fa تأثیر ارتفاع از سطح دریا و فصل بر خصوصیات فیزیولوژیکی برگ گونه بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در جنگل های زاگرس (مطالعه موردی: ایلام) سایر موارد others پژوهشي Research &nbsp;فهم تغییر در ویژگی‌های برگ متأثر از تغییرات اقلیم و ارتفاع استراتژی سازگاری گیاهان را تبیین می‌کند. این تغییرات پاسخ آنها به تغییر در آینده را پیش بینی خواهد کرد. گونه بلوط ایرانی از پراکنش زیاد در جنگلهای زاگرس برخوردار می‌باشد. هدف از انجام این تحقیق، مطالعه تغییر در ویژگی‌های فیزیولوژی برگ درخت بلوط ایرانی متأثر از تغییرات اندک در ارتفاع از سطح دریا و فصول رویش بهار و پاییز در منطقه گچان استان ایلام می‌باشد. برای این منظور، صفات فیزیولوژی برگ در سه جمعیت بلوط ایرانی در دامنه ارتفاعی نزدیک به هم 1640متر، 1821 متر، و 1900 متر از سطح دریا در طول یک شیب ارتفاعی یکسان بررسی شدند. در هر توده، پنج پایه دانه زاد با قطر و ویژگی‌های تقریبا یکسان انتخاب شدند. از قسمت بیرونی و میانه تاج هر پایه برگ‌ها جمع آوری گردید. برگ‌ها با هم آمیخته و سپس به طور تصادفی 20 برگ جدا و از نظر خصوصیات فیزیولوژی مورد بررسی قرار گرفتند. بر طبق نتایج، بیشترین میزان صفات نشت الکترولیت، کلروفیل <span dir="LTR">a</span> و کلروفیل <span dir="LTR">T</span> به ترتیب با81/31%، 57/15 (<span dir="LTR">Mg/g FW</span>) و 72/20&nbsp; (<span dir="LTR">Mg/g FW</span>) در فصل پاییز و طبقه ارتفاعی پایین، بیشترین میزان صفات رطوبت نسبی و آنزیم پراکسیداز به ترتیب با 15/30<span dir="LTR">% </span>، 17/0 (^{<span dir="LTR">1</span>}^-<span dir="LTR">FW</span> ^{<span dir="LTR">1</span>}^-<span dir="LTR">g</span> ^{<span dir="LTR">1</span>}^-<span dir="LTR">min</span> ^{<span dir="LTR">1</span>}^-<span dir="LTR">&mu;mol</span>) در فصل بهار و طبقه ارتفاعی پایین، بیشترین میزان صفات <span dir="LTR">pH</span>، کربوهیدرات و آنزیم کاتالاز به ترتیب با 12/5، 09/0 (<span dir="LTR">&mu;g/g FW</span>)، 70/0 (<span dir="LTR">FW^-1</span> ^{<span dir="LTR">1</span>}^-<span dir="LTR">g</span> ^{<span dir="LTR">1</span>}^-<span dir="LTR">min</span> ^{<span dir="LTR">1</span>}^-<span dir="LTR">&mu;mol</span>) در فصل پاییز و طبقه ارتفاعی بالا و بیشترین میزان صفت پرولین با 34/0 (<span dir="LTR">&mu;mol/gFW</span>) در فصل بهار و در طبقه ارتفاعی میانه مشاهده شد. به طور کلی، نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که خصوصیات فیزیولوژیکی برگ بلوط ایرانی متاثر از شرایط محیطی، با تغییرات اندک در ارتفاع از سطح دریا و همچنین تغییرات فصول تغییر می‌کند.<br> &nbsp; <strong>Abstract</strong><br> Understanding in variation in tree leaf related to altitude and climate change define the plant adaptation. These variations will predict their respond to the future changes. According to the vast distribution of Persian oak (<em>Quercus</em> <em>brantii</em>) trees in Zagros forest, the study of structural changes and the recognition the Persian oak ecological needs is crucial for their conservation and management. The aim of present study was to study the changes in the physiological traits of Persian oak leaves due to low changes in altitude as well as growing seasons (spring and autumn) in Gachan, Ilam province. For this purpose, leaf physiological traits were investigated in three oak populations at altitudes of 1640 m, 1821 m, and 1900 m a.s.l along an altitudinal slope. In each population, five seed-originated trees with almost similar diameter and characteristics were selected. The sampled leaves were collected from outer and middle part of tree crown. The leaves were mixed together and then about 20 were randomly sampled for physiological study. According to the results, highest values of EC, Chlorophyll a, and total were 31.81%, 15.57(Mg/g FW), and 20.72 (Mg/g FW) in autumn and at low altitude. Highest amount of RWC and Proxidase were determined in spring and low altitude as 30.15% and 0.17 (&mu;mol^-1 min^-1 g^-1 FW^-1), while highest amount of pH, carbohydrate and Catalase were respectively: 5.12, 0.09 (&mu;g/g FW), and 0.70 (&mu;mol^-1 min^-1 g^-1 FW^-1) in autumn and high altitude. Additionally, highest amount of proline was determined in spring and middle altitude as 0.34 (&mu;g/g FW). In general, the results of this study indicate that the physiological traits of Persian oak leaves are affected by less change in altitude as well as different growing seasons. تغییرات ارتفاعی, ویژگی های بیوشیمیایی, رنگدانه های فتوسنتزی, بلوط ایرانی. Altitudinal variation, Biochemical traits, Photosynthetic pigments, Persian oak. 101 114 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1160-1&slc_lang=fa&sid=1 Kobra Azizi کبری عزیزی k.azizi71@yahoo.com No Ilam University گروه علوم جنگل، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران. Hamid Reza Naji حمیدرضا ناجی h.naji@ilam.ac.ir Yes Ilam University گروه علوم جنگل، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران. Hamid Hassaneian Khoshroo حمید حسنیان خوشرو hoseinikh@ut.ac.ir No Iran Rainfed Research Center مرکز تحقیقات دیم ایران Heydari Mehdi Mehdi مهدی حیدری m_heydari23@yahoo.com No Ilam University دانشگاه ایلام