Plant Process and Function

fa بررسی ترکیبات اسانس اندام‌های مختلف گیاه دارویی آنغوزه (Ferula assa- foetida) و مقایسه با صمغ گیاه Investigating the composition of essential oils in different parts of the Ferula assa-foetida medicinal plant and comparing with plant gum سایر موارد others پژوهشي Research گیاهFerula assa-foetida ، گیاه دارویی و بومی ایران است که به طور سنتی ارزش درمانی آن مورد توجه بوده است. در این تحقیق ترکیبات اسانس بخشهای مختلف گیاه (ساقه، بذر و برگ گیاه) و صمغ آن که در طب سنتی استفاده میگردد با هم مقایسه گردید بدین منظور رویشگاه مرتعی مهم این گونه در شهرستان تفت یزد، شناسایی و در زمان ظهور تیرک گلدهی و بذر به صورت تصادفی از پایههای موجود، بخشهای مورد بررسی به تعداد سه نمونه جمعآوری شد. اسانس نمونهها با استفاده از دستگاه کلونجر گرفته و ترکیبات شیمیایی موجود در اسانسهای حاصل از اندامهای مختلف توسط کروماتوگرافی گازی (GC/FID) و طیفسنجی جرمی (GC-MS) شناسایی شد. در بررسی ترکیبات اسانس صمغ، برگ، ساقه و بذر گیاه آنغوزه 25 ترکیب شناسایی شد که این ترکیبات 24/90 درصد اسانس صمغ، 84/91 درصد اسانس برگ، 09/85 درصد اسانس ساقه و 70/95 درصد اسانس بذر را تشکیل دادند. براساس نتایج بهدست آمده مشخص شد که اکثر ترکیبات اصلی موجود در اسانس صمغ گیاه آنغوزه مشابه با ترکیبات سایر اندامهای گیاه است. ترکیبات گوگرددار فرار به همراه ترکیبات سسکوئیترپنها ترکیبات غالب اسانس این چهار اندام بودند. بهطورکلی سه ترکیب ای- پروپینل- سک- بوتیل دیسولفید (E-propenyl sec-butyl disulfide) با 1/11 درصد، زد- پروپینل- سک بوتیل دیسولفید (Z-Propenyl-sec-butyl disulfide) با 63/35 درصد و گاما- ایودسمول (γ-Eudesmol<10-epi>) با 88/8 درصد مهمترین ترکیبات اسانس هستند که بیش از 50 درصد ترکیب اسانس را تشکیل میدهند. بیشترین شباهت بین ترکیب اسانس صمغ با برگ وجود داشت. گیاهFerula assa-foetida ، گیاه دارویی و بومی ایران است که به طور سنتی ارزش درمانی آن مورد توجه بوده است. در این تحقیق ترکیبات اسانس بخشهای مختلف گیاه (ساقه، بذر و برگ گیاه) و صمغ آن که در طب سنتی استفاده میگردد با هم مقایسه گردید بدین منظور رویشگاه مرتعی مهم این گونه در شهرستان تفت یزد، شناسایی و در زمان ظهور تیرک گلدهی و بذر به صورت تصادفی از پایههای موجود، بخشهای مورد بررسی به تعداد سه نمونه جمعآوری شد. اسانس نمونهها با استفاده از دستگاه کلونجر گرفته و ترکیبات شیمیایی موجود در اسانسهای حاصل از اندامهای مختلف توسط کروماتوگرافی گازی (GC/FID) و طیفسنجی جرمی (GC-MS) شناسایی شد. در بررسی ترکیبات اسانس صمغ، برگ، ساقه و بذر گیاه آنغوزه 25 ترکیب شناسایی شد که این ترکیبات 24/90 درصد اسانس صمغ، 84/91 درصد اسانس برگ، 09/85 درصد اسانس ساقه و 70/95 درصد اسانس بذر را تشکیل دادند. براساس نتایج بهدست آمده مشخص شد که اکثر ترکیبات اصلی موجود در اسانس صمغ گیاه آنغوزه مشابه با ترکیبات سایر اندامهای گیاه است. ترکیبات گوگرددار فرار به همراه ترکیبات سسکوئیترپنها ترکیبات غالب اسانس این چهار اندام بودند. بهطورکلی سه ترکیب ای- پروپینل- سک- بوتیل دیسولفید (E-propenyl sec-butyl disulfide) با 1/11 درصد، زد- پروپینل- سک بوتیل دیسولفید (Z-Propenyl-sec-butyl disulfide) با 63/35 درصد و گاما- ایودسمول (γ-Eudesmol<10-epi>) با 88/8 درصد مهمترین ترکیبات اسانس هستند که بیش از 50 درصد ترکیب اسانس را تشکیل میدهند. بیشترین شباهت بین ترکیب اسانس صمغ با برگ وجود داشت. Ferula assa-foetida is a medicinal plant native to Iran that has traditionally been considered for its therapeutic value traditionally. In this research, the composition of essential oils in different parts of the plant (stem, seed, and leaf) and its gum were compared. For this purpose, It was identified as the pasture habitat of this important species in Taft city )Yazd (and was randomly collected from the existing plant of the investigated sections in three samples at the time of appearance, flowering and seeds. The essential oils of the samples were taken using a Cloninger and the chemical compounds found in the essential oils obtained from different organs were analyzed by gas chromatography (GC/FID) and mass spectrometry (GC-MS). In the investigation of the essential compounds of the gum, leaf, stem, and seed parts of the plant, 25 compounds were identified, which made up 90.24% of the gum, 91.84% of the leaf, 85.09% of the stem, and 95.70% of the seed. Based on the obtained results, it was found that most of the main compounds in the essential oil of gum are similar to compounds in other organs. Volatile sulfur compounds, along with sesquiterpenes were the dominant compounds of the essential oils of these four organs. So the three compounds (E)-propenyl sec-butyl disulfide, (Z)-Propenyl-sec-butyl disulfide and γ-Eudesmol are the most important essential oil compounds, which account for more than 50% of the essential oil composition and there is the most similarity between the composition of gum essential oil and leaf. آنغوزه, برگ, تفت یزد, روغن فرار, طیف‌سنجی جرمی Essential Oil, Ferula assa-foetida, Leaf, Taft of Yazd, Mass spectrometry 77 92 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1803-1&slc_lang=fa&sid=1 Forozan Farshad bakht فروزان فرشادبخت farshadbakht73@gmail.com No Rangeland and Watershed Department, Faculty of Natural Resources, Yazd University, Yazd, Iran گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران Anahita Rashtian آناهیتا رشتیان arashtian@yazd.ac.ir Yes Rangeland and Watershed Department, Faculty of Natural Resources, Yazd University, Yazd, Iran گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران Mostafa Goldansaz مصطفی گلدانساز No Rangeland and Watershed Department, Faculty of Natural Resources, Yazd University, Yazd, Iran گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران