fa مطالعه تغییرات فیزیولوژیکی پرتقال تامسون ناول در پاسخ به محلول‌پاشی برگی جاسمونیک اسید تحت شرایط تنش خشکی تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <span dir="RTL">به منظور ارزیابی تأثیر غلظت‌های مختلف جاسمونیک اسید بر تغییرات فیزیولوژیکی پرتقال تامسون ناول تحت تنش خشکی آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح تنش خشکی شامل 100 درصد ظرفیت زراعی (به عنوان شاهد)، 75 درصد ظرفیت زراعی (تنش خشکی ملایم) و 50 درصد ظرفیت زراعی (تنش خشکی شدید) و نیز سه سطح محلول‌پاشی صفر، 100 و 200 میکرومولار جاسمونیک اسید بودند. نتایج نشان داد که تنش خشکی به طور معنی‌داری محتوای نسبی آب، پتانسیل آب گیاه، شاخص سطح برگ، هدایت روزنه‌ای و کلروفیل کل برگ پرتقال تامسون ناول را کاهش داد، درحالی که میزان نشت یونی، مالون دی‌آلدهید، قندهای محلول، پرولین و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی در شرایط تنش خشکی افزایش یافتند. همچنین مشخص شد که محلول‌پاشی برگی جاسمونیک اسید توانست با حفظ بهتر وضعیت آبی برگ (محتوای نسبی آب برگ و پتانسیل آب گیاه)، افزایش شاخص سطح برگ، هدایت روزنه‌ای، حفظ بهتر پایداری غشاء سلولی (با کاهش نشت یونی و مالون دی‌آدهید)، حفظ کلروفیل کل در حد مطلوب، افزایش میزان محلول‌های سازگار (قندهای محلول و پرولین) و همچنین افزایش فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز، آسکوربات پراکسیداز و پراکسیداز، اثرات</span> <span dir="RTL">منفی</span> <span dir="RTL">تنش</span> <span dir="RTL">خشکی را کاهش دهد. در نهایت، کاربرد محلول‌پاشی برگی جاسمونیک اسید به ویژه در غلظت 100 میکرومولار برای کاهش اثرات منفی تنش خشکی در پرتقال تامسون ناول پیشنهاد می‌گردد. </span> In order to evaluate the effects of different concentrations of jasmonic acid on the physiological changes of Thomson Navel orange under drought stress conditions, a factorial experiment was conducted based on a completely randomized design with three replications. The treatments consisted of three levels of drought stress 100% of field capacity (as control), 75% of field capacity (mild drought stress) and 50% of field capacity (severe drought stress) and three concentrations of jasmonic acid 0, 100 and 200 &micro;M. The results showed that drought stress significantly reduced relative water content, plant water potential, leaf area index, stomatal conductance and total chlorophyll of Thomson Novel orange leaf, whereas ion leakage, malondialdehyde, soluble sugars, proline content and antioxidant enzyme activity increased under drought stress conditions. It was also found that foliar application of jasmonic acid was able to maintain the leaf water status (relative leaf water content and plant water potential), increase leaf area index, stomatal conductance, maintain cell membrane stability (by reducing ion and malondialdehyde leakage), maintain total chlorophyll at the optimal levels, increase the amount of compatible solutions (soluble sugars and proline) as well as increase the activity of catalase, superoxide dismutase, ascorbate peroxidase and peroxidase, therefore, reduce the negative effects of drought stress. Overall, the foliar application of jasmonic acid, especially at 100 &mu;M concentration, is recommended to reduce the negative effects of drought stress on Thomson Novel oranges. پایداری غشاء, پتانسیل آب, محلول‌های سازگار, کاتالاز, هدایت روزنه‌ای Membrane stability, Water potential, Compatible solutions, Catalase, Stomatal conductance 71 90 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1439-1&slc_lang=fa&sid=1 Katayoun Delfani کتایون دلفانی k.delfani@yahoo.com No Department of Plant Sciences, Faculty of Biological Sciences, Islamic Azad University, Tonekabon Branch, Tonekabon, Iran گروه تخصصی علوم گیاهی-دانشکده علوم زیستی-دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن، ایران Mahmoud Asadi محمود اسدی mahmoudasadi2000@gmail.com Yes Department of Plant Sciences, Faculty of Biological Sciences, Islamic Azad University, Tonekabon Branch, Tonekabon, Iran گروه تخصصی علوم گیاهی-دانشکده علوم زیستی-دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن، ایران Behrouz Golein بهروز گلعین bgoleincitrus@yahoo.com No Citrus and Subtropical Fruits Research Center, Horticultural Science Research Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Ramsar, Iran پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران Babak Babakhani بابک باباخانی Babakhani.biology@gmail,com No Department of Plant Sciences, Faculty of Biological Sciences, Islamic Azad University, Tonekabon Branch, Tonekabon, Iran گروه تخصصی علوم گیاهی-دانشکده علوم زیستی-دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن، ایران Roghayeh Razeghi Jadid رقیه رازقی جدید Razeghi1349@gmail.com No Department of Plant Sciences, Faculty of Biological Sciences, Islamic Azad University, Tonekabon Branch, Tonekabon, Iran گروه تخصصی علوم گیاهی-دانشکده علوم زیستی-دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن، ایران