fa قابلیت جذب و پالایش سرب، روی و کادمیوم از خاک معدنی ایرانکوه توسط چندین گیاه انباشتگر تنش فلزات سنگین Toxic ions stress پژوهشي Research فلزات سنگین به طور عمده در خاک ها وجود دارند ولی روند صنعتی شدن و گسترش شهرها باعث پراکنده شدن این فلزات در بیوسفر شده است. یکی از روش‌های موثر پاکسازی مکان‌های آلوده به فلزات سنگین تکنولوژی گیاه‌پالایی است. در این تحقیق با کشت گیاهان کیسه چوپان، ذرت، آفتابگردان، ،منداب ، کلزا، تاج ریزی، چلیپای زرد و قدومه بر روی خاک معدنی ایرانکوه قابلیت استقرار، جذب و پالایش فلزات سنگین بررسی شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که گیاه تاج ریزی دارای قابلیت بسیار بالائی برای تجمع روی و سرب بر روی این خاک است (به ترتیب 8/1716 و 724 میلی‌گرم در کیلوگرم وزن خشک). کیسه چوپان در جذب کادمیوم نسبت به بقیه گونه‌ها موفق تر عمل کرده‌است (3/35 میلی‌گرم در کیلوگرم). منداب و کلزا نیز به دلیل رشد رویشی مناسب، ایجاد بیوماس بالا و تجمع بالای روی، سرب و کادمیوم از جمله گونه‌های مناسب جهت گیاه پالایی در این خاک محسوب می‌شوند. دو گونه آفتابگردان و ذرت در جذب و تجمع دادن فلزات سنگین نسبت به بقیه گونه‌ها موفقیت کمتری داشتند به همین دلیل جهت گیاه پالایی خاک معدنی ایرانکوه مناسب به نظر نمی رسند. Heavy metals are normally found in soils. Industrialization and urbanization have increased the anthropogenic contribution of heavy metals in biosphere. Phytoremediation is an important technology for remedying contaminated sites. In this work, we studied the capability of stability, growth, and uptake of heavy metals by means of Thlaspi caerulescen, Zea mays, Helianthus annuus, Eruca sativa, Brassica napus, Solanum nigrum and Alyssum bracteatum on Irankooh soil, containing high concentrations of Zn, Pb and Cd. S. nigrum were able to uptake Zn and Pb to a large extent (1716.8 and 724 mg kg-1, respectively). Among eight species planted on Irankooh soil, T. caerulescen could accumulate Cd to a large extent (35.3 mg kg-1). E. sativa and B. napus were another species for phytoremediation because they absorbed Zn, Pb, and Cd (specially Zn) more and produced high biomass yield. Z. mays and H. annuss could not accumulate high amount of heavy metals. These two species are not suitable plants for phytoremediation of heavy metals from contaminated soils of Irankooh. خاک معدنی ایرانکوه, فلزات سنگین, گیاهان انباشتگر, گیاه پالایی Accumulating plants, Heavy metals, Mineral soil of Irankooh, Phytoremediation. 43 49 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-232-2&slc_lang=fa&sid=1 Majid Ghaderian مجید قادریان ghadrian_m@yahoo.com Yes University of Isfahan دانشگاه اصفهان Samaneh Nosouhi سمانه نصوحی s.nosouhi@yahoo.com No University of Isfahan دانشگاه اصفهان