fa پرچم و کلاله برخی گونه های زعفران وحشی (Crocus sp.) به عنوان منبع غنی آنتی اکسیدان ها سایر موارد others پژوهشي Research زعفران (<em><span dir="LTR">Crocus sp.</span></em>) به طور گسترده ای در صنایع غذایی مورد استفاده قرار می&shy;گیرد و به عنوان طعم دهنده و مواد طبیعی رنگ آمیزی استفاده می&shy;شود. ارزیابی مقایسه ای فعالیت آنتی&shy;اکسیدانی در پرچم و همچنین ترکیب موثره و دارویی کروسین در کلاله و پرچم گونه زعفران زراعی در مقایسه با گونه های بومی وحشی زیبا و خزری جمع آوری شده از استان گیلان، اهداف اصلی این مطالعه بود. نتایج این تحقیق نشان داد که میزان ترکیب موثره کروسین در کلاله گونه زیبا (<em><span dir="LTR">C.</span></em> <em><span dir="LTR">speciosus</span></em>) و خزری با اختلاف معنی<span dir="LTR">&shy;</span>داری بیشتر از گونه زراعی (<em><span dir="LTR">C. sativus</span></em>) بود، ولی میزان رنگیزه کروسین در پرچم گونه زراعی (<em><span dir="LTR">C. sativus</span></em>) با اختلاف معنی داری بیشتر از گونه زیبا (<em><span dir="LTR">C.</span></em> <em><span dir="LTR">speciosus</span></em>) و خزری (<em><span dir="LTR">C. caspius</span></em>) بود. همچنین نتایج بررسی&shy;ها در تحقیق حاضر نشان&shy;داد که میزان فنل کل و همچنین میزان فعالیت آنتی اکسیدانی (<span dir="LTR">DPPH</span>) در پرچم گونه زراعی (<em><span dir="LTR">C. sativus</span></em>) به صورت معنی داری بیشتر از دو گونه زیبا (<em><span dir="LTR">C.</span></em> <em><span dir="LTR">speciosus</span></em>) و خزری (<em><span dir="LTR">C. caspius</span></em>) بود، ولی میزان فلاونل در دو گونه زیبا (<em><span dir="LTR">C.</span></em> <em><span dir="LTR">speciosus</span></em>) و خزری (<em><span dir="LTR">C. caspius</span></em>) به صورت معنی داری بیشتر از گونه زراعی (<em><span dir="LTR">C. sativus</span></em>) بود. با توجه به اینکه تاکنون، پرچم زعفران زراعی به عنوان بخش دور ریز زعفران محسوب می شد، بر اساس نتایج این تحقیق، به علت سطح بالای فعالیت آنتی اکسیدانی و ترکیب دارویی کروسین در پرچم زعفران زراعی و وحشی، علاوه بر کلاله، این بخش زعفران زراعی و وحشی نیز پتانسیل قابل توجهی به عنوان منبع غنی آنتی اکسیدانی، جهت غنی کردن سبد غذایی مردم و استفاده در انواع برنامه&shy;های دارویی و غذایی دارد<span dir="LTR">.</span> Saffron (<em>Crocus sp</em>.), is widely used in the food industry and is used as a flavoring and natural coloring agent. A comparative evaluation of the antioxidant activity in the stamen, as well as the effective and medicinal material of crocin in stigma in the agronomic species of saffron (<em>C. sativus</em>) in comparison with the native wild species of <em>C. speciosus</em> and <em>C. caspius</em> collected from Guilan province, were the main objectives of this study. The results of this study showed that the medicinal material of crocin in the stigma of <em>C. speciosus</em> and <em>C. caspius</em> with a significant difference was more than <em>C. sativus</em>, but the amount of crocin in the stamen of <em>C. sativus</em> with a significant difference was more than <em>C. speciosus</em> and <em>C. caspius</em>. The results of the present study also showed that the amount of total phenol and also the amount of the antioxidant activity (DPPH) in the stamen of <em>C. sativus</em> was significantly higher than the two species of <em>C. speciosus</em> and <em>C. caspius</em>, but the amount of flavonol in <em>C. speciosus</em> and <em>C. caspius</em> was significantly higher than <em>C. sativus</em>. Due to the fact that until now, the saffron stamen was considered as unusable part of saffron, according to the results of this study, the high level of antioxidant activity as well as the medicinal composition of crocin in the stamen of saffron, in addition to stigma, in the agronomic and wild species of saffron, this part of saffron has significant potential as a rich source of antioxidants, enriching people&#39;s food baskets and in a variety of pharmaceutical and food programs. زعفران وحشی, زعفران زراعی, کروسین, پرچم, کلاله wild saffron, agronomic saffron, crocin, stamen, stigma 1 12 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-7&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Shahinfar فاطمه شاهین فر shahinfarfa1362@gmail.com No Department of Biology, Faculty of Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran دانشگاه گیلان Sara Taghikhah-Khomami سارا تقی خواه خمامی sarataghikhah1371@gmail.com No Department of Biology, Faculty of Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran دانشگاه گیلان Seyedeh Fatemeh Fallah سیده فاطمه فلاح fallahfatemeh1368@gmail.com No Department of Biology, Faculty of Sciences, University of Golestan, Gorgan, Iran دانشگاه گلستان Mansour Afshar-Mohammadian منصور افشارمحمدیان afshar@guilan.ac.ir Yes Department of Biology, Faculty of Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran دانشگاه گیلان Davod Bakhshi داوود بخشی afshar1357@gmail.com No Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agricultural Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran دانشگاه گیلان