fa تأثیر تلقیح قارچ میکوریزا و کود فسفر بر برخی صفات مرفولوژیک و فیزیولوژیک شنبلیله (Trigonella foenum-graecum L.) در خاک آلوده به آرسنیک تنش فلزات سنگین Toxic ions stress پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">هدف از این مطالعه، بررسی اثر گونه</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">&shy;</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">های قارچ میکوریزا و فسفر روی شنبلیله در خاک</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">&shy;</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">های آلوده به آرسنیک بود. آزمایش به&shy;صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه دانشگاه زابل اجرا گردید. فاکتور اول چهار گونه میکوریزا (</span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Glomus mosseae</span></i></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">،</span></span></b><br> <b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">G</span></i></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">.<i> intradices</i></span></b><b><i> </i></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">و<i> </i></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">G. versiform</span></i></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;"> و عدم&shy;کاربرد)، فاکتور دوم سه سطح آرسنیک (صفر، 15 و 30 میلی&shy;گرم در کیلوگرم خاک) و فاکتور سوم دو سطح فسفر (صفر و 200 میلی&shy;گرم در کیلوگرم خاک) بودند. در این مطالعه سمیت آرسنیک بر رشد رویشی، تجمع آرسنیک در شاخساره، آرسنیک ریشه، فسفر برگ، نیتروژن برگ، پرولین، کربوهیدرات، شاخص کلروفیل و همچنین درصد کلونیزاسیون ریشه بررسی شد. افزودن آرسنیک به&shy;‌طور معنی&shy;‌داری صفات رویشی، شاخص کلروفیل، غلظت فسفر، نیتروژن برگ و درصد کلونیزاسیون ریشه را کاهش داد. بالاترین سطح آلودگی به&shy;ترتیب سبب افزایش 95، 99، 33 و 32 درصدی آرسینک شاخساره، آرسنیک ریشه، پرولین و کربوهیدرات نسبت به شاهد گردید. کاربرد میکوریزا و فسفر نیز به&shy;جز درصد کلونیزاسیون بر سایر صفات تأثیر معنی&shy;داری داشتند. اثر متقابل آرسنیک و میکوریزا بر وزن تر شاخساره، درصد کلونیزاسیون و تجمع آرسنیک شاخساره و اثر متقابل آرسنیک و فسفر بر وزن تر و خشک شاخساره، وزن تر و خشک ریشه و تجمع آرسنیک در شاخساره معنی‌دار بود. در واکنش به اثرات مخرب آرسنیک </span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">G. intradices</span></i></b><b><i> </i></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">با کاهش 25 درصدی تجمع آرسنیک نسبت به سایر گونه&shy;ها دارای عملکرد بهتری بود. این آزمایش نشان داد میکوریزا و فسفر نقش تعدیل&shy;کننده بر اثر منفی سمیت آرسنیک بر صفات را دارا بودند و می&shy;توانند از طریق بهبود رشد رویشی در کاهش اثرات منفی تنش آرسنیک مؤثر واقع گردند.</span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">The aim of this study was to investigate the effect of mycorrhizal species and phosphorus on fenugreek in soils contaminated with heavy metals.</span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt">The first factor was four levels of mycorrhiza (<i>Glomus mosseae, G. intradices, G. versiform</i> and non-application), the second factor was the three levels of arsenic (0, 15 and 30 mg kg^-1 soil), and the third factor was two levels of phosphorus (0 and 200 mg kg^-1 soil).</span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt">In this study, arsenic toxicity was studied on vegetative growth, arsenic accumulation in shoots, leaf phosphorus, proline, carbohydrate, chlorophyll index, as well as root colonization percent.</span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt">Arsenic addition significantly reduced vegetative traits, chlorophyll index and root colonization percent.</span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt">The highest level of contamination resulted in an increase of </span><span style="font-size:10.0pt">95,</span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">99, 33 and 32% of arsenic in shoots, in roots, proline and carbohydrates compared to the control.</span><span style="font-size:10.0pt"> Also, </span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">application of mycorrhiza and phosphorus also had a significant effect on the other traits except the percentage of colonization.</span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt">The interaction between arsenic and mycorrhiza on fresh weight of shoots, colonization percentage and shoot arsenic accumulation and interaction of arsenic and phosphorus on shoot fresh and dry weight, fresh and dry weight of roots and arsenic accumulation in shoots were significant.</span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt">In response to the destructive effects of arsenic <i>G. intradices</i>, with 18% reduction in arsenic accumulation, was better than other species.</span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt">This experiment showed that mycorrhiza and phosphorus had a moderating effect on the negative effects of arsenic toxicity on traits and could be effective in reducing the negative effects of arsenic stress by improving vegetative growth.</span><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span></span> تنظیم کننده‌های اسمزی, تنش فلزات سنگین, شاخص‌های رویشی, کود زیستی Osmotic regulators, Heavy metal stress, Vegetative indices, Biofertilizer 93 106 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-457-6&slc_lang=fa&sid=1 Madine Bijhani مدینه بیژنی bijani.m90@gmail.com No Department of Agronomy, College of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی Mohammad Reza Asgharipour محمد رضا اصغری پور m_asgharipour@yahoo.com Yes Department of Agronomy, College of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل Alireza Sirousmehr علی رضا سیروس مهر a_sirousmehr@yahoo.com No Department of Agronomy, College of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل