fa تأثیر محلول‌پاشی پوترسین و نیترات کلسیم بر برخی صفات فیزیولوژی کنجد (Sesamum indicum L.) در سطوح مختلف رطوبتی تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research تنش رطوبتی، یکی از مهم&shy;ترین عوامل کاهش&shy;دهنده عملکرد محصولات زراعی ازجمله گیاهان دانه روغنی در کشورمان است. ازاین‌رو این تحقیق باهدف مطالعه تأثیر سطوح مختلف رطوبتی بر محتوای اسیدآمینه متیونین، پرولین، قند محلول و پروتئین برگ کنجد در سال زراعی 1397 به<span dir="LTR">&shy;</span>صورت اسپلیت پلات <span dir="LTR">-</span>فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند انجام شد. در این آزمایش سطوح رطوبتی در سه سطح شامل: 100، 75 و 50 درصد نیاز آبی کنجد به‌عنوان فاکتور اصلی و محلول‌پاشی نیترات کلسیم در سه سطح 0-5 و 10 میلی&shy;مولار و پوترسین در دو سطح (5/0 میلی&shy;مولار و محلول‌پاشی با آب) به‌عنوان فاکتور فرعی موردبررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که برهمکنش سطوح رطوبتی، نیترات کلسیم و پوترسین برای اسیدآمینه متیونین، لیزین، پرولین و عملکرد دانه معنی&shy;دار بودند بیشترین مقدار اسیدآمینه متیونین 060/0 میلی&shy;گرم بر گرم وزن‌تر در صورت محلول‌پاشی نیترات کلسیم 10 میلی&shy;مولار و با مصرف پوترسین در سطوح رطوبتی 50% نیاز آبی به&shy;دست آمد. برهمکنش&shy;های دوگانه نیترات کلسیم و پوترسین، سطوح رطوبتی و پوترسین و هم<span dir="LTR">&shy;</span>چنین سطوح رطوبتی و نیترات کلسیم بر قند محلول و پروتئین برگ معنی&shy;دار بود. به‌طورکلی کاربرد محلول‌پاشی نیترات کلسیم و پوترسین بهترین تیمار در جهت کاهش تأثیرات سطوح رطوبتی در گیاه کنجد بود که نشان&shy;دهنده وجود رابطه هم&shy;افزایی بین آن‌ها در کاهش اثرات ناشی از سطوح رطوبتی است.<br> &nbsp; Moisture stress is one of the most important factors reducing crop yield, including oilseed crops, in Iran. Therefore, this study aimed to study the effect of different moisture levels on amino acid content of methionine, proline, soluble sugar and protein of sesame leaf in the 2018 crop year. Data water collected in a split plot-factorial experiment with a randomized complete block design with three replication at the Birjand University of Agriculture Research Farm. In this experiment, moisture at three levels (100, 75 and 50% of sesame water requirement) as the main factor application of calcium nitrate at three levels (0, 5 and 10 Mm) and putrescine at two levels (0.5 Mm and water spraying solution) were considered as sub-factors. The result showed that the interaction of moisture levels, calcium nitrate, and putrescine were significant (p <0.05) for methionine, lysine, proline amino acids and grain yield. The highest amount of methionine amino acid (0.060 mg/g fresh weight) was obtained in the case of 10 Mm calcium nitrate foliar application with putrescine use at 50% water requirement level. The dual interaction of calcium nitrate and putrescine, moisture levels and putrescine, as well as moisture levels and calcium nitrate, were significant on soluble sugar and protein of sesame leaf. In general, foliar application of calcium nitrate and putrescine was the best treatment to reduce the effect of moisture levels on sesame and indicating a synergistic relationship between them in reducing the effect of moisture stress. پرولین, قند محلول, کنجد, متیونین, محلول‌پاشی methionine, foliar solution, proline, sesame and soluble sugar. 91 108 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1290-2&slc_lang=fa&sid=1 Samira Gholipour سمیرا قلی پور gholipur.samira@yahoo.com No , Birjand, Faculty of Agriculture, Department of Agriculture and Plant Breeding خراسان جنوبی، بیرجند، دانشکده کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات Golam reza Zamani غلامرضا زمانی grz1343@yahoo.com Yes Birjand, Faculty of Agriculture, Department of Agriculture and Plant Breeding دانشکده کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه بیرجند، Majid Jami alahmadi مجید جامی الاحمدی mjamialahmadi@birjand.ac.ir No Birjand, Faculty of Agriculture, Department of Agriculture and Plant Breeding دانشگاه بیرجند