نشت یونی و مالون ‌دی‌آلدئید (بهترتیب 23/9 و 7/41 درصد) شد. کاربرد فسفیت‌ پتاسیم (5/1 گرم ‌در ‌لیتر) در مقایسه با شوری 6 دسیزیمنس ‌بر متر باعث افزایش تعداد برگ، طول ساقه، حجم ریشه و طول ریشه (بهترتیب 5/43، 4/34، 2/67 و 3/27 درصد) شد. علاوه بر این سبب افزایش محتوای پروتئین و فعالیت آنزیم کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز، فنیل آلانین آمونیالیاز، گایاکول‌ پراکسیداز و آسکوربیک پراکسیداز (بهترتیب 9/33، 4/94، 24/6، 8/22، 7/73 و 4/94 درصد) شد. فسفیت ‌پتاسیم باعث کاهش نشت یونی و مالون ‌دی‌آلدئید (بهترتیب 6/28 و 13/24 درصد) شد. در نهایت، این مطالعه نشان داد که فسفیت‌ پتاسیم (5/1 گرم‌ در ‌لیتر) با تحریک سیستم آنتیاکسیدانی و خنثیسازی رادیکالهای آزاد اکسیژن، باعث بهبود خصوصیات رشدی و تعدیل اثرات مضر تنش شوری در دانهالهای نارنج میشود. Salinity stress is among the abiotic stresses that restrict citrus growth. In this regard, the appropriate suitable solutions to improve growth characteristics and antioxidant responses under salt stress conditions can be useful. The present pot research was conducted as a factorial experiment in a completely randomized design with three replications in the greenhouse of the University of Hormozgan during 1401. The used sour orange plants were six-month-old seedlings (height about 60 cm) that were healthy and disease-free. Experimental treatments included water salinity (1.5, 3, 4.5, and 6 dS/m) and potassium phosphite (KPhi((0, 1.5, and 3 g/l). The results revealed that the salinity of 6 dS/m compared to the salinity of 1.5 dS/m led to a decrease in leaf number, stem length and root volume (44.09, 11.4 and 37.5%, respectively) and increased ion leakage and malondialdehyde (9.23 and 41.7%, respectively). Application of potassium phosphite (KPhi( (1.5 g/l) compared to the salinity of 6 dS/m increased leaf number, stem length, root volume and root length (43.5%, 34.4%, 67.2% and 27.3%, respectively). In addition, increased protein content and activity of catalase, superoxide dismutase, phenylalanine ammonialyase, guaiacol peroxidase and ascorbic peroxidase increased (33.9, 94.4, 6.24, 22.8, 73.7 and 94.4%, respectively). Potassium phosphite (KPhi( decreased ion leakage and malondialdehyde (28.6% and 24.13%, respectively). Finally, this study showed that potassium phosphite (KPhi( (1.5 g/l) stimulates the antioxidant system, neutralizes oxygen free radicals, improves growth characteristics and moderates the harmful effects of salinity stress in sour orange seedlings. آنزیم آنتی‌اکسیدان, طول ساقه, فنل, کلرید سدیم, نشت یونی Antioxidant enzyme, Ion leakage, Phenol, Sodium chloride, Stem length 123 144 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-698-11&slc_lang=fa&sid=1 Sara Atrash سارا اترش atrashsara2020@gmail.com 0009-0001-6949-2133 No Department of Horticultural Sciences, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran گروه علوم باغبانی،دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Mansoore Shamili منصوره شمیلی shamili@ut.ac.ir 0000-0001-7967-438X Yes Hormoz Research Center, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran پژوهشکده هرمز، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Abdolmajid Mirzaalian Dastjerdi عبدالمجید میرزاعلیان دستجردی mirzaalian@hormozgan.ac.ir 0000-0002-7140-0971 No Department of Horticultural Sciences, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran گروه علوم باغبانی،دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Azadeh Goudarzi آزاده گودرزی a.goudarzi6061@gmail.com 0000-0003-3910-7131 No Plant Protection Research Department, Hormozgan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Bandar Abbas, Iran بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران Abdoolnabi Bagheri عبدالنبی باقری nabibagheri53@gmail.com 0000-0003-2480-935X No Plant Protection Research Department, Hormozgan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Bandar Abbas, Iran بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران