fa تأثیر تنش کم آبی بر صفات مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه دارویی مریم نخودی بلوچستانی (Teucrium stocksianum Boiss) تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">به‌منظور بررسی اثر تنش خشکی بر برخی صفات موفولوژیکی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه دارویی مریم نخودی بلوچستانی (</span></span><i><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Teucrium stocksianum </span></span></i><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Boiss</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">) آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج دور آبیاری </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">شاهد</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">، 4، 6، 8 و 10 روز </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">با</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> چهار تکرار اجرا شد. نتایج حاصل نشان داد تنش خشکی شدید و خیلی شدید سبب کاهش معنی‌دار (05/0 > </span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">) طول و عرض برگ، ارتفاع و عرض بوته، طول ریشه، عرض گیاه، قطر ساقه اصلی و فرعی، وزن تر اندام هوایی و ریشه و وزن خشک اندام هوایی و ریشه، محتوای رطوبت نسبی، کلروفیل </span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">a</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">، کلروفیل </span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">b</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">، کلروفیل کل، کاروتنوئید&shy;ها گردید. بیشترین مقدار نشت یونی، پرولین، کاتالاز، پلی&shy;فنل‌ اکسیداز، مالون دی‌آلدهید، فلاونوئید و آنتوسیانین در تیمار خشکی شدید مشاهده شد. به‌طور&shy;کلی گیاه دارویی مریم نخودی بلوچستانی با بکارگیری مکانیسم‌های دفاعی از قبیل کاهش صفات موفولوژیکی، تجمع سریع مواد آلی تنظیم&shy;کننده اسمزی و افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی واکنش مناسبی در مقابل تنش خشکی نشان داد و با صرف حداقل انرژی به جذب عناصر غذایی و رشد ادامه می‌دهد. از این رو می&shy;توان نتیجه گرفت</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> تنش خفیف و متوسط خشکی تأثیر کمی بر</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">کلیه پارامتر&shy;های مورد بررسی در گیاه</span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">مریم نخودی بلوچستانی</span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">داشت. اما در شرایط تنش شدید و خیلی شدید، رشد گیاه به&shy;طور معنی‌داری کاهش یافت.</span></span></b> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">In order to investigate the effect of drought stress on some morphological, physiological, and biochemical traits of the medicinal plant <i>Teucrium stocksianum</i> Boiss, an experiment was conducted in the form of a completely randomized design by 5 rounds of irrigation of 0, 4, 6, 8 and 10 days and in four replications. The results showed that severe drought stress caused a significant decrease (P < 0.05) in leaf length and width, plant height and width, root length, plant width, the diameter of main and secondary stems, fresh weight of shoots and roots, and dry weight of shoot and root, relative humidity content, chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll, carotenoids. The highest amount of ion leakage, proline, catalase, polyphenol oxidase, malondialdehyde, flavonoid, and anthocyanin were observed in severe drought treatment. In general, by using defense mechanisms such as reduction of morphological traits, rapid accumulation of organic substances regulating osmosis, and increasing the activity of antioxidant enzymes, the medicinal plant <i>Teucrium stocksianum</i> Boiss showed a suitable response to drought stress and absorbed nutrients by spending minimal energy and the growth continues.</span></span></span> تنش خشکی, پارامترهای رشدی, پارامتر‌های فیزیولوژی, پارامتر‌های بیوشیمیایی, مریم نخودی بلوچستانی (کلپوره کوهی) Drought Stress, Growth parameters, Physiology parameters, Biochemical parameters Teucrium stocksianum Boiss 307 324 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1421-4&slc_lang=fa&sid=1 Mahdiye Kamali مهدیه کمالی Kamali.mah88@yahoo.com No Horticultural Sciences Department, Faculty of Agriculture and Natural Resource, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Davood Samsampour داود صمصام پور Samsampoor@hormozgan.ac.ir. Yes Horticultural Sciences Department, Faculty of Agriculture and Natural Resource, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Abdoolnabi Bagheri عبدالنبی باقری nabibagheri53@gmail.com No 2 Plant Protection Research Department, Hormozgan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organiziation (AREEO), Bandar Abbas, Iran گروه تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران Ali Mehrafarin علی مهرآفرین A.mehrafarin@gmail.com No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Alborz, Iran. مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، البرز، ایران Ahmad Homaei احمد همایی A.homaei@hormozgan.ac.ir No Department of Biology, Faculty of Marine Biology and Technology, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran. گروه زیست شناسی،دانشکده زیست شناسی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران