fa تاثیر تنش خشکی بر خصوصیات فیزیولوژیک در لاین‌های اینبرد نوترکیب گندم تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research <p>چکیده مطالعه واکنش‌های فیزیولوژیک لاین‌های اینبرد نوترکیب گندم به تنش خشکی به شناسایی مکانیسم‌های موثردر تحمل به خشکی کمک می‌کند. دراین راستا طی یک آزمایش مزرعه‌ای، اثر تنش خشکی بر غلظت کلروفیل، میزان پرولین برگ پرچم، طول برگ، عرض برگ، مساحت برگ، طول پدانکل و ارتفاع بوته با استفاده از 169 لاین نوترکیب، در قالب دو طرح جداگانه به صورت لاتیس ساده با چهار تکرار و با دو رژیم رطوبتی عادی و تنش کم‌آبی اجرا شد. اعمال رژیم‌های آبیاری براساس اطلاعات تشت تبخیر (شامل آبیاری براساس 70 و 130 میلی‌متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس A) و رطوبت وزنی خاک در عمق مؤثر نفوذ ریشه‌ انجام شد . لاین‌های نوترکیب مورد استفاده از تلاقی دو رقم متحمل و حساس به خشکی حاصل شده‌اند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که لاین‌های نوترکیب مورد ارزیابی دارای تفاوت معنی‌داری از نظر صفات مورد مطالعه بودند. تنش خشکی موجب کاهش محتوای کلروفیل (a، b، a+b)، عرض برگ، طول برگ، طول پدانکل، ارتفاع بوته، سطح برگ پرچم و افزایش محتوای پرولین گردید. اگرچه تنش خشکی موجب افزایش محتوای پرولین برگ و کاهش طول پدانکل و سطح برگ پرچم در هر دو گروه لاین‌های حساس و متحمل گردید، امّا این تغییرات بطور معنی‌داری در لاین‌های متحمل کمتر از لاین‌های حساس بود. از اینرو شاید بتوان از صفات فیزیولوژیک محتوای اسیدآمینه پرولین، طول پدانکل و سطح برگ پرچم در شرایط تنش نسبت به شرایط مطلوب آبی، بعنوان ابزاری برای انتخاب لاین‌های متحمل به خشکی گندم نان استفاده کرد.</p> <p>Abstract Study of physiological reactions of recombinant inbreed lines (RILs) to drought stress could help to identify the actual drought tolerance mechanisms. In this view a field experiment was conducted to evaluate the effect of drought stress on chlorophyll content , leaf proline content, leaf length, leaf width, leaf area, peduncle length and plant height using 169 RILs, in the two separate simple Latis design with four replications using two moisture regime f normal and water deficit stress. Irrigation regimes performed based on Class A-pan of 70 and 130 mm evaporation from Class -A -pan and moisture content of soil in effected root depth. The RILs were obtained by crossing between a tolerant and sensitive wheat cultivar. The result of analysis of variance showed a significant difference among RILs. Drought stress caused a decrease in the chlorophyll content, leaf width, leaf length, peduncle length, leaf area and increase in the proline content. Although drought stress increased the proline content and decreased the peduncle length and leaf area in both tolerant and sensitive line groups, but these declines in tolerant lines was lower than sensitive lines. Therefore, It may be possible to use the physiological traits comprising proline amino acid content, peduncle length and leaf area as a selection tool for selecting drought tolerant lines in bread wheat.</p> کلمات کلیدی: محتوای کلروفیل, میزان پرولین, لاین نوترکیب, تنش خشکی و صفات فیزیولوژیک Key word: chlorophyll content, leaf proline content, drought stress, recombinant inbreed lines, physiological traits 123 132 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-188-1&slc_lang=fa&sid=1 hadi shahbazi هادی شهبازی hadi_shahbazi@yahoo.com No Isfahan University of Technology گروه زراعت و اصلاح نباتات ،دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان ahmad arzani احمد ارزانی a_arzani@cc.iut.ir Yes Isfahan University of Technology گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان Mohsen esmaelzadeh moghadm محسن اسماعیل زاده مقدم mesmaelzadeh@spii.ir No Isfahan Agricultural Research Center مرکز تحقیقات کشاورزی اصفهان