fa تحمل بنیادی گیاهچه های 4 روزه گندم به تنش خشکی طولانی مدت تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research پژوهش حاضربه منظور تعیین بنیادی بودن، مکانیسم و میزان تحمل به تنش خشکی در گیاهچههای ژنوتیپهای مختلف گندم انجام شد. در آزمایش اول٬ نحوه تاثیرگذاری تنش خشکی ایجاد شده با استفاده از پلی اتیلن گلیکول و مانیتول در غلظتهای مختلف مورد بررسی قرار گرفت و سپس به دلیل اعمال تنش خشکی ملایم توسط این محلولها، در بقیه آزمایشها از روش قطع آبیاری کامل استفاده گردید. نتایج آزمون تعیین تحمل گیاهچهها در سنین مختلف(3،4 و7 روزه) نشان داد که چهار روزگی آستانه تحمل گیاهچه های گندم به تنش خشکی شدید می باشد و تمامی ژنوتیپها می توانند بیشتر از سه هفته تنش را به خوبی تحمل نموده و احیا شوند.بر اساس نتایج٬ ژنوتیپ مرودشت به عنوان یک ژنوتیپ ایرانی دارای تحمل بنیادی به تنش خشکی انتخاب شده و نتایج حاصل از اعمال تنش در زمانهای مختلف در آزمایش بعدی (30-10 روز) نشان داد که حتی طولانی ترین دوره تنش به خوبی توسط گیاهچه تحمل شده و مراحل رشد به خوبی ادامه دارد. این تحقیق همچنین افزایش میزان قندها در شرایط تنش و کاهش آنها در زمان آبیاری مجدد را نشان داد. استفاده از محیطهای مختلف (دارای محلول غذایی یا آب مقطر، با یا بدون بذر) در شرایط تنش خشکی نقش بذر در القای تحمل را نشان داد و بر لزوم اتصال گیاهچه به بذر برای بروز تحمل به خشکی تاکید کرد. The present study was undertaken in order to evaluate nativedesiccation tolerance and its mechanism in wheat seedlings of different genotypes. At the first step, drought stress was applied by using different concentrations of poly ethylene glycol (PEG) and mannitol. Since the fact that these compounds (even in high concentrations) were not able to produce sever water stress, the experiment was carried out by stop irrigation method. The results of drought tolerance in different days of growth (3,4 & 7 days) showed that four-day wheat seedling had the most tolerance to serious drought stress and this toleration was similar to that of desiccation tolerant and resurrection plants. Also, it was intuitive, irrespectiveof wheat genotypes.Four-day wheat seedlingswere well ableto tolerate droughtstress up to more than 3weeks and produce new roots 3 days after re-watering. One Iranian cultivar which was sensitive to terminal drought stress, Marvdasht, was used for the further analysis. Prolonged drought stress (10 to 30 days) showed that 4-day seedlings of thisgenotype tolerated desiccation and grew up very well.The results also showed that soluble sugars, e.g. glucose and mannose increased after stress but decreasedafter re-watering. Cessation of the growth of seedlings which were separated from seeds even in nutrient media indicated thatconnection to seeds is an inevitablecondition for expression of drought tolerance by seedlings. تنش خشکی٬ گیاهان رستاخیزی, گیاهچه گندم Drought stress, Resurrection plants, Wheat seedling 81 92 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-99-2&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Koobaz پریسا کوباز No TMU دانشگاه تربیت مدرس Faezeh Ghanati فائزه قناتی ghangia@modares.ac.ir Yes TMU دانشگاه تربیت مدرس Ghasem Hosseini Salekde قاسم حسینی سالکده No ABRII بخش ژنومیکس٬ پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران Manzar Heidari منظر حیدری No ABRII بخش فیزیولوژی مولکولی٬ پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران Foad Moradi فواد مرادی No ABRII بخش فیزیولوژی مولکولی٬ پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران Raufeh Ale Buye رئوفه آل بویه No ABRII فیزیولوژی مولکولی٬ پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران