fa تأثیر پرتو فرابنفش و شدت نور بر خصوصیات مورفو- فیزیولوژی و زی‌توده گیاهی شمعدانی عطری (Pelargonium graveolens L'Heritier) باغبانی Horticulture پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">شمعدانی عطری (</span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Pelargonium graveolens </span></i></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">L.&#39;Heritier</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">)</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">گیاه برگ</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">&shy;</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">‌زینتی مهمی است که به‌دلیل خواص دارویی ارزشمندی که دارد در نقاط مختلف جهان کشت می‌شود. تحقیق حاضر به‌منظور ارزیابی تأثیر شدت نور و پرتو فرابنفش برخصوصیات مورفولوژی و فیزیولوژی شمعدانی عطری در سال 1399 انجام گرفت. </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">مطالعه به‌صورت آزمایش کرت‌های خرد&shy;شده در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی و در سه تکرار طراحی و اجرا شد.</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">شدت نور در دو سطح (سایه‌دهی و نور طبیعی محیط) به&shy;عنوان کرت اصلی و</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">تابش </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">پرتو فرابنفش در چهار سطح (شاهد یا پرتو فرابنفش محیط طبیعی، تابش پرتو </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">فرابنفش- آ،</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">تابش پرتو فرابنفش- </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">ب</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">و تابش پرتو </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">فرابنفش آ+ب)</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">به‌عنوان کرت</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;"> فرعی </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">در نظر گرفته شدند.</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;"> نتایج نشان داد که تیمار شدت نور بالا باعث کاهش طول دمبرگ، طول و عرض برگ و ارتفاع بوته شمعدانی عطری شد؛ برخلاف این تعداد شاخه جانبی و قطر ساقه را افزایش داد. تیمارهای فرابنفش- ب و کاربرد همزمان فرابنفش آ+ب نیز منجر به کاهش </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">ارتفاع بوته، طول دمبرگ و طول و عرض برگ شدند؛ برخلاف این تعداد شاخه جانبی و قطر ساقه را افزایش دادند. در حالی‌که تیمار فرابنفش- آ همانند تیمار فرابنفش محیط، برگ‌ها و شاخه‌های بلندتر و کشیده‌تری را به&shy;همراه داشته است. در بُعد صفات فیزیولوژی نیز نتایج نشان داد که افزایش شدت نور باعث کاهش محتوای نسبی آب برگ، دی‌اکسید کربن زیر روزنه و هدایت روزنه‌ای شمعدانی عطری شد؛ بر&shy;خلاف این با افزایش شدت نور میزان کلروفیل- آ، کلروفیل- ب، کلروفیل کل، تعرق، نشت الکترولیتی، فعالیت آنزیم کاتالاز و میزان فتوسنتز افزایش پیدا کرد. همچنین تیمار پرتو فرابنفش- ب و کاربرد همزمان فرابنفش آ+ب باعث کاهش کلروفیل- آ، کلروفیل- ب، کلروفیل کل و میزان فتوستز شد. علاوه بر این در شرایط شدت نور بالا نیز، فرابنفش- ب و فرابنفش آ+ب منجر به کاهش هدایت روزنه‌ای برگ شدند. میزان نشت الکترولیتی، مالون ‌دی‌آلدئید، دی‌اکسید کربن زیر روزنه و فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و پراکسیداز با تیمار فرابنفش- ب و کاربرد همزمان فرابنفش آ+ب افزایش پیدا کرد. میزان افزایش این صفات با تیمار فرابنفش- ب و فرابنفش آ+ب، در شرایط شدت نور کم شدیدتر بود.</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;"></span></span></b></span></span></span></span> <div> <div><div id="_com_1" uage="JavaScript"></div></div> </div> <span style="font-size:12pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Rose-scented geranium </span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">(<i>Pelargonium graveolens </i>L&#39;Heritier) is an important ornamental plant that is cultivated worldwide due to its valuable medicinal properties. The present research was conducted to evaluate the effect of light intensity and UV radiation on the morphological and physiological characteristics of </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">rose-scented geranium </span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">in 2020. The experiment was performed as split plots in a completely randomized design. Light intensity was considered as the first factor at two levels (low light intensity and high light intensity) and ultraviolet radiation at four levels (environmental UV, UV-A, UV-B and UVA+B) as the second factor.<span style="display:none">..</span> The results showed that high light intensity reduced petiole length, leaf length and width as well as plant height of <i>P. graveolens</i>; in contrast, the number of lateral branches and stem diameter were increased by rising light intensity. UV-B and UVA+B reduced plant height, petiole length and leaf length and width; whereas, the number of lateral branches and stem diameter was increased by UVB treatments and UVA+B treatments. Meanwhile, plant produced leaves and branches with elongated shapes when traeted by UVA and environmental UV.</span></span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">In terms of physiological traits, results showed that increasing the light intensity reduced the relative water content of leaf, </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">intercellular</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">CO₂ </span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">and stomata </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">conductivity</span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">. In contrast, chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll, transpiration, electrolyte leakage, catalase activity and photosynthesis rate were increased by increasing light intensity. Also, UVB and UVA+B treatments led to reduce chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll and photosynthesis rate. Under high light intensity, UVB and UVA+B reduced the stomata </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">conductivity</span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">. The amount of electrolyte leakage, malondialdehyde, </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">intercellular</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">CO₂ </span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">and the activity of catalase and peroxidase enzymes were increased by UVB and UVA+B radiations. Also, the rate of increase of these traits by UVB and UVA+B was more severe in low light intensity.</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"></span></span></span></span> <div> <div><div id="_com_1" uage="JavaScript"></div></div> </div> شدت نور, شمعدانی عطری, فرابنفش-آ, فرابنفش-ب Light intensity, Pelargonium graveolens, Ultraviolet A, Ultraviolet B 299 314 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1552-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Jadidi مریم جدیدی jadidi.3619@gmail.com No Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان Hasan Mumivand حسن مومیوند mumivand.h@lu.ac.ir Yes Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان Abdollah Ehteshamnya عبدالله احتشام نیا ab.ehteshamnia@gmail.com No Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان Alireza Shayganfar علیرضا شایگان فر shayganfar.a.r@gmail.com No Department of Horticulture and Landscape Engineering, Malayer University, Iran گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر