fa برهم کنش قارچ ریشه و پوترسین بر خصوصیات فیزیولوژیکی، رشد و عملکرد بالنگوی شهری (Lallemantia iberica) در شرایط تنش سرب تنش فلزات سنگین Toxic ions stress كاربردي Applicable <span dir="RTL">در دو دهه اخیر آلودگی خاک&shy;ها به فلزات سنگین در بسیاری</span> <span dir="RTL">از مناطق</span> <span dir="RTL">زراعی افزایش یافته است. از این&shy;رو برای بررسی اثر تعامل قارچ ریشه و پوترسین بر خصوصیات فیزیولوژیکی، غلظت سرب و عملکرد بالنگوی شهری تحت تنش سرب، آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان در سال 1397 انجام شد. آزمایش شامل سرب در چهار سطح (0، 300، 600 و 900 میلی&shy;گرم در کیلوگرم خاک از منبع نیترات سرب)، قارچ ریشه در سه سطح (</span><span dir="RTL">عدم تلقیح، </span><em>Funneliformis mosseae </em><span dir="RTL">و </span><em>Rhizophagus intraradices</em><span dir="RTL">) و پوترسین در سه سطح (0، 5/0 و 1 میلی&shy;مولار) بود. نتایج نشان داد که در بین سطوح سرب، 900 میلی&shy;گرم در کیلوگرم باعث بیشترین کاهش در شاخص سبزینگی، محتوی نسبی آب، ارتفاع، وزن خشک گیاه، طول ریشه و عملکرد دانه شد و نشت یونی، غلظت سرب گیاه، کلونیزاسیون و محتوی پرولین را افزایش داد. </span><span dir="RTL">در تمام سطوح سرب، هر دو گونه قارچ به ویژه </span><em>F. mosseae</em> <span dir="RTL">موجب افزایش </span><span dir="RTL">شاخص سبزینگی، محتوی نسبی آب، ارتفاع، وزن خشک گیاه، طول ریشه و عملکرد و کاهش غلظت سرب گیاه شدند. در تمام سطوح سرب، غلظت 5/0 میلی&shy;مولار پوترسین نشت یونی و غلظت سرب گیاه را کاهش و محتوی پرولین، وزن خشک گیاه، عملکرد و کلونیزاسیون را افزایش داد. در تمامی صفات، پوترسین با </span><em>F. mosseae</em><span dir="RTL"> اثر هم&shy;افزایی داشت ولی فقط غلظت 5/0 میلی&shy;مولار با </span><em>R. intraradices</em><span dir="RTL"> اثر هم&shy;افزایی داشت. به طور کلی، تعامل 5/0 میلی&shy;مولار پوترسین با </span><em>F. mosseae</em><span dir="RTL"> بر رشد گیاه به ویژه در شرایط تنش سرب اثر افزایشی داشت</span>. In the last two decades, soil contamination with heavy metals has increased in many agricultural areas. Therefore, in order to investigate the interaction of mycorrhiza and putrescine on physiological characteristics, lead content, and yield of <em>Lallemantia iberica</em> under lead (Pb) stress, a factorial experiment was conducted in a randomized complete block design in the Research Greenhouse of the Faculty of Agriculture, University of Zanjan in 2018. Experiment consisted of Pb in four levels (0, 300, 600, and 900 mg Pb/kg soil) from the source of Pb(NO₃)₂, mycorrhiza at three levels (no inoculation, <em>Funneliformis mosseae</em>, and <em>Rhizophagus intraradices</em>), and putrescine in three levels (0, 0.5, and 1 mM). The results showed that among the Pb levels, 900 mg/kg caused the greatest decrease in the greenness index, relative water content, height, plant dry weight, root length, and grain yield, and increased electrolyte leakage, plant Pb concentration, colonization, and proline content. At all Pb levels, both fungi, especially <em>F. mosseae</em>, increased greenness index, relative water content, height, plant dry weight, root length, and yield, and decreased plant Pb concentration. At all Pb levels, the concentration of 0.5 mM putrescine decreased electrolyte leakage and plant Pb concentration, and increased proline content, plant dry weight, yield, and colonization. In all traits, putrescine had a synergistic effect with <em>F. mosseae</em>, but only 0.5 mM putrescine had a synergistic effect with <em>R. intraradices</em>. In general, the interaction of 0.5 mM putrescine with <em>F. mosseae</em> had an additive effect on plant growth, especially under Pb stress conditions. پرولین, پلی آمین, شاخص سبزینگی, فلزات سنگین, کلونیزاسیون Colonization, Greenness Index, Heavy Metals, Polyamine, Proline 193 218 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-264-1&slc_lang=fa&sid=1 Aida Ansari آیدا انصاری aida.ansari@znu.ac.ir No University of Zanjan دانشگاه زنجان Babak Andalibi بابک عندلیبی andalibi@znu.ac.ir Yes University of Zanjan دانشگاه زنجان Mehdi Zarei مهدی زارعی mehdizarei@shirazu.ac.ir No Shiraz University دانشگاه شیراز Farid Shekari فرید شکاری shekari@znu.ac.ir No University of Zanjan دانشگاه زنجان