fa بهبود برخی شاخص های ‌فیزیولوژیک گل سوسن (Lilium spp.) در شرایط کم‌آبیاری با استفاده از محلول پاشی برگی اسپرمیدین تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research پلی&shy;آمین&shy;ها از جمله اسپرمیدین نقش مهمی در تحمل گیاهان به تنش کم‌آبی دارند. به منظور بررسی تأثیر اسپرمیدین بر صفات فیزیولوژیک گل سوسن در شرایط تنش کم‌آبیاری، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار سطح کم‌آبیاری (100، 75، 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی) و سطوح مختلف اسپرمیدین (0، 1، و 2 میلی&rlm;مولار) بود. بر اساس نتایج، تنش شدید کم‌آبیاری (25 درصد ظرفیت زراعی) &nbsp;به ترتیب باعث افزایش 174 درصدی و 55 درصدی پرولین و نشت الکترولیت نسبت به شاهد شد. برخلاف آن کاهش 33 درصدی و 26 درصدی در میزان کاروتنوئید و پروتئین نسبت به تیمار بدون تنش مشاهده شد. نتایج نشان داد که کاهش دسترسی به آب در گیاه سوسن سبب تحریک فعالیت آنزیم<span dir="LTR">‌</span>های کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز، پراکسیداز و مالون‌دی‌آلدهید می&shy;شود، ولی مقدار کلروفیل برگ<span dir="LTR">‌</span>ها کاهش می&shy;یابد. همچنین، تحت تنش شدید (25 درصد ظرفیت زراعی) با کاربرد اسپرمیدین (2 میلی<span dir="LTR">&lrm;</span>مولار) میزان فعالیت آنزیم&shy;ها افزایش و میزان مالون<span dir="LTR">&lrm;</span>دی<span dir="LTR">&lrm;</span>آلدهید کاهش یافت. بنابراین، محلول&shy;پاشی برگی اسپرمیدین (2 میلی‌مولار) و تنش ملایم (75 درصد ظرفیت زراعی) یک روش قابل اجرا برای صرفه جویی در مصرف آب و حفظ کیفیت شاخساره سوسن است. <div style="text-align: justify;">Polyamines including spermidine play an important role in the tolerance of plants to water deficit stress. In order to investigate the effect of spermidine on physiological traits of Lilium under deficit irrigation stress, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design with three replications. Treatments were four levels of water deficit (100, 75, 50 and 25% of Field Capacity) and different levels of spermidine (0, 1 and 2mM). Based on these results, severe deficit irrigation (25% of FC) increased proline and electrolyte leakage than control respectively by 174% and 55%. In contrast, decrease of carotenoids and proteins content (33% and 26%, respectively) were observed under severe deficit irrigation conditions compared to the well-watered conditions. Results showed that lower availability to water in the lilium plants, higher activities of enzymes (catalase, ascorbate peroxidase, peroxidase) and malondialdehyde stimulated, but decreased chlorophyll content of leaves. Also, under severe stress (25% of FC), exogenous application of spermidine (2mM) enhanced the the activity of enzymes and decreased the level of malondialdehyde. Therefore, foliar application of spermidine (2mM) and mild stress level (75% of FC) are a procedure capable to save water consumption and maintain the quality of Lilium shoot.</div> آنزیم, پرولین, رنگیزه های فتوسنتزی, نشت الکترولیت Enzyme, Photosynthetic pigments, Proline, Electrolyte leakage 315 330 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-762-2&slc_lang=fa&sid=1 Mojgan Omidian مژگان امیدیان mojganomidian72@gmail.com No Ilam University دانشگاه ایلام Zeynab Roein زینب روئین z_roein@yahoo.com Yes Ilam University دانشگاه ایلام Mohammad Ali Shiri محمد علی شیری ma.shiri64@gmail.com No Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی