fa بررسی تأثیر اسید هیومیک بر تغییرات غلظت عناصر غذایی برگ، ریشه و ساقه مرزه خوزستانی در شرایط تنش شوری تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به&shy;منظور</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بررسی اثر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اسید هیومیک</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">میزان جذب و تخصیص</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">عناصر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بخش&shy;های مختلف گیاه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مرزه خوزستانی در شرایط تنش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شوری،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آزمایشی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گلخانه‌ای </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌صورت فاکتوریل دو عاملی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">قالب</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">طرح</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بلوک‌های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کاملاً</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تصادفی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در چهار</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تکرار انجام شد</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">فاکتورهای آزمایشی شامل پنج سطح خاک کاربرد اسید هیومیک (صفر، 10، 20، 30 و 40 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) و پنج سطح تنش شوری </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(صفر،</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 25، 50، 75 و 100 میلی مولار کلرید سدیم)</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بود. با افزایش شدت تنش شوری از میزان وزن خشک اندام هوایی کاسته شد به گونه‌ای که سطح 100 میلی‌مولار کلرید سدیم، میانگین وزنی این صفت را به میزان 16 درصد کاهش داد. در مقابل کاربرد اسید هیومیک به&shy;ویژه سطح 60 میلی‌گرم بر کیلوگرم، میانگین وزنی اندام هوایی را نسبت به شاهد 25 درصد افزایش داد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اثرات اصلی شوری و هیومیک اسید و همچنین اثر متقابل آنها بر غلظت عناصر اندازه‌گیری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شده بجز نیتروژن ساقه و برگ، در سطح یک درصد معنی‌دار بود. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج نشان داد که در بین اندام‌های مختلف گیاه (ریشه، ساقه و برگ) بیشترین میزان سدیم، پتاسیم، فسفر، روی و نیتروژن در برگ و به</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ترتیب در </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">سطوح تیماری </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">S₄H₅</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">S₁H₅</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">S₁H₄</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">S₂H₂</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">S₁H₅</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و با مقادیر 5064، 9000، 13، 9/19 و 91/3 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن خشک مشاهده شد. بیشترین غلظت آهن در بین اندام‌های مختلف متعلق به ریشه و در تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">S₂H₁</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با مقدار 9/759 میلی&shy;گرم بر کیلوگرم وزن خشک بود. به&shy;طور&shy;کلی با </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">افزایش میزان شوری و کاهش میزان هیومیک اسید غلظت املاح نظیر سدیم افزایش و از غلظت عناصر مفید و ضروری برای گیاه کاسته شد. با توجه به نتایج می&shy;توان بیان داشت که احتمالاً استفاده خاک کاربرد اسید هیومیک در مقادیر بالا (40 و 60 میلی&shy;گرم در کیلوگرم خاک) بتواند به&shy;واسطه تأثیر بر تغییرات عناصر غذایی اندام‌های گیاهی باعث تعدیل اثرات تنش شوری شود. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></strong> To investigate the influence of humic acid on the amount of absorption and allocation of elements on different parts of <em>Satureja khuzestanica</em> under salinity stress conditions, a greenhouse experiment was done as factorial based on a randomized complete block design in four replications. Factors included humic acid (zero, 10, 20, 30 and 40 mg kg^-1 soil), and salinity stress (zero, 25, 50, 75 and 100 mM NaCl). It was found that the shoot dry weight was decreased with increasing the intensity of salinity stress; at a level of 100 mM sodium chloride, the average of this trait was reduced by 16%. In contrast, the use of humic acid, particularly 60 mg/kg soil, increased the shoot dry weight by 25% compared to the control. The effect of humic acid, salinity, and their interaction were significant (P&le;0.01) on measured characteristics except stem and leaf nitrogen. Results showed that among organs (root, stem and leaf), the highest amount of sodium, potassium, phosphorus, zinc and nitrogen (5064, 9000, 13, 19.92 and 3.91 mg kg^-1 dry weight) were observed in leaf in the S₁H₅, S₂H₂, S₁H₄, and S₁H₅ treatments, respectively. Among different organs, maximum iron content (759.9 mg kg^-1 of dry weight) was observed in roots under S₂H₁. In general, with increasing salinity and decreasing humic acid, the concentration of salts such as sodium increased whereas the concentration of useful and essential elements for the plant decreased. According to the results, it can be stated that probably soil application of humic acid at high amounts (40 and 60 mg/kg soil) can moderate the effects of salinity stress by affecting the nutrient changes of plant organs. تنش‌های غیرزیستی, عناصر ریزمغذی‌, کود زیستی, مرزه Abiotic stresses, micronutrients, biofertilizer, Satureja khuzestanica 1 16 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-865-6&slc_lang=fa&sid=1 Hadis Zarehmanesh حدیث زارع منش hadis_zaremanesh@yahoo.com No Department of Plant Production and Genetics دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان Hamid Reza Eisvand حمیدرضا عیسوند eisvand.hr@lu.ac.ir Yes Faculty of Agriculture, Lorestan University دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان Naser Akbari ناصر اکبری nr1332@hotmail.com No Faculty of Agriculture, Lorestan University دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان Ahmad Ismaili احمد اسماعیلی ahamd_ismaili@yahoo.com No Faculty of Agriculture, Lorestan University دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان Mohammad Feizian محمد فیضیان feizian.m@lu.ac.ir No Faculty of Agriculture, Lorestan University دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان