fa اثر کیتوزان بر رشد و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک نخود در شرایط تنش شوری تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research به منظور ارزیابی اثر کیتوزان بر رشد رویشی و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک نخود در شرایط تنش شوری آزمایشی در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان در سال 1392 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل شوری (0، 4، 6 و 8 دسی زیمنس بر متر) و سطوح مختلف کیتوزان (0، 1/0 و 2/0 درصد، که همه در اسید استیک 1 درصد حل شده بودند) همراه با تیمار آب مقطر بودند. نتایج نشان داد افزایش شوری موجب افزایش میزان مالون دی آلدئید (834/0 میلی مول بر گرم)، پرولین (254/0 میلی گرم بر گرم وزن تر)، کربوهیدرات کل (48/10 میلی گرم بر گرم وزن تر)، سدیم ساقه (87/1 درصد)، سدیم ریشه (05/2 درصد) و کاهش میانگین سایر صفات گردید. تیمار با کیتوزان طول ساقه، وزن خشک ساقه و محتوی نسبی آب را افزایش و میزان مالون دی آلدئید را کاهش داد. در شرایط تنش شوری، تیمار کیتوزان موجب افزایش طول ریشه، وزن خشک ریشه، میزان پرولین و کربوهیدرات کل برگ شد. همچنین تیمار کیتوزان موجب افزایش میزان پتاسیم و کاهش میزان سدیم ساقه هم در شرایط بدون تنش و هم تنش شد. میزان پتاسیم ریشه در گیاهان تیمار شده با کیتوزان نسبت به گیاهان شاهد افزایش یافت، ولی میزان سدیم ریشه 14/7 درصد کاهش نشان داد. چنین به نظر می‌رسد که پیش تیمار بذر با کیتوزان از طریق کاهش جذب یون سدیم و افزایش میزان پرولین، کربوهیدرات کل و پتاسیم اثرات مضر تنش شوری را در نخود کاهش داده است. In order to study the effect of chitosan on growth and some biochemical characteristics of chickpea under salinity stress condition a greenhouse experiment was conducted in Vali-e-Asr University of Rafsanjan in 1392, as factorial arrangement in completely randomized design with three replications. Experimental factors included salinity (0, 4, 6 and 8 dS/m) and level of chitosan (0, 0.1, 0.2%, all dissolved in 1% acetic acid) along with an additional treatment of distilled water. Results indicated that with increasing salinity malondialdehyde content (0.834 mM g-1), proline (0.254 mg.g-1 FW), total carbohydrate (10.48 mg.g-1 FW), Na+ concentration of shoot (1.87%), Na+ concentration of root (2.05%) were increased while other traits under study were decreased. Chitosan treatment increased shoot height, shoot dry weight and relative water content and decreased malondialdehyde content. Under salinity conditions, chitosan treatment root height, root dry weight, proline and total carbohydrate were increased. Also, chitosan increased K+ concentration and decreased Na+ concentration of shoot under both unstressed and stressed condition. In plants treated with chitosan, K+ concentration of root increased compared with control plants, but the Na+ concentration of root decreased by 7.14 %. The results of the study indicate that priming the chickpea seeds with chitosan reduce the harmful effects of salinity via either reduction in Na+ absorption or by accumulation of proline, total carbohydrate and K+. تنش شوری, پرولین, کیتوزان, نخود Chickpea, Chitosan, Proline, Salinity stress 117 127 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-270-1&slc_lang=fa&sid=1 Batool Mahdavi بتول مهدوی b.mahdavi@vru.ac.ir Yes Vali-e-Asr University of Rafsanjan ، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان Hossein safari حسین صفری safari4141@yahoo.com No Vali-e-Asr University of Rafsanjan ، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان