fa ارزیابی برخی صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیک گیاه گلرنگ تحت شرایط خشکی و محلول-پاشی کودهای آلی تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">یافتن راه&shy;کارهای </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">افزایش تحمل گیاهان در شرایط تنش خشکی از اهمیت زیادی برخوردار است. به منظور مطالعه اثرسطوح تنش خشکی و برخی کودهای آلی بر صفات کمی و کیفی گلرنگ (رقم گلدشت) آزمایشی به&shy;صورت کرت&shy;های خرد&shy;شده در قالب طرح بلوک&shy;های کاملاً تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل (چاه نیمه) در سال زراعی 96-1395 اجرا شد. عامل اصلی </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">سطوح قطع آبیاری بر اساس مراحل رشد گیاه: </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">شاهد </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">(</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">آبیاری کامل)،</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> آبیاری تا مرحله تشکیل طبق ساقه اصلی و آبیاری تا مرحله تکمیل گلدهی </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">و عامل فرعی پنج سطح تیمار کودی: شاهد (عدم کاربرد)، کود آمینومیکروپاور، اسید هیومیک، هیومیکا و مکمل ارگانیک با مقادیر دو در هزار است. بیش&shy;ترین ارتفاع بوته (76/69 سانتی&shy;متر)،</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> تعداد برگ در بوته (43/78)، تعداد شاخه فرعی (2/6)، وزن گلبرگ (47/18)،</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> درصد روغن (</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">2/34)، کلروفیل </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">a</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">، </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">b</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و کارتنوئید (به&shy;ترتیب 51/11، 37/3، 40/2 میلی&shy;گرم بر گرم وزن تر) از تیمار محلول&shy;پاشی با اسید هیومیک و آبیاری کامل حاصل شد.</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> تنش شدید و عدم کاربرد کود آلی باعث کاهش صفات ارتفاع بوته (7/27 %)، تعداد برگ (5/19 %)، تعداد شاخه فرعی (5/35 %)، وزن گلبرگ (50 %)، درصد روغن (48 %) و کلروفیل </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">a</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">، </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">b</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">، کاروتنوئید (به&shy;ترتیب 33 %، 38 % و 27 %) نسبت به شرایط</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> آبیاری کامل و محلول&shy;پاشی اسید هیومیک شد. </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">فعالیت آنزیم کاتالاز (97 %)، پراکسیداز (99 %) و میزان پروتئین دانه (62 %) </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در اثر اعمال تنش و محلول&shy;پاشی اسید هیومیک افزایش داشت</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">.</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> در مجموع به نظر می&shy;رسد محلول&shy;پاشی با اسید هیومیک در مقایسه با سایر کود&shy;های آلی مورد استفاده در این پژوهش می&shy;توان در شرایط تنش خشکی به نتایج مطلوب&shy;تری دست یافت</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">. </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">It is very important to find ways to increase the tolerance of plants under drought stress conditions. </span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">In order to study the effect of drought stress levels and types of humic fertilizers, amino acid and organic supplements on quantitative and qualitative traits of safflower (Goldasht cultivar),</span><span style="font-size:10.0pt"> a</span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">n experiment was conducted as split plots base on randomized complete block design with three replications at the research farm of Zabol University (Chah Nimeh). The main factor of irrigation cut-off levels based on plant growth stages: control (full irrigation), irrigation up to the main stem formation stage and irrigation up to the stage of flowering completion and the secondary factor of five levels of fertilizer treatment: Control (not applicable), amino micropower fertilizer, humic acid, humica and organic supplements in amounts of two per thousand. Maximum plant height (69.76 cm), number of leaves per plant (78.43), number of branches (6.2), oil content (34.2), chlorophyll a, b and carotenoids (11.51, 3.37, 2.40 mg/g fresh weight respectively) was obtained from foliar application treatment with humic acid and complete irrigation. Percentage of changes in plant height (27.7), number of leaves (19.5), number of branches (35.5), petal weight (50), oil content (48), chlorophyll a, b, carotenoids (respectively 33, 38 and 27) under complete irrigation and foliar application of humic acid due to severe stress and non-application of fertilizers. Catalase enzyme activity (97%), peroxidase (99%) and Protein content (62%) increased due to stress and foliar application of humic acid. In general, it seems that foliar application of humic acid compared to other organic fertilizers used in this study can achieve better results under drought stress conditions.</span></span></span> اسید هیومیک, تنش کم آبی, رنگیزه‌های فتوسنتزی, درصد روغن Humic acid, Water Deficit Stress, Photosynthetic pigments, Oil percentage 105 122 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-986-2&slc_lang=fa&sid=1 Samaneh Sargazi سمانه سرگزی ssargazi30@gmail.com No Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran دانشگاه زابل Alireza Sirousmehr علیرضا سیروس مهر asirousmehr@uoz.ac.ir 0000-0002-9764-6216 Yes Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران Ahmad Ghanbari احمد قنبری ghanbari@uoz.ac.ir No Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران Mohsen Mousavi nik محسن موسوی نیک mohsen_372001@yahoo.com.au No Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران