fa تاثیر آبسیزیک اسید، نیترات نقره و سفوتاکسیم بر روی پرآوری درون‌شیشه‌ای خیار و ارزیابی کلون‌های باززایی شده با نشانگر مولکولی AFLP بیوتکنولوژی biotechnology پژوهشي Research به منظور پرآوری درون‌شیشه‌ای خیار (<em><span dir="LTR">Cucumis sativus </span></em><span dir="LTR">L</span><span dir="LTR">.</span>) با روش اندام‌زائی، ریزنمونه‌های برگ‌بذری دو رقم &quot;بت‌آلفا&quot; و &quot;دستگردی&quot; استفاده شدند. در طی مراحل اندام‌زائی جهت ایجاد شاخساره، محیط‌های کشت <span dir="LTR">MS</span> حاوی 2 میلی‌گرم در لیتر بنزیل‌آمینوپورین (<span dir="LTR">BAP</span>) بعلاوه 8 حالت ترکیبی آبسیزیک اسید (<span dir="LTR">ABA</span>) (0 و 1 میلی‌گرم در لیتر)، نیترات نقره (0 و 5 میلی‌گرم در لیتر) و سفوتاکسیم (0 و 200 میلی‌گرم در لیتر) ارزیابی شدند. نتایج حاصل از اندام‌زائی بیانگر تاثیر معنی‌دار <span dir="LTR">ABA</span> بر روی افزایش درصد القاء شاخساره و تعداد شاخساره بود. نیترات نقره تنها در محیط‌های فاقد<span dir="LTR">ABA</span> &nbsp;موجب افزایش معنی‌دار درصد القاء شاخساره و تعداد شاخساره گردید. همچنین اثر نامطلوب سفوتاکسیم مشاهده نشد و حتی در یک حالت افزایش تعداد شاخساره‌های&nbsp; القائی تحت تاثیر سفوتاکسیم مشاهده گردید. جهت ریشه‌زائی، شاخساره‌های جدا شده بر روی 5 محیط مختلف شامل یک محیط فاقد تنظیم‌کننده رشد و چهار محیط حاوی ایندول بوتیریک اسید (<span dir="LTR">IBA</span>) (1/0 و 1 میلی‌گرم در لیتر) یا نفتالن استیک اسید (<span dir="LTR">NAA</span>) (1/0 و 1 میلی‌گرم در لیتر) قرار گرفتند. بیشترین تعداد ریشه در هر شاخساره در ارقام &quot;بت‌آلفا&quot; (4/9) و &quot;دستگردی&quot; (6/8) در محیط حاوی 1/0 میلی‌گرم در لیتر <span dir="LTR">IBA</span> مشاهده گردید. جهت ارزیابی پایداری ژنتیکی در بین کلون‌های حاصل، 10 گیاهچه باززائی شده از رقم بت‌آلفا به صورت تصادفی انتخاب و توسط نشانگر <span dir="LTR">AFLP</span> بررسی شدند. همچنین 10 گیاهچه باززائی شده از هر دو رقم تحت بررسی سیتوژنتیکی قرار گرفتند. با استفاده از 9 ترکیب آغازگری نشانگر &nbsp;<span dir="LTR">AFLP</span>در مجموع 293 باند تکثیر شدند که همگی یک شکل و بدون تنوع سوماکلونال بودند. شمارش کروموزومی سلول‌های مریستمی ریشه بیانگر ثبات پلوئیدی در کلون‌های حاصل بود.<span dir="LTR"></span> <em>In vitro</em> organogenesis of cucumber (<em>Cucumis sativus</em> L.) was evaluated using the cotyledonary explants of &ldquo;Beth Alpha&rdquo; and &ldquo;Dastgerdi&rdquo; cultivars. Organogenesis was examined on the MS medium containing 2 mgl^-1 Benzylaminopurine (BAP) along with eight combinations of abscisic acid (ABA) (0 and 1 mgl^-1), silver nitrate (0 and 5 mgl^-1), and cefotaxime (0 and 200 mgl^-1). The results indicated the significant effect of ABA on increasing the percent of shoot induction and number of regenerated shoots. In the absence of ABA, silver nitrate had a significant effect on shoot induction and number of shoots. Not only the negative effects of cefotaxime was not observed, but also the number of shoots increased in one case. Root induction in the regenerated shoots was also studied using 5 different media including PGR-free MS medium and the media containing indolebutyric acid (IBA) (0.1 and 1 mgl^-1) or naphthaleneacetic acid (NAA) (0.1 and 1 mgl^-1). The highest number of roots per shoot in &ldquo;Beth Alpha&rdquo; (9.4) and &ldquo;Dastgerdi&rdquo; (8.6) were observed in the MS medium supplemented with 0.1 mgl^-1 IBA. The genetic stability among 10 randomly selected clones of &ldquo;Beth Alpha&rdquo; cultivar was evaluated using AFLP markers. Besides that, cytogenetic assessment of 10 clones from each cultivar was implemented. In total 293 monomorphic bands were amplified using 9 primer combinations of AFLP marker, indicating the absence of somaclonal variation. The chromosome counting of root meristematic cells revealed the stability of ploidy level among regenerated clones. القاء ریشه, اندام‌زائی, تنوع سوماکلونال, برگ‌بذری, شمارش کروموزومی Cotyledon, Chromosome counting, Organogenesis, Root induction, Somaclonal variation 213 227 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1188-1&slc_lang=fa&sid=1 Rasoul Amirian رسول امیریان z.hojati@sci.ui.ac.ir No Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran‑Isfahan Branch پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی منطقه مرکزی کشور - اصفهان Pejman Azadi پژمان آزادی azadip@abrii.ac.ir No Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran (ABRII) پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران Zohreh Hojati زهره حجتی z.hojati@sci.ui.ac.ir Yes University of Isfahan دانشگاه اصفهان