Plant Process and Function

fa اثر تنش خشکی و کود زیستی ورمی کمپوست بر برخی خصوصیات مورفوفیزیولوژیک آویشن باغی (Thymus vulgaris L.) Effect of drought stress and vermicompost biofertilizer on morphophysiological traits of Thymus vulgaris L. تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research این آزمایش به منظور بررسی اثر تنش خشکی و کود زیستی ورمی کمپوست بر برخی خصوصیات مورفوفیزیولوژیک آویشن باغی (Thymus vulgaris L.) در گلخانه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خرم آباد بهصورت فاکتوریل دو عاملی در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار بهصورت آزمایش گلدانی به اجرا در آمد. فاکتورها شامل میزان کود ورمیکمپوست در سطوح صفر، 30، 50 و 75 درصد حجم گلدان و تنش آبی شامل آبیاری بر اساس 85 (شرایط نرمال رطوبتی بهعنوان شاهد)، 70 (تنش متوسط)، و 55 (تنش شدید) درصد رطوبت ظرفیت زراعی بود. نتایج نشان داد که با افزایش شدت تنش خشکی میزان رنگیزههای فتوسنتزی (کلروفیل a و کلروفیل b)، آنزیم آنتیاکسیدان کاتالاز، پروتئین، متابولیتهای ثانویه آلفاترپینن، تیمول و کارواکرول و صفات مورفولوژیک ارتفاع بوته، تعداد شاخههای فرعی، وزن تر و وزن خشک بوته کاهش معنیداری یافت، اما تنش خشکی آنزیمهای آنتیاکسیدان پراکسیداز و هیدروژن پراکسیداز، میزان قندهای محلول غیرساختاری و اسید آمینه پرولین را به طور معنی داری افزایش داد. افزایش مصرف ورمیکمپوست موجب افزایش معنیدار کلروفیل b، هیدروژن پراکسیداز، آلفاترپینن، تیمول، کارواکرول، درصد اسانس، ارتفاع بوته، تعداد شاخههای فرعی، وزن تر و وزن خشک بوته شد، اما کلروفیلa و قندهای محلول غیرساختاری را کاهش داد. بر اساس نتایج این آزمایش، تنش خشکی و ورمیکمپوست مستقل از یکدیگر عمل نمودند. با افزایش شدت تنش خشکی علیرغم اقدام گیاه به دفاع آنتی اکسیدانی و تنظیم اسمزی، تولید اغلب متابولیتهای ثانویه و رشد گیاه بهطور معنیداری کاهش یافت؛ اما مصرف ورمیکمپوست موجب افزایش این صفات شد. نتایج این آزمایش از طرفی حساسیت زیاد آویشن باغی به تنش خشکی و از سوی دیگر اهمیت کاربرد ورمیکمپوست در افزایش تولید و ارزش داروئی این گیاه را تأئید نمود. This experiment was conducted to investigate the effect of drought stress and vermicompost biofertilizer on some morphological, physiological and biochemical characteristics of Thymus vulgaris in greenhouse of Khorramabad Agricultural and Natural Resources Research and Training Center in a completely randomized design with three replications. The pot experiment was performed. Factors included vermicompost fertilizer levels at 0, 30, 50 and 70% of pot volume and water stress including post-discharge irrigation (85 (control), 70 (moderate stress), and 55 (severe stress). The moisture content was the field capacity. The results showed that with increasing drought stress, the amount of photosynthetic pigments (chlorophyll a and chlorophyll b), antioxidant enzyme catalase, protein, secondary metabolites of alpha-terpinene, thymol and carvacrol and morphological traits of plant height, number of sub-branches, fresh weight and dry weight of plants decreased significantly, but drought stress of antioxidant enzymes and hydrogen peroxidase significantly increased the amount of unstructured soluble sugars and amino acid proline. Increased consumption of vermicompost significantly increased chlorophyll b, hydrogen peroxidase, alphaterpinene, thymol, carvacrol, essential oil percentage, plant height, number of sub-branches, fresh weight and dry weight of plant, but chlorophyll a and unstructured soluble sugars reduced. According to the results of this experiment, with increasing the severity of drought stress, despite the plant's antioxidant defense and osmotic regulation, the production of most secondary metabolites and the growth of the thyme stress-sensitive plant decreased significantly; However, consumption of vermicompost increased secondary metabolites, growth and fresh and dry weight of the plant. آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان, تنظیم اسمزی, رنگیزه‌های فتوسنتزی, متابولیت‌های ثانویه antioxidant enzymes, Osmotic regulation, photosynthetic pigments, secondary metabolites 147 160 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1404-2&slc_lang=fa&sid=1 Ghodrat alla Sharafi قدرت اله شرفی godratsharafi@gmail.com No Department of Medicinal plants, Arak Branch, Islamic Azad UniversityArak, Iran گروه گیاهان داروئی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران Mahdi Changizi مهدی چنگیزی mchangizi47@gmail.com No Department of Agronomy and plant Breeding, Islamic Azad University,Arak Branch,Arak,Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران Masoud Rafiee مسعود رفیعی rafieemasoud@yahoo.com Yes Department of Agronomy and Plant Breeding, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران Masoud Gomarian مسعود گماریان gomarian@gmail.com No Department of Agronomy and plant Breeding, Faculty of Agriculture,Islamic Azad University,Arak Branch,Arak,Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران Shahab Khagani شهاب خاقانی khaghani@gmail.com No Department of Agronomy and plant Breeding, Islamic Azad University,Arak Branch,Arak,Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران