fa تأثیر زئولیت بر خصوصیات بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی گیاه گشنیز (Coriandrum sativum L.) در شرایط تنش کم‌آبی تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">این آزمایش با هدف بررسی تأ</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">ثیر زئولیت</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">بر</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">خصوصیات بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">گیاه</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">دارویی</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">گشنیز</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">شرایط</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">تنش</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">خشکی به&shy; صورت فاکتوریل در قالب طرح</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">پایه</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">بلوک‌های</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">کاملاً</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">تصادفی در</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">چهار</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">تکرار طی دو سال زراعی 97-1396 و 98-1397 </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">انجام شد.</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> عامل </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">تنش خشکی در سه سطح (شامل: 100% نیاز آبی (بدون تنش)، 75% نیاز آبی (تنش ملایم) و 50% نیاز آبی (تنش شدید)) و مصرف زئولیت در پنج سطح (عدم مصرف، 2، 4، 6 و 8 تن در هکتار زئولیت).</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">نتایج نشان داد که با اعمال تنش خشکی، ارتفاع گیاه، وزن تر و خشک اندام هوایی به‌طور چشم&shy;گیری کاهش یافت؛ درحالی‌که با کاربرد زئولیت تاحدودی اثرات تنش کم&shy; آبی کاهش یافت. بیشترین و کمترین میزان وزن خشک اندام هوایی به&shy; ترتیب، در آبیاری نرمال (بدون تنش) با کاربرد شش تن زئولیت در هکتار (99/2 گرم بر بوته) و در شرایط خشکی (50 درصد نیاز آبی) بدون کاربرد زئولیت (22/1 گرم بر بوته) به&shy; دست آمد. همچنین کاهش میزان آبیاری، سبب افزایش پرولین شد، درحالی‌که با کاربرد زئولیت تا اندازه‌ای اثرات خشکی کاهش یافت. آبیاری نرمال و مصرف شش تن در هکتار زئولیت کمترین مقدار پرولین و تنش شدید (آبیاری 50 درصد نیاز آبی) و عدم مصرف زئولیت، بیشترین میزان پرولین را دارا بود</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">.</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> به‌طورکلی مشخص شد که با اعمال تنش ملایم (75 درصد نیاز آبی) و استفاده از شش تن در هکتار زئولیت می&shy; توان ضمن کاهش اثرات تنش، از عملکرد اقتصادی قابل&shy; قبولی در گیاه گشنیز برخوردار بود.</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">The aim of this experiment was to investigate the effect of zeolite on biochemical and physiological properties of coriander under drought stress in factorial form in a randomized complete block design with 4 replications during the two cropping years of 2017-2018 and 2018-2019. Drought stress at 3 levels (including: 100% water requirement (no stress), 75% water requirement (mild stress) and 50% water requirement (severe stress)) and zeolite consumption at 5 levels (no use, 2, 4, 6 and 8 t. ha^-1 of zeolite) were applied. The results showed that the water deficit stress decreased plant height drought, fresh and dry weight of shoots significantly; However, with the application of zeolite, the effects of stress were somewhat reduced. The highest and lowest shoot dry weight was obtained, in normal irrigation (without stress) with the use of six tons of zeolite per hectare (2.99 g. plant^-1) and in drought conditions (50% water requirement) without the use of zeolite (1.22 g. plant^-1), respectively. Reduction of irrigation also increased proline, while application of zeolite reduced drought effects slightly. Normal irrigation and consumption of six tons per hectare of zeolite showed the lowest amount of proline and severe stress (irrigation 50% of water requirement) and non-consumption of zeolite showed the highest amount of proline. In general, it was gained an acceptable economic yield in the coriander plants by applying mild stress (75% of water requirement) and using six tons per hectare of zeolite, as well as reduces the effects of stress.</span></span></span> تنش خشکی, زئولیت, کاتالاز, گشنیز, نفوذپذیری غشا Coriander, Catalase, Drought stress, Membrane permeability, Zeolite 91 106 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1644-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdieh Semsarzadeh مهدیه سمسارزاده asadiih043@gmail .com No Department of Agronomy, Takestan Branch, Islamic Azad University, Takestan, Iran. گروه زراعت، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران Saeed Sayfzadeh سعید سیف زاده saeedsayfzadeh@yahoo.com 0000-0002-3960-7999 Yes Department of Agronomy, Takestan Branch, Islamic Azad University, Takestan, Iran. گروه زراعت، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران Davod darvishi Zeidabadi داوود درویشی زیدآبادی No Kerman Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Kerman, Iran. مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان Hamidreza Zakerin حمیدرضا ذاکرین No Department of Agronomy, Takestan Branch, Islamic Azad University, Takestan, Iran. گروه زراعت، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران Esmaeil hadidi Masouleh اسماعیل حدیدی ماسوله No Department of Agronomy, Takestan Branch, Islamic Azad University, Takestan, Iran. گروه زراعت، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران