fa ارزیابی مقاومت به خشکی در دو گونه چمن بومی ایران تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <p>در دهه اخیر، احداث و نگهداری از چمن ها با توجه به کاهش نزولات جوی و کمبود منابع آبی، با تردیدهای جدی مواجه شده است. شناسایی گونه های بومی و مرتعی مقاوم به خشکی و معرفی آنها به عنوان چمن، نه تنها در کاهش مصرف آب موثر است، بلکه باعث حفظ منابع ژنی کشور نیز می شود. به منظور ارزیابی قابلیت استفاده از چمن های بومی ایران به عنوان چمن مقاوم به خشکی، دو گونه ی علف گندمی و بروموس با چمن چاوداری (شاهد) مورد مقایسه قرار گرفتند. بدین منظور تیمار تنش خشکی با قطع کامل آبیاری تا خشکیدگی کامل تمامی چمن ها اعمال شد. در طول آزمایش، میزان رشد بخش های هوایی، رنگ، محتوای آب نسبی، پرولین، عرض برگ، درصد خشکیدگی، عمق نفوذ ریشه، وزن‌تر و خشک ریشه، عمق موثر تراکم ریشه و وزن تر و خشک اندام هوایی اندازه گیری شدند. بر اساس نتایج بدست آمده، کاهش میزان رشد اندام هوایی در بروموس، زودتر از دو گونه ی دیگر اتفاق افتاد. روند کاهش محتوای نسبی آب و تغییرات عرض برگ در علف گندمی با سرعت کمتری اتفاق افتاد. افزایش درصد خشکیدگی در علف گندمی با تأخیر بیشتری نسبت به دو چمن دیگر رخ داد. میزان پرولین در چمن چاوداری بیشترین، و در بروموس کمترین مقدار بود. صفات اندازه گیری شده ی مربوط به ریشه و اندام هوایی در بروموس از همه کمتر و در علف گندمی از همه بیشتر بود. همچنین، برگشت پذیری در علف گندمی به طور کامل صورت پذیرفت. در مجموع علف گندمی با توجه به ویژگی های یاد شده، می‌تواند به عنوان یک چمن مقاوم به خشکی جایگزین چمن چاوداری گردد.</p> <p>In recent decade, establish and maintenance of turf grasses is faced with serious doubts due to reduction of precipitation and water resources. So, identification of drought-resistant native and rangeland species, and introducing them as turf grass not only is effective in reducing water consumption, but also help to preserve the genetic resources of the country. In order to evaluate the usability of native grasses of Iran as drought resistance grass, Wheat grass and Bromus were compared with Perennial ryegrass (Control). In this experiment, drought stress treatments were applied with irrigation withholding, and continued until the entire shrivel of all species shoots. During the stress period, shoot growth, leaf color, relative water content, prolin content, leaf width, shrivel percentage, root penetration, root fresh and dry weight, effective depth of root density and shoot fresh and dry weight were measured. The results of this research showed that reduction of shoot growth in Bromus occur sooner than two other species. The decline of relative water content and changes of leaf width were lesser in Wheat grass than two other species. Increasing of shrivel percentage in Wheat grass was done with more delayed than two other species. Prolin content in Perennial ryegrass was the most and in Bromus was the least. The measurements related to root and shoot traits was the least in Bromus and the most in Wheat grass. Moreover, the recovery in Wheat grass was done completely and faster. In aggregate, Wheat grass could be introduced as a drought resistance grass instead of Perennial ryegrass.</p> برگشت پذیری, پرولین, مقدار آب نسبی, بروموس, علف گندمی Recovery, Prolin, Relative Water Content, Bromus, Wheat grass 31 40 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-276-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Mostafaei الهام مصطفایی em_mostafaei@yahoo.com No University of Tehran دانشگاه تهران Mahmoud Reza Roozban محمودرضا روزبان mroozban@ut.ac.ir Yes University of Tehran دانشگاه تهران Nematollah Etemadi نعمت اله اعتمادی etemadin@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Mostafa Arab مصطفی عرب mosarab@ut.ac.ir No University of Tehran دانشگاه تهران