fa ارزیابی برخی خصوصیات فتوسنتزی دو رقم ارزن علوفه‌ای در شرایط تنش شوری تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research چکیده: در این آزمایش اثر سطوح مختلف شوری آب آبیاری (صفر، 50، 100،150 و 200 میلی‌مولار کلرید سدیم) بر عملکرد و برخی خصوصیات فتوسنتزی دو رقم ارزن علوفه‌ای (نوتریفید و باستان) بررسی گردید. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور در سه تکرار به صورت گلدانی طی سال زراعی 1390- 1389 در مزرعه تحقیقاتی شماره 2 گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شهید چمران اهواز انجام شد. نتایج نشان داد که با افزایش شوری عملکرد ماده خشک، محتوای نسبی آب برگ، هدایت روزنه‌ای و غلظت کلروفیل کاهش یافتند. در حالی که صفاتی مانند پرولین و نفوذپذیری نسبی غشاء با افزایش شوری افزایش نشان دادند. بیشترین مقدار ماده خشک کل مربوط به تیمار شاهد در ارزن نوتریفید (2/83 گرم بر بوته) و کمترین مقدار مربوط به شوری 200 میلی‌مولار در ارزن باستان (5/23 گرم بر بوته) بود. محتوای نسبی آب برگ رقم باستان در شوری 100، 150 و 200 میلی‌مولار به شدت کاهش یافت و آثار خشک شدن برگ‌ها مشاهده گردید. در ارزن نوتریفید بین تیمار شاهد و شوری 50 و 100 میلی‌مولار از نظر خاموشی فتوشیمیایی اختلاف معنی‌دار وجود نداشت ولی در ارزن باستان بین تیمار شاهد و شوری 50 میلی‌مولار اختلاف معنی‌دار مشاهده گردید. با افزایش سطوح شوری میزان پرولین موجود در اندام هوایی دو رقم افزایش یافت. نتایج این آزمایش نشان داد که هدایت روزنه‌ای نقش موثری در افزایش عملکرد ماده خشک ارزن نوتریفید در شرایط تنش شوری داشت، و کاهش پتانسیل اسمزی نیز سبب بهتر شدن وضعیت ماده خشک در این گیاه گردید. ارزن نوتریفید از نظر خصوصیات فتوسنتزی نسبت به ارزن باستان برتری داشت. Abstract: Effect of different salinity levels (0, 50, 100, 150 and 200 mM NaCl) on photosynthetic characteristics and yield of two forage millet cultivars (Nutrifeed and Bastan) were investigated at this experiment. A factorial test based on randomized complete block design was conducted during 2010-2011 growing season in three replica-tions. The results showed that with increasing salinity, dry matter yield, leaf relative water content (RWC) and stomatal conductance were decreased.While, traits such as proline and relative membrane permeability (RMP), were increased as salinity level increased,. The highest total dry matter in control treatment of Nutrifeed millet (83.2 g. plant-1) was observed and the lowest was measured in 200 mM in the case of Bastan millet (23.5 g. plant-1). The Leaves relative water content of Bastan cultivar in the 100, 150 and 200 mM NaCl declined sharply and caused leaf necrosis. There were no significant differences between control, 50 and 100 mM NaCl in photochemical quenching of Nutrifeed cultivar. In Bastan cultivar, a significant difference between control and 50 mM NaCl was abserved. As salinity level increased, the proline in shoots of two cultivars increased. Stomatal conductance had a effective role in increasing the performance of dry matter of nutrifeed millet in salt stress conditions, and osmotic potential decreasing also improved dry matter conditions in this plant. Generally, photosynthetic characteristics of Nutrifeed millet were better than the Bastan millet. ارزن، غلظت کلروفیل، خصوصیات فتوسنتزی، شوری، ماده خشک Dry matter, Fluorescence components, Millet, Photosynthesis characters, Salinity. 75 84 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-194-2&slc_lang=fa&sid=1 حسین نوروزی No حبیب اله روشنفکر Yes پیمان حسیبی No موسی مسگر باشی No