fa تاثیر تنش خشکی انتهای فصل بر برخی صفات فیزیولوژیک گندم (.Triticum aestivum L) تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <strong>چکیده</strong><strong><span dir="LTR"></span></strong><br> خشکی یکی از مهم‌ترین تنش‌های محیطی است که مورفولوژی، فیزیولوژی و بیوشیمی گیاه را تحت تأثیر قرار می‌دهد و اثرات عمده‌ای بر تولیدات کشاورزی می‌گذارد. این آزمایش باهدف بررسی تاثیر تنش خشکی انتهای فصل بر تغییرات صفات فیزیولوژیکی گندم در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 93-92 و 94-93 در مزرعه تحقیقاتی پژوهشکده کشاورزی هسته‌ای کرج انجام گرفت. هفت نسل مختلف گندم شامل دو والد <span dir="LTR">Gasspard</span> و لاین <span dir="LTR">DN11</span> به همراه نسل‌های <span dir="LTR">F1</span>، <span dir="LTR">F₂</span>، <span dir="LTR">F₃</span>، <span dir="LTR">BC₁</span> و <span dir="LTR">BC₂</span> در دو شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشکی انتهای فصل به‌طور جداگانه کشت گردیدند و باهم مقایسه شدند. آخرین آبیاری در شرایط تنش کمبود آب بعد از مرحله گرده‌افشانی انجام شد. افزایش معنی&shy;داری در شاخص زنده‌مانی و کاهش معنی‌دار در عملکرد دانه تک بوته در شرایط تنش مشاهده شد. برای صفات شاخص کلروفیل و ضریب هدایت روزنه‌ای کاهش مشاهده‌ شده در شرایط تنش معنی‌دار نبود. از طرفی افزایش غیر معنی‌داری برای تمامی پارامتر&shy;های فلورسانس کلروفیل در شرایط تنش مشاهده شد. از طرفی بین نسل‌های مورد بررسی از لحاظ تمامی صفات فیزیولوژیکی اندازه‌گیری شده (به‌جز کارایی فتوسنتزی) اختلاف معنی‌داری مشاهده شد که نشان‌دهنده وجود تنوع در بین این نسل‌ها برای این صفات بود که می‌تواند در برنامه‌های گزینش مورد توجه قرار گیرد.<br> <br> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><br> <strong>Abstract</strong><br> Terminal drought stress is one of the most important environmental stresses affecting plant morphology and physiology and has major effects on agricultural production. The purpose of this experiment was to investigate the effect of water deficit stress on changes in physiological traits of wheat in a randomized complete block design with three replications in two cultivation years of 2013-2014 and 2014-2015 at Karaj Nuclear Research Institute Farm. Seven different generations of wheat, including two parents Gasspard and line DN11 along with generations F₁, F₂, F₃, BC₁ and BC₂ were cultured and compared separately under normal and terminal drought stress conditions<span dir="RTL">.</span> The last irrigation was done under water deficit conditions after anthesis<span dir="RTL">.</span> The results showed that there was significant increase in performance index and significant decrease in single plant yield under stress conditions<span dir="RTL">.</span> For the chlorophyll index and stomatal conductance coefficient traits, the observed decrease in stress conditions were not significant<span dir="RTL">.</span> On the other hand, no significant increase in chlorophyll fluorescence parameters was observed under stress conditions<span dir="RTL">.</span>On the other hand, there was a significant difference between the generations studied for all measured physiological traits (except photosynthetic efficiency), indicating that there was variation among these generations for these traits<span dir="RTL">.</span> This diversity can be addressed in selection programs.<br> &nbsp;</div> شاخص زنده‌مانی, شاخص کلروفیل برگ, ضریب هدایت روزنه‌ای, فلورسانس کلروفیل. Chlorophyll fluorescence, Leaf chlorophyll index, Performance index, Stomatal conductance coefficient. 115 128 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1359-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Akbar Asadi علی اکبر اسدی asadipm@gmail.com No Agriculture and Natural Resources Research and Education Center سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی akram hatami اکرم حاتمی hatami33@yahoo.com Yes Agriculture and Natural Resources Research and Education Center سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی