fa اثر تنش شوری بر برخی شاخص های تبادلات گازی برگ در چهار رقم زیتون تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research افزایش شوری و کاهش کیفیت آب آبیاری در برخی مناطق ایران سبب کاهش کشت و گسترش درختان زیتون شده است. شناسایی ژنوتیپ‌ها و ارقام زیتون متحمل به شوری از طریق تعیین پارامترهای فتوسنتزی، کارایی آب برگ و میزان کلروفیل نسبی برگ اهمیت زیادی در برنامه‌های گسترش کشت درختان زیتون دارد. به همین دلیل به منظور بررسی تحمل به شوری چهار رقم زیتون (آمیگدال، دکل، شیراز و زرد) پژوهشی گلخانه‌ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملا تصادفی در چهار سطح شوری (0، 100، 150 و 200 میلی مولار کلرید سدیم) انجام گرفت. نتایج نشان داد که با افزایش شوری فتوسنتز، هدایت روزنه‌ای، میزان تعرق،کارایی آب برگ، میزان کلروفیل نسبی برگ به طور معنی داری کاهش و میزان دی-اکسیدکربن زیر روزنه‌ای افزایش یافت. مقایسه میانگین‌ها همچنین نشان داد تفاوت معنی‌داری بین ارقام در فاکتورهای اندازه‌گیری شده وجود دارد. در مجموع یافته‌های تحقیق بیانگر این بود که ارقام زرد و شیراز نسبت به دکل و آمیگدال مقاومت بیشتری به غلظت‌های بالای کلرید سدیم داشتند. Low quality of irrigation water along with increasing salinity level has reduced the olive yield over recent years in Iran. Screening of salinity tolerance in olive cultivars using gas-exchange parameters, water use efficiency, and relative leaf chlorophyll content are important in olive development programs. This study was carried out to assess the salinity tolerance of four olive cultivars (Amygdala, Dakal, Shiraz and Zard) under greenhouse condition. A factorial experiment through completely randomized design with four replications and four levels of salinity including 0, 100, 150, and 200 mM NaCl were used. The results showed that with increasing salinity levels CO2 assimilation rate, stomatal conductance, transpiration rate, water use efficiency, and relative chlorophyll content decreased and internal CO2 concentration increased. The results also indicated that there were significant differences among the examined olive cultivars. In overall, the results showed that “Zard” and “Shiraz’ cultivars were the most tolerant cultivars to salt stress. زیتون, شوری, پارامترهای فتوسنتزی, کارایی آب برگ olive, salinity,photosynthetic parameters, water use efficiency 51 59 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-265-1&slc_lang=fa&sid=1 فرزانه علیایی No دانشگاه صنعتی اصفهان بهرام بانی نسب bbanin@cc.iut.ac.ir Yes دانشگاه صنعتی اصفهان سیروس قبادی No دانشگاه صنعتی اصفهان