fa تأثیر نانو ذرات سیلیکا روی برخی ویژگی‌های آناتومیکی و فیزیولوژیکی گیاه تره‌تیزکL.) (Lepidium sativum تحت پرتو فرابنفش سایر موارد others پژوهشي Research <strong>پرتو</strong><strong> فرا&shy;بنفش می&shy;تواند بسیاری از ویژگی&shy;های فیزیولوژیکی و آناتومیکی گیاه را تحت تأثیر قرار دهد و از رشد و عملکرد مطلوب در گیاه جلوگیری به&shy;عمل آورد. تأثیر مفید نانو ذرات سیلیکا در گیاهان بیشتر به افزایش مقاومت گیاهان در برابر تنش&shy;های زیستی و غیر&shy;زیستی مربوط می&shy;شود. پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر نانو ذرات سیلیکا بر کاهش اثرات مخرب پرتو فرا&shy;بنفش (</strong><strong><span dir="LTR">UV-B</span></strong><strong>)</strong><strong> در گیاه تره&shy;تیزک (</strong><strong><em><span dir="LTR">Lepidium sativum</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> L.</span></strong><strong>) انجام شد. این بررسی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تیمار؛ </strong><strong><span dir="LTR">UV-B</span></strong><strong>&shy;</strong><strong>، نانو ذرات سیلیکا با غلظت 50 میلی&shy;گرم بر لیتر و توأم (نانو ذرات سیلیکا+</strong><strong><span dir="LTR">UV-B</span></strong><strong>)</strong><strong> در 3 تکرار در شرایط کاملا یکنواخت در آزمایشگاه و اتاق کشت دانشکدۀ علوم دانشگاه ارومیه در سال 1397 انجام شد. نتایج نشان داد طول اندام هوایی&shy;، تعداد برگ و سطح برگ در تیمارهای نانو ذرات سیلیکا به طور معنی&shy;دار افزایش و در تیمارهای توأم و </strong><strong><span dir="LTR">UV-B</span></strong><strong> کاهش یافته است. از طرفی ضخامت برگ و رگبرگ اصلی به طور معنی&shy;داری در نانو ذرات سیلیکا کاهش و در توأم و </strong><strong><span dir="LTR">UV-B</span></strong> <strong>افزایش نشان داد&shy;، در حالیکه ضخامت دستجات آوندی تنها در گروه </strong><strong><span dir="LTR">UV-B</span></strong><strong> افزایش معنی&shy;دار نشان داد. افزایش معنی&shy;دار میزان مالون&shy;دی&shy;آلدئید و کاهش معنی&shy;دار میزان قند محلول در هر سه تیمار مشاهده شد&shy;، همچنین میزان فعالیت آنزیم&shy;های آسکوربات&shy;پر&shy;اکسیداز و فنیل&shy;آلانین&shy;آمونیالیاز هم در هر سه تیمار افزایش نشان داد. به&shy;طور کلی مشاهده شد نانو ذرات سیلیکا اثرات مخرب پرتو&shy; </strong><strong><span dir="LTR">UV-B</span></strong><strong> را کاهش داده است.</strong> UV ray is able to change several physiologic and anatomic properties of the plants. UV ray can also prevent the plants growth and their desirable performance. Effective role of Silica Nanoparticles in different plants has been proved to enhance plant resistance against biological and non-biological stresses. The present study was performed in the laboratory of the Faculty of Science of Urmia University, in a factorial and random framework to investigate the influence of silica nanoparticles on the growth and physiological characteristics of <em>Lepidium sativum </em>L. during UV-B stress. This study was performed with three treatments (UV-B, Si Np, and simultaneous treatment) in which the concentration of Nanoparticles were determined as 50 mg/L. It should be mentioned that each treatment was repeated three times in equivalent experimental circumstances. The obtained results demonstrated that the length of shoot, the number and surface of the leaves were increased significantly when treatment with Nanoparticles was done. The aforementioned characteristics weren&rsquo;t increased in simultaneous treatment. Conversely, the thickness of the leaves exhibited a reversed behavior during simultaneous treatment and treatment with silica Nanoparticles, compared with two former properties. The thickness of xylems and phloem were only increased in the case of treatment with UV-B. In all treatments, the concentration of Malone di-aldehyde was increased and a depletion was observed in dissolved sugar content. Moreover, the activity of ascorbate peroxidase and phenyl alanine ammonia lyase were improved in three treatments with Silica Nanoparticles, UV-B stress, and simultaneous treatment. Based on the results of this study, it was observed that the existence of Silica Nanoparticles have positive role to minimize destructive effects of UV-B stresses. پرتو فرابنفش, نانوذرات سیلیکا, مالون دی آلدئید, قند محلول, آسکوربات پراکسیداز, فنیل آلانین آمونیالیاز UV ray, Silica Nanoparticles, Malon di-aldehyde, Dissolved sugar, Ascorbate peroxidase, and Phenyl Alanin ammonia lyase. 231 244 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1417-1&slc_lang=fa&sid=1 siavash hosseini sarghain سیاوش حسینی سرقین svshhosseini@gmail.com Yes urmia uninersity دانشگاه ارومیه shabnam yeganeh far شبنم یگانه فر yeganeh.sh17@gmail.com No urmia uninersity دانشگاه ارومیه