fa اثر متیل جاسمونات بر جذب و تجمع سرب در گیاه تربچه (Raphanus sativus L.) تنش فلزات سنگین Toxic ions stress پژوهشي Research فلزات سنگین از مهم‌ترین آلاینده‌ها در محیط زیست به شمار می‌روند. ورود فلزات سمی از طریق فعالیت‌های انسانی باعث آلودگی بسیاری از خاک‌ها شده است. حضور این فلزات در خاک و تجمع آن‌ها در گیاهان رشد یافته در این خاک‌ها اثرات سوء بر مصرف کنندگان خواهد داشت. یک رویکرد برای کاهش تجمع فلزات سنگین در گیاهان استفاده از هورمون‌های گیاهی است. این تحقیق به منظور بررسی تاثیر متیل جاسمونات بر تجمع سرب در گیاه تربچه(Raphanus sativus L.) در محیط هیدروپونیک انجام شد. سرب به صورت سولفات و با غلظت‌های صفر، 250، 500 و750 میلی گرم در لیتر و متیل جاسمونات با غلظت‌های صفر، 01/0 و 1/0 میلی مولار استفاده شد. آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی و در 3 تکرار انجام شد. پس از اعمال تیمارها غلظت کلروفیل های a و b، غلظت پرولین و میزان تجمع سرب در بخش هوایی و ریشه‌ای گیاهان اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که سرب باعث کاهش مقدار کلروفیل های a و b و افزایش غلظت پرولین به طور معنی دار شد که با اسپری برگی متیل جاسمونات (تیمار 01/0 میلی مولار) غلظت کلروفیل افزایش یافت. افزون بر آن تیمار متیل جاسمونات در حضور سرب باعث افزایش معنی دار غلظت پرولین شد. رشد گیاهان در محیط حاوی سرب سبب تجمع این فلز در بخش هوایی و ریشه شد، به طوری که غلظت سرب در ریشه به صورت معنی داری از بخش هوایی بیشتر بود و اسپری متیل جاسمونات در هر دو غلظت سبب کاهش تجمع سرب هم در ریشه و هم در بخش هوایی گردید. بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش به نظر می‌رسد که گیاه تربچه گیاهی مستعد ذخیره فلزات سنگین مانند سرب در بخش خوراکی می‌باشد که این سمیت را می‌توان با استفاده از غلظت‌های مناسب متیل جاسمونات کاهش داد. Heavy metals are the most important pollutants in the environment. The productiion of toxic metals by human activities has lead to the contamination of soil. The presence of these metals in the soil and their accumulation in plants grown on these soils will have adverse effects on humans and animals. One approach to reduce the accumulation of heavy metals in plants is using of plant hormones. This study was designed to investigate the effects of methyl jasmonate on accumulation of lead on radish (Raphanus sativus L.) in hydroponic conditions. Lead sulfate with four different concentrations (0,250,500 and 750 mg/ L) and methyl jasmonate with three concentrations (0, 0.01 and 0.1 mM) were used. The experiment was conducted as factorial in a completely randomized design with three replications. The contents of chlorophyll a and b, proline and Pb accumulation in shoots and roots of plants were measured. The results showed that the lead reduced chlorophyll content and this reduction with 0.01 mM methyl jasmonate treatment was compensated. In addition, lead and methyl jasmonate significantly increased proline content. As a result, it can be concluded that radish is probably prone to accumulate heavy metals like lead in the edible parts and this toxicity can be reduced by using appropriate concentrations of methyl jasmonate. پرولین, تربچه, فلز سنگین, جاسمونات Heavy metal, jasmonate, proline, Radish 59 66 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-162-2&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Dastjerdi زهرا دستجردی zahradastjerdy@yahoo.com No Neyshabur Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور Akbar Safipour Afshar اکبر صفی پور افشار asafshar@yahoo.com Yes Neyshabur Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور Fatemeh Saeid nematpour فاطمه سعید نعمت پور fnematpour@yahoo.com No Neyshabur Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور