Plant Process and Function

fa ارزیابی فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی نسل ششم لاین‌های موتانت برنج (Oryza sativa L.) تحت تنش شوری Physiological and biochemical evaluation of sixth generation of rice (Oryza sativa L.) mutant lines under salinity stress تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research به منظور ارزیابی فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی نسل ششم لاینهای موتانت متحمل برنج تحت تنش شوری، آزمایشی بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با چهار تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام شد. فاکتور اصلی آزمایش شامل تنش شوری در سه سطح (صفر، 45 و 75 میلیمولار بر لیتر NaCl) و فاکتور فرعی شامل پنج لاین موتانت برنج بومی طارم هاشمی 1، طارم هاشمی 2، طارم هاشمی 3، طارم چالوسی و اصلاحشده نعمت بود. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که تأثیر متقابل شوری و لاینها بر صفات مورد مطالعه معنیدار بود. یافتههای حاصل از پژوهش نشان داد که لاین نعمت در مقایسه با سایر لاینها، در تمام سطوح شوری بیشترین مقدار وزن خشک بوته و پرولین را داشته که با کاهش میزان فعالیت پروتئین در این لاین همراه بود. مقدار فعالیت کاتالاز و گایاکول پراکسیداز در لاین نعمت در شرایط تنش بالا بوده و مقدار تولید مالون دیآلدهید و نشت یونی کمتری نیز داشت. با توجه به وجود همبستگی مثبت و معنیدار بین وزن خشک لاینهای برنج با مقدار پرولین (*36/0= r)، کاتالاز (**49/0= r)، و گایاکول پراکسیداز (**51/0= r) و همبستگی منفی بین وزن خشک و مقدار پروتئین (*29/0-= r) و مالون دیآلدهید (*36/0-=r ) بهنظر میرسد میتوان موتانت نعمت را بهعنوان متحملترین لاین معرفی نمود. از آنجاییکه سازوکار مقاومت این لاین، تنظیم اسمزی و افزایش مقدار اسید آمینه پرولین از طریق تجزیه پروتئین و سیستم آنزیمی کاتالاز است؛ بنابراین، میتوان صفات مذکور را بهعنوان سازوکارهای پایه برای تحمل به شوری در نظر گرفت تا بدین وسیله بتوان یکی از راهکارهای مناسب جهت بهرهبرداری و افزایش عملکرد در هکتار در مزارع شور را محقق ساخت.    <div>In order to physiological and biochemical evaluation of seventh generation of rice mutant tolerant lines under salinity stress, an experiment was carried out as split plot arranged in a Completely Randomized Design with four replications. Main factor of experiment includes three levels of salt stress (0, 45, 75 mmol/l) and sub factor include 5 local rice mutant lines contain Tarom Hashemi 1, Tarom Hashemi 2, Tarom Hashemi 3, Tarom Chaloosi and promising Nemat. The results of analysis of variance of interaction salt stress and rice mutant lines showed that affect of interaction on studied traits was significant . In comparision with other lines and under all levels of salt stress, the results of experiment showed that Nemat had the highest content of Proline that was accompanied with increase protein. Catalase and Gayacol peroxidase activity under stress condition increased and and there was fewer amount of Malondialdehyde and ionic leakage. Considering the positive and significant correlation between dry weight of rice lines with Proline content (r = 0.36), Catalase (r = 0. 49), and Guaiacol peroxidase (r = 0.51) and negative correlation with Protein content (r = -0.29) and Malondialdehyde (r = -0.36) seems to suggest that the Nemat mutant can be as the most tolerant line, since the resistance mechanism of this line involves osmotic regulation and increasing the amount of proline amino acids through protein degradation and catalase enzymatic system, so these traits can be considered as basic mechanisms for tolerance to salinity.  </div> تنش شوری, صفات بیوشیمیایی, صفات فیزیولوژیکی, لاین موتانت, فعالیت آنتی اکسیدانی, همبستگی Antioxidant activities, Biochemical traits, Correlation, Mutant line, Physiological traits, Salt stress 57 72 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1213-1&slc_lang=fa&sid=1 sayedhroghayeh ghadirnezhad سیده رقیه قدیرنژاد شیاده r.ghadirnezhad@gmail.com No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری mohammadali esmaeili محمدعلی اسماعیلی ma.esmaeili33@gmail.com Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری hematollah pirdashti همت اله پیردشتی pirdash@yahoo.com No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری ghorbanali nematzade قربانعلی نعمت زاده gh.nematzadeh@gmail.com No 3Department of Plant breeding, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه اصلاح نباتات، پژوهشکده ژنتیک و زیست‌‌فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران