fa بررسی اثر تنش خشکی بر کیفیت و کمیت ترکیبات موجود در اسانس گیاه شوید (Anethum graveolens L.) تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research گیاه شوید با نام علمی Anethum graveolens L.، یکی از گیاهان مدیترانه‌ای است که به علت خواص ضدمیکروبی اسانس آن، در پزشکی، صنایع غذایی و صنایع بهداشتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این تحقیق، اثر درصدهای مختلف کم‌آبی بر کیفیت و کمیت اسانس گیاه شوید مورد بررسی قرار گرفته است. تیمارهای خشکی اعمال شده شامل شاهد (100 درصد ظرفیت زراعی)، 80 درصد ، 60 درصد ، 40 درصد و 20 درصد ظرفیت زراعی و جمع‌آوری نمونه‌ها دو هفته پس از آخرین تیمار صورت گرفت. نتایج به دست آمده نشان داد که بیشترین میزان اسانس(حجمی-وزنی) (51/0%) در تیمار خشکی 40% ظرفیت زراعی به دست آمد. نتایج انالیز اسانس نیز نشان داد که تغییرات میزان آلفا فلاندرن بعنوان مهمترین ترکیب شناخته شده در اسانس گیاه شوید در این بررسی از روندهای منظم افزایشی یا کاهشی تبعیت نمی نماید به طوریکه بیشترین مقدار آن در تیمار خشکی 80/0% ظرفیت زراعی و کمترین مقدار آن در تیمار شاهد مشاهده شد. میزان ترکیب های دیل اتر و بتا فلاندرن در طی تیمارهای مختلف خشکی به ترتیب روندهای افزایشی و کاهشی را نشان می دهند. نتایج حاصل از این تحقیق حاکی از آن است که تنش خشکی دارای اثرات قابل توجهی بر کمیت و کیفیت اسانس گیاه شوید می‌باشد. Anethum graveolens L. is a mediterranean plant which its essential oil have been used in medicine, food and costemic industeries. In this study the effects of water stress on quantity and quality of essential oil were investigated. The five drougth treatment inclded 0 (control), 80%, 60%, 40%, 20% field capaciry were used. The results showed that the most content (0.50% w/v) of essential oil were obtained from 40% feild capacity treatment. Analysis of essential oils showed that alpha-phellandrene as the main component of the oils have not regular cganges during drougth sress as the its maximum and minimum amounts of were observed in 80% field capacity and control treatments respectively. Also dillether was decreased during drougth stress while beta-phellandrene was incresed. اسانس, تنش خشکی, شوید, فلاندرن, دیل‌‌اتر Essential oil, Drougth stress, Anethum graveolens, Dillether, Phellandrene 143 150 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-202-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamzeh Amiri حمزه امیری amiri_h_lu@yahoo.com Yes Loresran University دانشگاه لرستان Hojatallah Emami حجت الله امامی No Islamic Azad University, Branch of Broujerd دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد Fatemeh Abdollahi سیده فاطمه عبدالهی No Loresran University دانشگاه لرستان