Plant Process and Function

fa بررسی پیش‌تیمار سالیسیلیک اسید، نانو‌اکسید روی و سدیم نیتروپروساید بر برخی پارامترهای فیزیولوژیک و فعالیت آنزیمی بنفشه معطر در شرایط تنش کم‌آبی Evaluation of salicylic acid, zinc Nano-oxide and sodium nitroprusside pre-treatments on some physiologic parameters and enzymatic activity of sweet violet under water-deficit stress conditions تنظیم کننده های رشد گیاهی Plant Growth Regulators پژوهشي Research بنفشه معطر (Viola odorata) گیاهی علفی چندساله با ویژگی‌های زینتی و دارویی است. هدف از آزمایش حاضر، بررسی اثر سطوح مختلف تنش کمآبی و محلولپاشی با سالیسیلیک اسید، سدیم نیتروپروساید و نانواکسید روی بر پارامترهای فیزیولوژیک، متابولیت‌های ثانویه و فعالیت آنزیمی بنفشه معطر بود. آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور؛ تنش کمآبی در سه سطح (55، 65 و 85 درصد ظرفیت زراعی یا FC خاک گلدان) و محلول‌پاشیها شامل سالیسیلیک اسید (200 و 300 میلیگرم در لیتر)، نانواکسید روی (1000 و 1500 میلیگرم در لیتر) و سدیم نیتروپروساید (200 و 300 میکرومولار) در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که با افزایش تنش کمآبی، میزان ترکیبات فنلی، پرولین و فیتول، همچنین درصد متابولیتهای ثانویه، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و پایداری غشای پلاسمایی افزایش یافت. بیشترین ترکیبات فنلی (07/57 میلی‌گرم در اسید گالیک در هر گرم وزن خشک) و میزان پرولین (47/52 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن تر)، در تیمار 300 میکرومولار سدیم نیتروپروساید در 55 درصد FC بدست آمد. بیشترین فعالیت آنزیم کاتالاز (198/0 واحد آنزیم بر میلی‌گرم بر پروتئین بر دقیقه) و پلیفنل اکسیداز (248/0 واحد آنزیم بر میلی‌گرم بر پروتئین بر دقیقه)، بهترتیب در تیمارهای 200 میلی‌گرم در لیتر سالیسیلیک اسید و 200 و 300 میکرومولار سدیم نیتروپروساید، هر سه در 55 درصد FC، بدست آمد. بیشترین مقدار فیتول (87/2 درصد) متعلق به تیمار شاهد در 55 درصد FC بود. بیشترین میزان عناصر سدیم (60/28 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و فسفر (60/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم) در گیاهان شاهد در تنش 55 درصد و پتاسیم (29/4 میلی‌گرم بر کیلوگرم)، آهن (306 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن خشک) و درصد ماده خشک شاخساره (23/26) و ریشه (60/27)، بهترتیب در محلول‌پاشی با 1000 میلیگرم در لیتر نانواکسید روی در تنش 85 درصد، 1500 میلیگرم در لیتر نانواکسید روی در تنش 65 درصد، 200 میکرومولار سالیسیلیک اسید در تنش 85 درصد و 1000 میلیگرم در لیتر نانواکسید روی در تنش 55 درصد مشاهده شد. در مجموع، استفاده از 200 میلی‌گرم در لیتر سالیسیلیک اسید بهصورت محلولپاشی علاوه بر بهبود شرایط رشدونموی گیاه بنفشه معطر، اثرات منفی تنش کمآبی را تعدیل کرد و مقاومت گیاه در برابر تنش کمآبی را افزایش داد.   Sweet violet (Viola odorata) is a perennial herbaceous plant with ornamental and medicinal properties. The purpose of this study was to investigate the effect of different levels of water-deficit and spraying with salicylic acid, sodium nitroprusside and zinc Nano-oxide on physiological parameters, secondary metabolites and enzymatic activity of sweet violet. Factorial experiment in completely randomized design was performed with two factors; water-deficit stress at 3 levels (55, 65 and 85% of field capacity or FC of pot soil) and sprays including salicylic acid (200 and 300 mg/l), zinc Nano-oxide (1000 and 1500 mg/l) and sodium nitroprusside (200 and 300 μM) in three replications. The results showed that with increasing water-deficit stress, the amount of phenolic compounds, proline and phytol, as well as the percentage of secondary metabolites, antioxidant enzyme activity and plasma membrane stability increased. The highest phenolic compounds (57.07 mg/galic acid/g D.W.) and proline content (52.47 mg/kg F.W.) were obtained in the treatment of 300 μM sodium nitroprusside at 55% of field capacity. The highest activity of superoxide dismutase (1.94 EU/mg/pro./min), catalase (0.198 EU/mg/pro./min) and polyphenol oxidase (0.248 EU/mg/pro./min) were obtained in treatments of 200 mg/l salicylic acid and 200 and 300 μM sodium nitroprusside, respectively, in 55% FC. The highest amount of phytol (2.87%) belonged to the control treatment in 55% of FC. The highest amount of sodium (28.60 mg/kg) and phosphorus (0.60 mg/kg) in control plants in 55% stress and potassium (4.29 mg/kg), iron (306 mg/kg F.W.) and dry matter percentage of shoots (26.23) and roots (27.60) was observes in spraying with 1000 mg/l of zinc nanoparticles in stress 85%, 1500 mg/l zinc oxide in stress 65%, 200 μM salicylic acid in stress 85% and 1000 mg/l of zinc Nano-oxide in 55% stress, respectively. Totally, the use of 200 mg/l of salicylic acid as spray, in addition to improving the growth and developmental conditions of sweet violet, decreased the negative effects of water-deficit stress and increased plant resistance to water-deficit.   آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی, ذرات نانو, گیاهان زینتی- دارویی, متابولیت‌های ثانویه Salicylic acid, Sodium nitroprusside, Zinc oxide nanoparticle, Water stress, Sweet violet, Secondary metabolites, Antioxidant enzymes 173 198 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-837-11&slc_lang=fa&sid=1 Hamideh Bagheri حمیده باقری No Department of Horticultural Science, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht گروه باغبانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت Davood Hashemabadi داود هاشم‌آبادی davoodhashemabadi@yahoo.com Yes Department of Horticultural Science, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht گروه باغبانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت Bahman Pasban Eslam بهمن پاسبان اسلام No Crop and Horticultural Science Research Department, East Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Tabriz بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز Shahram Sedaghathoor شهرام صداقت‌حور No Department of Horticultural Science, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht گروه باغبانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت Behzad Kaviani بهزاد کاویانی No Department of Horticultural Science, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht گروه باغبانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت