Plant Process and Function

fa بررسی تنوع ژنتیکی تحمل به شوری در سه مرحله رشدی گیاه کنجد Investigating the Genetic Variation of Salt Tolerance in Three Growth Stages of Sesame Plant تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research کنجد از گیاهان روغنی است که از دیرباز کشت میشده است. پایینبودن عملکرد کنجد و تولید آسانتر سایر دانههای روغنی باعث گردیده که به کشت این گیاه کمتر توجه شود، لذا لازم است در راستای تولید ارقام پرمحصول آن اقدام شود. شوری خاک عامل مهمی است که بر رشد، نمو و بهرهوری تقریباً تمام گیاهان از جمله کنجد تأثیر میگذارد. افزایش غلظت نمک در محیط رشد گیاه منجر به افزایش یونهای Na+ و Cl- در گیاهان و القای استرس اکسیداتیو، استرس اسمزی و سمیت یونی میشود. جوانهزنی بذر و رشد اولیه گیاهچه دو مرحله حیاتی در چرخه زندگی گیاه هستند که تا حد زیادی عملکرد محصول را تعیین میکنند. در این آزمایش گیاه کنجد در سه مرحله جوانهزنی (شاخصهای جوانهزنی)، گیاهچهای (صفات فنوتیپی گیاهچه، فعالیتها SOD، CAT و محتوای MDA و H2O2) و مرحله بلوغ بررسی گردید. لذا 21 رقم مختلف کنجد هم از جهت تنوع ژنتیکی و هم وراثتپذیری صفات مطالعه شد. همچنین روابط بین صفات در سه مرحله و مسیر تأثیرگذاری صفات مورفولوژی در محیط مزرعه اندازهگیری شد و با استفاده از این صفات ارقام گروهبندی و ارقام متحمل و حساس به تنش شوری شناسایی شدند. ارقام مورد مطالعه به دو گروه تقسیم شدند و ژنوتیپهای با عملکرد بالا همچون اولتان، 159، ناز چندشاخه، یلووایت، مغان 418، آمریکایی و چینی در یک گروه قرار گرفتند. برای دستیابی به نوترکیب‌های جدید، ژنوتیپ‌های خوشه‌های دور بهعنوان والدین برای برنامه هیبریداسیون استفاده می‌شوند. استفاده از صفات منتخب در برنامه اصلاح کنجد باعث افزایش عملکرد میشود. Sesame is one of the oil plants that has been cultivated for a long time. Unfortunately, the low yield of sesame and the easier production of other oil seeds have caused less attention to be paid to the cultivation of this plant, so it is necessary to take action in the direction of producing high-yielding cultivars. Soil salinity is an essential factor that affects the growth, development, and productivity of almost all land plants, including sesame. Increasing the concentration of salt in the plant growth environment leads to an increase in Na+ and Cl- ions in plants and induces oxidative stress, osmotic stress, and ion toxicity. Seed germination and early seedling growth are critical stages in the plant life cycle that largely determine crop yield. In this experiment, the sesame plant was investigated in three stages: germination (germination indices), seedling (phenotypic characteristics of seedling, SOD, CAT activities, MDA and H2O2 content), and maturity stage. Therefore, 21 different sesame cultivars were studied for genetic diversity and heritability of traits. Also, the relationship between traits in three stages and the influence of morphological traits in the farm environment were measured. Cultivars were grouped using these traits, and cultivars tolerant and sensitive to salinity stress were identified. The cultivars studied were divided into two groups, and high-yielding genotypes such as Oltan, 159, Naz Chandshakhe, Yellowwhite, Maghan, 418, American, and Chinese were placed in one group. To obtain new recombinant, the genotypes of distant clusters are used as parents for the hybridization program. The use of selected traits in the sesame breeding program increases yield. کنجد, جوانه‌زنی, گیاهچه, عملکرد تک‌بوته, وراثت‌پذیری Germination, Heritability, Seedling, Sesame, Yield 343 362 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1406-5&slc_lang=fa&sid=1 Roohollah Nikfekr روح الله نیک فکر No Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari, Iran گروه اصلاح نباتات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Seyed Kamal Kazemitabar سید کمال کاظمی تبار Yes Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari, Iran گروه اصلاح نباتات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران GholamAli Ranjbar غلامعلی رنجبر No Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari, Iran گروه اصلاح نباتات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Seyed HamidReza Hashemi Petroudi سیدحمیدرضا هاشمی پطرودی No Tabarestan Genetics and Biotechnology Research Institute, Tabarestan, Iran پژوهشکده ژنتیک و زیست‌فناوری گیاهی طبرستان، طبرستان، ایران Pouyan Mehraban Jubani پویان مهربان جوبنی No Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari, Iran گروه اصلاح نباتات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران