fa بررسی تغییرات ترکیبات فنلی و متابولیت‌های ثانویه کالوس‌ها و گیاهچه‌های بادرنجبویه (.L Mellissa officinal) تحت تنش فلز سنگین کادمیوم تنش فلزات سنگین Toxic ions stress پژوهشي Research <a name="OLE_LINK8"></a><a name="OLE_LINK7">پژوهش حاضر به منظور بررسی تاثیر غلظتهای مختلف کادمیوم بر برخی پارامترهای فیزیولوژیکی و تغییرات </a>متابولیت های ثانویه در گیاه دارویی بادرنجبویه(<em><span dir="LTR">Mellissa officinal </span></em><span dir="LTR">L<em>. </em></span>&nbsp;) در شرایط کشت درون شیشه طراحی و اجرا شد. بدین منظور ابتدا بذور بادرنجبویه استریل و سپس در محیط های کشت پایه<span dir="LTR">MS </span>&nbsp;کشت گردید. سپس گیاهچه های 28 روزه حاصل از کشت بذر به محیط <span dir="LTR">MS</span> حاوی غلظت های متفاوت نیترات کادمیوم (0،150و 300 میکرو مولار) منتقل و در اتاق کشت تحت شرایط کنترل شده نگهداری شدند. همچنین&nbsp; کالوس های حاصل از جدا کشت های ساقه&nbsp; به محیط هورمونی (<span dir="LTR">2, 4-D</span> با غلظت&nbsp; <span dir="LTR">mg.L^-1</span>25/0 و ²<span dir="LTR">BAP</span> با غلظت <span dir="LTR">&nbsp;mg.L^-1 </span>&nbsp;5) حاوی غلظت های مختلف کادمیوم (0،150و 300 میکرو مولار) انتقال یافتند. چهار هفته پس از کشت میزان رنگیزه های فتوسنتزی و مقادیر آنتوسیانین، فنل و فلاونوئیدها در گیاهچه ها بررسی شد. همچنین تغییرات مواد موثره دارویی از طریق آنالیزهای <span dir="LTR">GC-mass</span> در کالوس ها و گیاهچه های بادرنجبویه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد افزایش غلظت نیترات کادمیوم در محیط موجب کاهش میزان کلروفیل <span dir="LTR">a</span>، کلروفیل <span dir="LTR">b</span>، کلروفیل کل و کارتنوئیدها و میزان آنتوسیانین در گیاهچه ها&nbsp; گردید. با افزایش میزان نیترات کادمیوم در محیط، محتوای فنول و فلاونوئید به میزان معنی داری افزایش یافت. &nbsp;نتایج <span dir="LTR">GC-mass</span> نشان داد که میزان متابولیت های ثانویه و مواد موثره دارویی در گیاهچه ها و کالوس های بادرنجبویه تحت تنش فلز کادمیوم دچار تغییرات عمده ای گردید که بیشترین این تغییرات در ترکیبات گاما-3-کارن، ترانس کاروئل، سیترونلال، سیترونلول، سیترال و بتا- کاریوفیلین مشاهده شد.<br> &nbsp; The present study was designed and conducted to investigate the effect of different concentrations of cadmium on some physiological parameters and changes in secondary metabolites in the medicinal plant <em>Mellissa Officinal</em> L. under in vitro culture conditions<span dir="RTL">.</span> For this purpose, first sterile seeds of <em>Mellissa Offcinali </em>L. were sterilized and then cultured in MS medium. Then 28-day-old seedlings were transferred to MS medium containing different concentrations of cadmium nitrate (0,150 and 300 &mu;M) and kept in the culture room under controlled conditions. Also, callus obtained from stem explants were transferred to hormonal medium (0.25 mg L-1 2,4-D and 5 mg L-1 BAP) containing different concentrations of cadmium (0,150 and 300 &mu;M). Four weeks after treatment, photosynthetic pigments and levels of anthocyanin, phenols and flavonoids in seedlings were evaluated. Also, changes in secondary metabolites were investigated through GC-mass analyzes in calluses and seedlings of <em>Mellissa Officinal</em> L. The results showed that increasing the concentration of cadmium nitrate in the medium decreased the amount of chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll and carotenoids and anthocyanin in seedlings. With increasing the amount of cadmium nitrate in the medium, the content of phenols and flavonoids increased significantly. The results of GC-mass showed significant changes in the amount of secondary metabolites and essential oil of <em>Mellissa Officinal</em> L seedlings and calli under cadmium stress. Most changes were found in &gamma; -3-carn, transcarveole, citronlal, citronellol. Citral and &beta;-caryophylline.<span dir="RTL"></span><br> &nbsp; بادرنجبویه, رنگیزه های فتوسنتزی , فنل, کادمیوم, کشت درون شیشه ای, متابولیت های ثانویه. : Mellissa Officinal L, Photosynthetic pigments, Phenol, Cadmium, In vitro culture, Secondary metabolites 17 34 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-53-7&slc_lang=fa&sid=1 Nasimsadat Mousavi نسیم سادات موسوی No Department of Biology, Payame Noor University, 19395-3697, Tehran, Iran گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697-19395، تهران، ایران Roya Razavizadeh رویا رضوی زاده Yes Department of Biology, Payame Noor University, 19395-3697, Tehran, Iran گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697-19395، تهران، ایران