fa واکنش خصوصیات فیزیولوژیک نخود به کودهای روی و پتاسیم در شرایط دیم و آبیاری تکمیلی تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research به منظور بررسی اثرات آبیاری تکمیلی و مصرف کود‏های روی و پتاسیم بر برخی خصوصیات فیزیولوژیک نخود آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل با طرح پایه بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه اجرا گردید. دو سطح آبیاری (عدم آبیاریW1= و آبیاری تکمیلی در مرحله به نیام رفتن = W2) به عنوان کرت اصلی و ترکیب تیمارهای کود روی از منبع سولفات روی در چهار سطح (صفر، 20، 40 و 60 کیلوگرم در هکتار) و کود پتاسیم از منبع سولفات پتاسیم در سه سطح (صفر، 50 و 100 کیلوگرم در هکتار) به عنوان کرت‏های فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که اثر آبیاری بر ویژگی‏های فیزیولوژیک مورد مطالعه در گیاه نخود به جز کلروفیل آ و آب نسبی از دست رفته‏ی برگ‏ها معنی‏دار شد. اثر کود روی نیز بر همه صفت‏ها (محتوای پرولین، پروتیین دانه، عدد کلروفیل متر، کلروفیل آ، کلروفیل ب، کلروفیل کل، ، و ) معنی‏دار بود. اثر کود پتاسیم بر همه پارامترها به جز شاخص کلروفیل اسپد معنی‏دار شد. نتایج نشان داد که انجام آبیاری تکمیلی، عدد کلروفیل متر، کلروفیل ب، کلروفیل کل و محتوای نسبی آب برگ‏ها را افزایش داد. در شرایط تنش خشکی، محتوای پرولین برگ و میزان پروتئین دانه بیش از تیمار آبیاری تکمیلی بود. مصرف کود روی در حد بهینه سبب بهبود شاخص‏های فیزیولوژیک در گیاه نخود گردید. همچنین در همه صفت‏ها بجزء عدد کلروفیل متر کاربرد کود پتاسیم سبب بهبود صفات فیزیولوژیک گردید. مصرف 40 کیلوگرم کود روی سبب بهبود شاخص‏های فیزیولوژیک در گیاه نخود گردید. در شرایط آبیاری تکمیلی و به ترتیب مصرف 40 و 100 کیلو گرم از کودهای روی و پتاسیم، گیاه از وضعیت فیزیولوژیکی بهتری برخوردار بوده و بالاترین میزان عملکرد را نیز تولید نموده است. . This study was performed in order to evaluate the effects of supplementary irrigation and application of Zn and K fertilizers on physiological characteristics of chickpea. The experiment was conducted in a split plot-factorial using randomized complete blocks design with three replications at campus of agriculture and natural resources, Razi University, Kermanshah, Iran. Supplementary irrigation in two levels (W1= non irrigation and W2= supplementary irrigation at podding stage) was considered as main-plot on the other hand, combination treatments of Zn fertilizer in four levels (Zn1=0, Zn2=20, Zn3=40 and Zn4=60kg/ha) and K fertilizer in three levels (K1=0, K2=50 and K3=100kg/ha) were considered as sub-plots. The results showed that the effects of irrigation on all studied physiological characteristics were significant excluding chlorophyll-a and RWL. Likewise, the effect of Zn fertilizer on all parameters was significant. Moreover, the effect of K fertilizer on all parameters was significant excluding chlorophyll SPAD. Based on the results, supplementary irrigation increased the chlorophyll-a, chlorophyll-b, chlorophyll-ab and relative water content (RWC). Under drought stress condition, proline content and storage protein were more than supplementary irrigation treatment. In the same way, application of K fertilizer improved all parameters excluding RWC. Application of 40kg Zn fertilizer improved all parameters in chickpea. In irrigation condition and already application of Zn and K fertilizers as much as optimum amount plant had a good physiological status and produced highest yield, too. پروتئین, پرولین, تنش خشکی, کلروفیل, کود, نخود Chickpea, Chlorophyll, Drought stress, Fertilizer, Protein, Proline 71 84 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-233-1&slc_lang=fa&sid=1 Fardin moemeni فردین مومنی f_moemeni@yahoo.com No Razi University دانشگاه رازی Mokhtar Ghobadi مختار قبادی ghobadi.m@razi.ac.ir Yes Razi University دانشگاه رازی Saeid Jalali-Honarmand سعید جلالی هنرمند sjhonarmand@yahoo.com No Razi University دانشگاه رازی Parviz Shekaari پرویز شکاری p_shekaari@yahoo.com No Razi University دانشگاه رازی