fa مقایسه دو روش تیمار کلشی سین بر روی بذر و سرشاخه آویشن دنایی(Thymus daenensis Celak) از نظر ویژگی‌های مورفولوژیکی روزنه و محتوی DNAدر گیاهچه‌های i‏n vitro بیوتکنولوژی biotechnology پژوهشي Research تیمار کلشی‌سین به عنوان ماده القاءکننده پلی‌پلوئیدی روی بخش‌های مختلف گیاه نتایج متفاوتی نشان می‌دهد. هدف این پژوهش بررسی و مقایسه تاثیر کلشی‌سین بر‌روی بذر و سرشاخه آویشن دنایی(Thymus daenensisCelak) از نظر ویژگی‌های مورفولوژیکی روزنه و محتوی D‏NA در شرایط in vitro است. بررسی ویژگی‌های مورفولوژیکی روزنه ومحتوی D‏NA با روش اسپکتروفوتومتری روش‌های غیرمستقیم امّا سریع برای تعیین سطح پلوئیدی هستند. بدین منظور بذر و سرشاخه‌های گیاه در غلظت‌های کلشی‌سین شامل 0 %-03/0%- 05/0 %- 08/0 %- 1/0 % (وزنی/ حجمی) در زمان‌های 24 و 48 ساعت تیمار شدو درصد زنده‌مانی سرشاخه و جوانه‌زنی بذرها محاسبه گردید. تعداد کلروپلاست، فراوانی روزنه و میزان جذب محتوی DNA بمنظور بررسی تأثیرکلشی‌سین مطالعه شد.در هر دو روش تیماردرصد جوانه‌زنی وزنده‌مانی نسبت به گروه شاهد کمتر بود امّا تیمار سرشاخه میانگین درصد زنده‌مانی بالاتری را نسبت به تیمار بذر نشان داد. تعداد کلروپلاست و محتوی DNA در گیاهچه‌های حاصل از بذر تیمار 08/0%-24 ساعت نسبت به گروه شاهد افزایش معنی‌دار داشت و تراکم روزنه نیز در این تیمار به طور معنی‌دار کاهش یافت. در روش تیمار سرشاخه تیمارهای 03/0 % -24ساعت و 1/0 %-48 ساعت نتایج مشابه را ایجاد نمودند، امّا تنها نتایج مربوط به کلروپلاست در هردو تیمار معنی‌دار بود. بنابراین بخشی از گیاه که برای تیمار با کلشی‌سین انتخاب می‌شود در نتایج حاصل تاثیر‌گذار است و با وجود کاهش جوانه‌زنی بذر تحت تیمار کلشی‌سین، روش تیمار بذر با غلظت 08/0 %(وزن/حجم) و با زمان 24 ساعت در مقایسه با تیمار سرشاخه، روش مناسبتری برای دستیابی به گیاهی با سطح پلوئیدی بالاتر است. Colchicine treatment for the inductive polyploidy on different parts of the plant can affect the results. The aim of present study was to compare the influence of colchicine treatment on seeds and shoot tips of thymus daenensisplants. Examination of stomatals morphological features and analyze of cellular DNA content by spectrophotometry is an indirect ways but faster and cheaper to determine ploidy level in plants. To achieve this objective, seeds and shoot tips were treated in diffrentcolchicine concentration levels including (0.0%, 0.03%, 0.05%, 0.08%, 0.1% w/v)for 24 and 48 hours and the survival rate of seeds and shoot tips were estimated. The effect of colchicine was measured by the number of chloroplasts in stomatal guard cells, the density of stomata on the leaf surface and cellular DNA content. Significant decline was seen in both treatment in comparison to the control group but survival rate was significantly higher in shoot tips treatment than seeds. In seed treatment, frequency of chloroplasts and total DNA content varied significantly in 0.08% colchicine application for 24 hours and significant decrease were found in stomatal density at this concentration. Similar result was seen in shoot tip treatment at the concentration of 0.03% and 0.1% for 48 and 24 hours but only significant change was seen in frequency of chloroplasts. In conclusion, plant,s section that use for colchicine treatment can affect the results, and despite of reduction of seedssurvival rate under colchicine treatment, seeds treatmentat the level of 0.08% (w/v) for 24 hours in comparison to the shoot tips treatment is a better way to induce polyploidy. : آویشن دنایی(Thymus daenensisCelak), پلی‌پلوئیدی, روزنه, کلروپلاست, کلشی‌سین, محتوی DNA. Thymus daenensisCelak, chloroplast,colchicine, DNA content, polyploidy, stomata 1 8 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-231-1&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Aslani فرزانه اصلانی No Francoise Bernard فرانسواز برنارد F_Bernard@sbu.ac.ir Yes Department of Plant Sciences, Faculty of Biological Sciences, Shahid Beheshti University G.C., Tehran, Iran. دانشکده علوم زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران Fatemeh Mirzajani فاطمه میرزاجانی No Department of Agricultural Biotechnology, Faculty of Renewable Energies & New Technologies Engineering, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده انرژی و فناوری‌های نوین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران Javad Hadian جواد هادیان No Department of Agricultural Sciences, Medicinal Plant and Drug Research Institute, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. گروه کشاورزی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.