fa اثر شوری آب آبیاری بر جوانه‌زنی، سبز شدن، عملکرد بیولوژیک و کمیت و کیفیت اسانس شوید (Anethum graveolens L.) تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research به منظور بررسی تاثیر شوری آب آبیاری بر برخی صفات گیاه شوید مجموعه آزمایش&shy;هایی در قالب طرح کاملا تصادفی در اصفهان به اجرا درآمد. اعمال تنش شوری از 3/0 تا 30 دسی زیمنس بر متر در آزمایشگاه نشان داد که تیمار شاهد بالاترین درصد و سرعت جوانه&shy;زنی (5/80 درصد و 2/15 جوانه در روز) را داشت و تاثیر شوری بر سرعت جوانه&shy;زنی شدیدتر از تاثیر آن بر درصد جوانه&shy;زنی بود. در مرحله سبز شدن و اعمال تنش شوری از 3/0 تا 15 دسی زیمنس بر متر بالاترین درصد و سرعت سبز شدن (60 و 8/73 درصد و 1/5 و 3/10 جوانه در روز در گلخانه و مزرعه) به تیمار شاهد اختصاص داشت. در مزرعه، اعمال تیمارهای شوری از 3/0 تا 9 دسی زیمنس بر متر نشان داد که تیمار شاهد بیشترین عملکرد بیولوژیک (4/811 گرم در متر مربع)، عملکرد بذر (3/143 گرم در متر مربع) و ارتفاع گیاه (8/74 سانتی&shy;متر) را داشت و با افزایش شوری میزان این صفات کاهش یافت. از نظر آماری تاثیر شوری بر درصد اسانس معنی&shy;دار نبود. بازده اسانس بذر و اندام هوایی به ترتیب از 7/2 تا 3/3 و 6/4 تا 6 میلی&shy;لیتر در متر مربع در سطوح مختلف شوری متغیر بود اما تغییرات آن از روند خاصی پیروی نمی&shy;کرد. در تجزیه کیفی اسانس بذر و اندام هوایی شوید به ترتیب 12 و 13 ترکیب مختلف شناسایی شدند که اجزاء اصلی آن کارون، لیمونن و آلفا فلاندرن بودند. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، سطوح بالای شوری اثر منفی بر جوانه&shy;زنی، سبز شدن و صفات زراعی شوید (عملکرد بیولوژیک، عملکرد بذر و ارتفاع گیاه) داشت. In order to investigate the effect of irrigation water salinity on some traits of dill plant, a series of experiments were conducted in a completely randomized design (RCD) in Isfahan. Salinity stress application (0.3 - 30 dS/m) in the laboratory conditions showed that the control treatment had the highest percentage and rate of germination (80.5 % and 15.2 seedling per day). The effect of salinity stress on the germination rate was more severe than its effect on germination percentage. Application of saline irrigation from 0.3 to 15 dS/m indicated that the highest percentage and rate of emergence (60 and 73.8 % and 5.1 and 10.3 seedling per day at greenhouse and field) were in the control treatment. Applying salinity treatments from 0.3 to 9 dS/m in the field, showed that control treatment had the highest biological yield (811.4 g/m²), seed yield (143.3 g/m²) and plant height (87.4 cm) and increasing salinity decreased these traits. The effect of saline irrigation on essential oil percentage was not significant. Seed and shoot essential oil yields varied from 2.7 to 3.3 and 4.6 to 6 ml<span dir="RTL">/</span>m² at different salinity levels, respectively, but their changes did not follow a specific trend. 12 and 13 different compounds were identified in the seed and aerial parts essential oils, respectively. The main components of essential oil were carvone, limonene and &alpha;-phellandrene. According to the results of this study, high levels of salinity had a negative effect on germination, emergence and agronomic traits (biological yield, seed yield and plant height) of dill plant. ترکیبات اسانس, جوانه‌زنی, سبز شدن, عملکرد بذر, عملکرد بیولوژیک Essential oil compounds, Germination, Emergence, Seed yield, Biological yield 51 60 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1321-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeid Davazdahemami سعید دوازده امامی s.12emami@yahoo.com Yes Isfahan Agricultural and Natural Resources Research Center Isfahan Agricultural and Natural Resources Research Center مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان مرضیه اله دادی allahdadi_m@yahoo.com No Department of Plant Ecophysiology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran, گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز سمیه فخریان Adl.sobh@yahoo.com No University of payam noor, isfahan, iran دانشگاه پیام‌نور اصفهان، اصفهان، ایران شکوفه انتشاری shenteshari@gmail.com No University of Payam Noor, Isfahan, Iran دانشگاه پیام‌نور اصفهان، اصفهان، ایران