fa بررسی تاثیر کاربرد گلایسین بتائین و اسید جیبرلیک بر خصوصیات آنتی‌اکسیدانی و بیوشیمیایی لوبیا چشم بلبلی تحت شرایط تنش خشکی تنظیم کننده های رشد گیاهی Plant Growth Regulators پژوهشي Research خشکی خطر جدی برای تولید محصولات زراعی ازجمله لوبیا است که به تنش خشکی حساس می‌باشد. بنابراین استفاده از روش‌های مدیریتی برای کاهش اثرات خشکی اهمیـت فراوانی دارد. به منظور بررسی اثر محلول‌پاشی گلایسین بتائین و اسید جیبرلیک بر خصوصیات کمی و کیفی تحت شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار طی سال زراعی 1397اجراء گردید. فاکتورهای آزمایشی شامل رژیم‌های آبیاری در سه سطح (50 ، 70 و 90 میلیمتر تبخیر از تشت تبخیر کلاس <span dir="LTR">A</span>) در کرت‌های اصلی و سه مقدار گلایسین بتائین (عدم محلول‌پاشی، 50 و 100 میلی مولار در لیتر) و سه مقدار اسید جیبرلیک (عدم محلول‌پاشی، 60 و 120 پی‌پی‌ام) به‌صورت فاکتوریل در کرت‌های فرعی بودند. صفات اندازه‌گیری شده در این آزمایش شامل پرولین، مالون‌دی‌آلدهید، کاتالاز، سوپر اکسید دیسموتاز، گایاکول پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز، گلایسین بتائین، جیبرلیک اسید، محتوای پروتئین و عملکرد پروتئین بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات رژیم آبیاری، گلایسین بتائین و اسید جیبرلیک بر کلیه صفات مورد بررسی معنی‌دار بود. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که با افزایش تنش خشکی میزان جیبرلیک اسید، محتوای پروتئین و عملکرد پروتئین کاهش یافتند در حالی که میزان پرولین، مالون‌دی‌آلدهید، کاتالاز، سوپر اکسید دیسموتاز، گایاکول پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و گلایسین بتائین به طور معنی‌داری افزایش یافت. کاربرد گلایسین بتائین و اسید جیبرلیک در تمامی سطوح تنش خشکی موجب کاهش مالون‌دی‌آلدهید، کاتالاز، سوپر اکسید دیسموتاز، گایاکول پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و افزایش میزان پرولین، گلایسین بتائین، جیبرلیک اسید، محتوای پروتئین و عملکرد پروتئین گردید. در مجموع نتایج این مطالعه نشان داد که کاربرد خارجی گلایسین و اسید جیبرلیک با کاهش اثرات سو تنش موجب بهبود رشد لوبیا چشم بلبلی گردید. بنابراین کاربرد خارجی گلایسین بتائین و اسید جیبرلیک می‌تواند به عنوان روشی مفید در جهت بهبود تحمل به تنش خشکی لوبیا چشم بلبلی بکار گرفته شود. همچنین نتایج نشان داد که غلظت<span dir="LTR">&lrm;</span>های 100 میلی‌مولار گلایسین‌بتائین و 120 پی‌پی‌ام اسید جیبرلیک نسبت بـه سایر سطوح از کارآیی بهتری برخوردار بود و باعث تحمل بیشتر لوبیا چشم بلبلی در برابر تنش خشکی می‌شود. Drought is a serious problem for production of crops such as bean which is sensitive to this stress. Therefore use of management methods to reduce the effects of drought is very important. To evaluate the effects of foliar application of glycine betaine (GB) and gibberellic acid (GA) on qualitative and quantitative characteristics under drought stress conditions, a factorial split plot experiment based on randomized complete block design with three replications was conducted during the 2018 crop year. Experimental factors included irrigation regimes (50, 70 and 90 mm evaporation from Class A evaporation pan) in main plots and glycine betaine (no foliar application, 50 and 100 mM) and gibberellic acid (no foliar application, 60 and 120 ppm) were in factorial form in sub plots. Data were collected on proline, malondialdehyde, catalase, superoxide dismutase, guiacol peroxidase, ascorbate peroxidase, glycine betaine, gebberellic acid, protein content and protein yield. The results of ANOVA indicated that the effects of irrigation regime, glycine betaine and gibberellic acid were significant for all the studied characteristics. The results of comparison of means showed that by increasing drought stress the gebberellic acid value, protein content and protein yield decreased but the proline, malondialdehyde, catalase, superoxide dismutase, guiacol peroxidase, ascorbate peroxidase and glycine betaine significantly increased. The exogenous application of glycine betaine and gebberellic acid at all levels of drought stress decreased malondialdehyde, catalase, superoxide dismutase, guiacol peroxidase, ascorbate peroxidase and increased the proline, glycine betaine, gebberellic acid, protein content and protein yield. Generally, the results of this study showed that the exogenous application of glycine betaine and gibberellic acid improved the growth of cowpea by reducing the adverse effects of drought stress. Therefore, exogenous application of glycine betaine and gibberellic acid can be used as a useful method for improving drought tolerance in cowpea. Also, the results showed that concentrations of 100 mM glycine betaine and 120 ppm gibberellic acid were more effective than other levels and induces more water stress tolerance in cowpea. اسید جیبرلیک, تنش خشکی, عملکرد, لوبیا چشم بلبلی, گلایسین بتائین Gibberellic acid, Drought stress, Yield, cowpea, Glycine betaine 313 334 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1424-1&slc_lang=fa&sid=1 1- Mirreza Miri میررضا میری mirrezamiri@gmail.com No Department of Agronomy, College of Agriculture, varamin Branch, Islamic Azad University, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین Farshad Ghooshchi فرشاد قوشچی far.ghooshchi@gmail.com Yes Department of Agronomy, College of Agriculture, varamin Branch, Islamic Azad University, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین Hamidreza Tohidi moghaddam حمیدرضا توحیدی مقدم hamid_tohidi2008@yahoo.com No Department of Agronomy, College of Agriculture, varamin Branch, Islamic Azad University, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین Hamidreza Larijani حمیدرضا لاریجانی larijani2004@gmail.com No Department of Agronomy, College of Agriculture, varamin Branch, Islamic Azad University, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین Pourang Kasraie پورنگ کسرایی drkasraie@yahoo.com No Department of Agronomy, College of Agriculture, varamin Branch, Islamic Azad University, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین