fa اثر برخی کودهای زیستی و شیمیایی بر ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیکی و اسانس گلبرگ گل ‌محمدی (Rosa damascena Mill.) تحت تنش خشکی باغبانی Horticulture پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">کودهای آلی و شیمیایی، نقش حیاتی در مراحل رشد و نمو گیاهان ایفا می‌کنند و کاربرد آن‌ها می‌تواند باعث افزایش رشد و تولید گیاهان شود. </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در تحقیق حاضر تأثیر </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">کودهای زیستی (بوتامیسول، اسید هیومیک، کودهای اسبی، گوسفندی، گاوی، مرغی، ورمی‌کمپوست، کامل شیمیایی </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">NPK</span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> همراه با دو سطح شاهد (</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">مثبت: آب‌پاشی و</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> منفی: بدون هر گونه محلول‌پاشی) تحت </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">تنش خشکی </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">بر صفات مورفوفیزیولوژیکی و اسانس گلبرگ گل محمدی (</span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Rosa damascena</span></i></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"> Mill.</span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">) در طی دو سال، به صورت فاکتوریل دو عامل (کود و تنش خشکی) در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که از بین 13 ترکیب شناسایی شده اسانس در </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">کل تیمارها</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">، بیشترین اجزاء مربوط به سیترونلول و ژرانیول (مونوترپن‌های اکسیژنه الکلی) و </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">هنیکوزان و نونادکان (هیدروکربن‌های آلکان‌دار)</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> بود. در بین اجزاء اسانس، ماده مؤثره هنیکوزان (6/34</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> 6/33 درصد) بیشترین</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> میزان را به خود اختصاص داد. نتایج دو سال پژوهش نشان داد که </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">بالاترین مقادیر </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">ارتفاع بوته (1/212</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> 4/214</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> سانتی‌متر)، </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">تعداد شاخه ‌اصلی (2/22</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> 1/23)</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">، </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">کلروفیل ‌کل (1/18</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> 3/18</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> میلی‌گرم بر گرم وزن تر)، محتوای نسبی آب برگ (5/69 و 4/68)، عملکرد گل (5/7651 و 2/7591 کیلوگرم در هکتار)، </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">اسانس (076/0</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> 069/0 درصد) </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">توسط </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">تیمارهای ورمی‌کمپوست، کود مرغی و یا کود کامل تحت شرایط عدم تنش خشکی</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> به دست آمد. </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">پیشنهاد می‌شود برای حصول بالاترین ترکیب کیفی اسانس گل محمدی یعنی دو ترکیب مهم معطر </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">سیترونلول و ژرانیول </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">تحت شرایط مشابه، از تیمارهای کود کامل و یا کود مرغی </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">استفاده گردد.</span></span></b><b><span lang="AR-BH" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">Biological and chemical fertilizers have important effects on the growth and development of plants and consumption of these fertilizers has increased quantitative and qualitative production in plants. In this study, the effects of biological fertilizers such as Botamisol, Humic acid, horse manure, sheep manure, cow manure, poultry manure, vermicompost and complete chemical NPK with two controls (water foliar application and without any foliar application) and three levels of drought stress (field capacity, 50% and 75% loss of gravitational water) on morpho-physiological characters and the content/composition of the essential oil of <i>Rosa damascena</i>were investigated. This research was performed in a randomized complete block design in a factorial layout with three replications. From thirteen essential oil components, the most components were Citronellol, Geraniol (alcoholic oxygenated monoterpenoides), Heneicosane and Nonadecane (alkane hydrocarbons). Heneicosane (33.6 % and 34.6 %) had the highest amounts of essential oil components. Treatments of poultry manure, vermicompost or complete chemicals in field capacity conditions increased the height of the plant (214.4 cm and 212.1 cm), number of stems (23.1 and 22.2), total chlorophyll (18.3 and 18.1 mg.Kg FW^-1), R.W.C (68.4 and 69.5), petal yield (7651.5 and 7591.2 Kg.ha^-1) and content of essential oil (0.076 and 0.069%). Suggest to obtain the highest quality of essential oil in damask rose, such as important components (Citronellol, Geraniol) in the same condition, using poultry manure and complete chemical fertilizers.</span></span></span> ژرانیول, سیترونلول, کود کامل,کود مرغی, گیاه دارویی Citronellol, Complete fertilizer, Geraniol, Medicinal plant, Sheep manure 417 440 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-719-42&slc_lang=fa&sid=1 Mehrab Yadegari مهراب یادگاری mehrabyadegari@gmail.com 100319475328460034105 100319475328460034105 Yes Medicinal, Spicy and Aromatic Plants Research Center, Islamic Azad University, Shahrekord Branch, Shahrekord, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی ادویه‌ای و عطری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران