fa ارزیابی رشد و کیفیت سیب‌زمینی و غنی‌سازی سلنیوم در آن تحت شرایط کاربرد سلنیت سدیم سایر موارد others پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">غنی&shy;سازی سیب‌زمینی با سلنیوم، </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">با توجه به</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">نقشی &rlm;که این گیاه در</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">اقتصاد کشاورزی، تغذیه</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">مردم</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">و به دنبال آن ارتقای سطح سلامت جامعه دارد، حائز اهمیت است؛ بنابراین، پژوهش حاضر با هدف</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">ارزیابی تأثیر کاربرد سلنیوم در کمیت و کیفیت سیب&shy;زمینی، آزمایشی در مرکز تحقیقات تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی شیراز در قالب طرح بلوک&shy;های کاملاً تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">شاهد، محلول&shy;پاشی 15 گرم سلنیت سدیم در هکتار، محلول&shy;پاشی 30 گرم سلنیت سدیم در هکتار، کاربرد خاکی 3</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> کیلوگرم </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">سلنیت سدیم </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در هکتار، </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">محلول&shy;پاشی 15 گرم سلنیت سدیم در هکتار + کاربرد خاکی 3</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> کیلوگرم </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">سلنیت سدیم </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در هکتار، </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">محلول&shy;پاشی 30 گرم سلنیت سدیم در هکتار + کاربرد خاکی 3</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> کیلوگرم </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">سلنیت سدیم </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در هکتار بودند. اگر چه محلول&shy;پاشی غلظت&shy;های مختلف و نیز کاربرد خاکی 3 کیلوگرم سلنیت سدیم، افزایش سلنیوم غده سیب&shy;زمینی را به همراه داشت، ولی بیشترین تأثیر، در تیمار محلول&shy;پاشی 15 گرم در هکتار + کاربرد خاکی 3 کیلوگرم در هکتار و تیمار محلول&shy;پاشی 30 گرم در هکتار + کاربرد خاکی 3 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد. </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">اگر چه میزان اسیدآمینه ایزولوسین تحت تأثیر تیمارهای مختلف کاربرد سلنیت سدیم قرار نگرفت اما در مقابل، کاربرد توأم سلنیت سدیم به صورت محلول&shy;پاشی و خاکی، افزایش اسیدآمینه گلایسین را به&shy;همراه داشت. میزان قند محلول و نشاسته غده سیب&shy;زمینی نیز در مقایسه با شاهد، تحت تأثیر کاربرد سلنیت سدیم افزایش یافت و تأثیر کاربرد توأم محلول&shy;پاشی و کاربرد خاکی سلنیت سدیم بیشتر از کاربرد تکی آن&shy;ها بود. </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">کاربرد خاکی و محلول&shy;پاشی سلنیت سدیم موجب کاهش مقدار نیترات غده سیب&shy;زمینی و در مقابل، افزایش فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز گردید. بیشترین افزایش فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز، در تیمارهای محلول&shy;پاشی 15 گرم در هکتار + کاربرد خاکی 3 کیلوگرم در هکتار و محلول&shy;پاشی 30 گرم در هکتار + کاربرد خاکی 3 کیلوگرم در هکتار حاصل شد. استفاده از </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">سلنیت سدیم سبب افزایش تعداد غده و عملکرد غده سیب&shy;زمینی گردید. </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در مجموع کاربرد خاکی و محلول&shy;پاشی سلنیت&shy;سدیم موجب غنی&shy;سازی سلنیوم در غده سیب‌زمینی و بهبود کمیت و کیفیت محصول شد و تأثیر محلول&shy;پاشی سلنیت سدیم توأم با کاربرد خاکی، بیشتر بود.</span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">Enriching potatoes with selenium is important considering the role that this plant has in the agricultural economy, feeding people and then improving the health of society. A greenhouse investigation was performed to examine the influence of selenium applied on the quality and quantity of potatoes at the Nutrition Research Center, Department of Food Hygiene and Quality Control, Shiraz University of Medical Sciences during 2021 using a randomized complete block design with four replications. Experimental treatments included control, foliar application of 15 gr/ha sodium selenite, foliar application of 30 gr/ha sodium selenite, soil applied of 3 kg/ha sodium selenite, foliar application of 15 gr/ha sodium selenite + soil applied of 3 kg/ha sodium selenite, as well as foliar application of 30 gr/ha sodium selenite + soil applied of 3 kg/ha sodium selenite. </span><span style="font-size:10.0pt">The results showed that </span><span style="font-size:10.0pt">foliar application of different concentrations and soil application of 3 kg/ha sodium selenite enhanced the selenium concentrations of potatoes; however, the most positive effects of sodium selenite were when selenium foliar application was applied with its soil application. It was found that the isoleysine amino acid content was not affected by sodium selenite applied; </span><span style="font-size:10.0pt">in contrast, foliar application and soil application of </span><span style="font-size:10.0pt">sodium selenite</span><span style="font-size:10.0pt"> increased the concentration of glycine amino acid. </span><span style="font-size:10.0pt">The amount of soluble sugar and starch in potato tubers compared to the control increased under treatment with sodium selenite; however, the positive effects of foliar application of sodium selenite were high when applied to the soil. Sodium selenite reduced the nitrate content in potato tubers compared to the non-use of sodium selenite;</span><span style="font-size:10.0pt"> in contrast, </span><span style="font-size:10.0pt">sodium selenite</span><span style="font-size:10.0pt"> applied increased the n</span><span style="font-size:10.0pt">itrate-reductase enzyme activity, and the positive effects of foliar application of sodium selenite were high when applied with its soil applied. As well as the application of sodium selenite, which enhanced the potato tuber yield, the number of tubers improved compared to the non-use of this treatment. In conclusion, the soil application and foliar application of sodium selenite have a positive effect on the quantity and quality of potatoes as well as enrichment of selenium in potatoes; however, the positive effects of foliar application of sodium selenite were high when applied with its soil applied.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span> ایزولوسین, عملکرد غده, غنی‌سازی, گلایسین, فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز Glycine, Isoleysine, Nitrate-reductase enzyme activity, Tuber yield, Enrichment 235 246 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1822-1&slc_lang=fa&sid=1 Kobra Maghsoudi کبری مقصودی k_maghsoudi1982@yahoo.com No Graduate University of Advanced Technology, Kerman, and Researcher, Nutrition Research Center, Department of Food Hygiene and Quality Control, School of Nutrition and Food Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان و پژوهشگر مرکز تحقیقات تغذیه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Elham Ashrafi Dehkordi الهام اشرفی دهکردی No Nutrition Research Center, Department of Food Hygiene and Quality Control, School of Nutrition and Food Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran مرکز تحقیقات تغذیه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Seyed Mohammad Mazloomi سید محمد مظلومی Yes Nutrition Research Center, Department of Food Hygiene and Quality Control, School of Nutrition and Food Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran مرکز تحقیقات تغذیه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران