fa بررسی اثرات محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید بر صفات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی استویا ((Stevia rebaudiana تنظیم کننده های رشد گیاهی Plant Growth Regulators پژوهشي Research به‌منظور ارزیابی اثر محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید بر صفات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه استویا (<span dir="LTR">(<em>Stevia rebaudiana</em></span> آزمایشی گلخانه‌ای در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1395 در قزوین اجرا شد. تیمارهای آزمایشی در چهار سطح محلول‌پاشی‌ سالیسیلیک اسید شامل شاهد (عدم کاربرد)، غلظت 100، 300 و 600 میکرو مولار؛ سه ماه پس از انتقال نشاها به گلخانه بود. صفات مورد بررسی شامل ارتفاع بوته، تعداد شاخه‌های فرعی، وزن خشک بوته، وزن خشک برگ‌ها ، وزن خشک شاخه‌ها، نسبت وزن خشک برگ‌ها به وزن خشک کل، درصد و عملکرد استویوزاید، ربودیوزاید-آ، ربودیوزاید-ب و ربودیوزاید-س بودند. نتایج نشان داد که محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید اثرات افزایشی معنی‌داری بر کلیه صفات مورد ارزیابی به‌جز صفت شاخص سبزینگی (<span dir="LTR">SPAD</span>) داشت. به‌طوری‌که تیمار سطح 100 میکرو‌مولار باعث افزایش معنی‌دار ارتفاع بوته، درصد استویوزاید، درصد و عملکرد ربودیوزاید- س (به‌ترتیب 2/18، 7/91، 160 و 186 درصد) نسبت به تیمار شاهد شد. با افزایش غلظت سالیسیلیک اسید تا 300 میکرو مولار افزایش معنی‌داری در وزن خشک شاخه‌ها، وزن خشک برگ‌ها، وزن خشک بوته، عملکرد استویوزاید، درصد وعملکرد ربودیوزاید-آ ( به ترتیب 9/3، 3/10، 0/7، 6/84، 3/78 و 0/100 درصد) نسبت به تیمار شاهد مشاهده شد و در نهایت با اعمال تیمار 600 میکرو مولار، تعداد شاخه‌های فرعی، نسبت وزن خشک برگ‌ها به وزن خشک شاخه‌ها، درصد و عملکرد ربودیوزاید &ndash; ب (به‌ترتیب 8/365، 0/43، 3/383 و 4/344 درصد) نسبت به تیمار شاهد افزایش یافت. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید در غلظت 300 میکرو مولار می‌تواند در افزایش عملکرد کمّی و کیفی استویا موثر باشد. A greenhouse study was conducted to evaluate of salicylic acid foliar effect on morphological and biochemical characters of Stevia (<em>Stevia rebaudiana</em>) based on a Completely Randomized Design (CRD) experiment with three replications in Qazvin, Iran in 2016. &nbsp;The treatments of this research were defined as salicylic acid foliar levels as 0 (control), 100, 300 and 600 &micro;M which were applied three months after transplanting. Evaluated characters were as plant height, branch number, plant dry weight, leaves dry weight, branches dry weight, the ratio of leaf to total dry weight, the percentage and yield of stevioside, rebaudioside-A, rebaudioside-B and rebaudioside-c. The results of this study revealed that foliar levels of salicylic acid had a significant effect on all of the evaluated characters except for SPAD index. The treatment of foliar 100 &micro;M salicylic acid led to a significant increase in plant height, stevioside percentage, rebaudioside C yield and its percentage compared with control treatment (18.2%, 91.7%, 160% and 186%, respectively). By increasing the concentration of salicylic acid foliar level to 300 &micro;M, the branches dry weight, leaves dry weight, plant dry weight, stevioside yield, rebaudioside. A percentage and its yield were increased in comparison to control treatment (3.9%, 10.3%, 7.0%, 84.6, 78.3 and 100%, respectively). Finally the treatment of 600 &micro;M salicylic acid foliar level was significantly led to an increase in lateral branches number, the ratio of leaves dry weight to branches dry weight, rebaudioside-B percentage and its yield compared to control treatment (365.8%, 43.0%, 383.3and 344.4%, respectively). Therefore, a concentration of 300 &mu;M foliar application of salicylic acid can be effective for increasing the quantitative and qualitative performance of Stevia. استویوزاید, ریبودیوزاید, سبزینگی, وزن خشک Dry weight, Rebaudioside, SPAD index, Stevioside 245 256 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-452-1&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Jalilvand Shirkhanitabar حسن جلیلوند شیرخانی تبار jalilvand.sh@gmail.com No Department of Plant Production and Genetics, Agricultural Faculty, University of Zanjan, Zanjan, Iran دانشگاه زنجان Afshin Tavakoli افشین توکلی tavakoli@znu.ac.ir Yes Department of Plant Production and Genetics, Agricultural Faculty, University of Zanjan, Zanjan, Iran گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Foad Moradi فواد مرادی foadmoradi@yahoo.com No Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران Farid Shekari فرید شکاری shekari@znu.ac.ir No Department of Plant Production and Genetics, Agricultural Faculty, University of Zanjan, Zanjan, Iran گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران