fa تأثیر سلنیم بر عملکرد وزن خشک، فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز و غلظت برخی عناصر کم‌مصرف در گندم در شرایط شور تنش شوري Salt Stress پژوهشي Research <p>سلنیم در گروه عناصر مفید برای گیاه قرار دارد اما غلظت‌های زیاد آن سمی بوده و سبب کاهش رشد گیاه می‌شود. اطلاعات کمی درباره تأثیر سلنیم بر شدت خسارت ناشی از شوری در گندم وجود دارد. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی برهمکنش شوری و سلنیم بر عملکرد وزن خشک ریشه و شاخساره، فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز و غلظت و جذب برخی عناصر کم‌مصرف در ریشه و شاخساره گندم انجام گرفت. در این پژوهش، دو رقم گندم با ‌کارایی مختلف از لحاظ عناصر غذایی کم‌مصرف (کویر و بک کراس روشن) با چهار سطح سلنیم (0، 20، 40 و 150 میکرومولار) و دو سطح شوری (0 و 100 میلی‌مولار) تیمار شدند. نتایج نشان داد که اثر کابرد سطوح مختلف سلنیم بر وزن خشک شاخساره گندم به رقم گیاه و سطح شوری بستگی دارد. کاربرد 20 میکرومولار سلنیم سبب افزایش عملکرد وزن خشک شاخساره گندم بک کراس روشن در شرایط شور شد. در رقم گندم کویر سطح 40 میکرومولار سلنیم عملکرد وزن خشک شاخساره را در شرایط غیرشور افزایش داد. اثر سلنیم بر فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز بسته به رقم گندم و غلظت سلنیم مصرفی متفاوت بود. به طور کلی مصرف سطوح 20 و 40 میکرومولار سلنیم در شرایط شور باعث افزایش فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز ریشه در هر دو رقم گندم مورد مطالعه شد. همچنین سطح 20 میکرومولار سلنیم فعالیت آنزیمی شاخساره گیاه را در هر دو رقم گندم در شرایط شور افزایش داد. براساس نتایج پژوهش حاضر، تغذیه سلنیم بر عملکرد گندم به ویژه در شرایط شور، تأثیر مثبتی دارد اما این تأثیر به رقم گیاه و غلظت سلنیم مصرفی بستگی دارد.</p> <p>Selenium (Se) is a beneficial element for plant but at high concentrations, it is toxic and causes in plant growth retardation. There is limited information about the effects of Se on salinity-induced damages on wheat. Therefore this study was carried out to investigate interaction of salinity and Se on root and shoot dry matter yield, activity of GPX, and concentrations and uptake of selected micronutrients in roots and shoots of wheat. Two wheat cultivars (Triticum aestium cvs. Kavir and Back Cross-Rushan) differing in micronutrient efficiency were treated with four levels of Se (0, 20, 40 and 150 µM) and two salinity levels (0 and 100 mM NaCl). The effect of application of different Se concentrations on the shoot dry matter yield of wheat varied upon crop cultivar and salinity level. Application of Se at 20 µM concentration resulted in increase of shoot dry matter weight of ‘Back Cross-Rushan’ under salinity conditions. Selenium at 40 µM level increased shoot dry matter yield of Kavir cultivar at non-saline conditions. The effect of Se on activity of GPX was dependent on the wheat cultivar and Se level. In general, activity of GPX in roots of both wheat cultivars exposed to salinity stress was increased by application of 20 and 40 µM Se. Also, at saline conditions, application of 20 µM Se increased activity of GPX in shoots of both wheat cultivars. According to the results obtained from the present study, Se nutrition had positive effects on dry matter yield of wheat especially in salinity condition, but this effect depended on crop cultivar and applied Se concentration.</p> آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز, شوری, عناصر غذایی کم مصرف, گندم GPX, Micronutrients, salinity, wheat 189 200 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-181-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehri sadeghi مهری صادقی - No Department of soil science, Faculty of agriculture دانشکده کشاورزی، گروه خاکشناسی Amirhossein Khoshgoftarmanesh امیرحسین خوشگفتارمنش amirhkhosh@cc.iut.ac.ir No Department of soil science, Faculty of agriculture دانشکده کشاورزی، گروه خاکشناسی Bahareh Daneshbakhsh بهاره دانش بخش daneshbakhsh@yahoo.com Yes Soilless culture research centre مرکز پژوهشی کشت بدون خاک