fa تأثیر سالیسیلیک اسید بر برخی خصوصیات رویشی و بیوشیمیایی خیار (Cucumis sativus L.) تحت شرایط تنش مس تنش فلزات سنگین Toxic ions stress كاربردي Applicable <span style="font-size:12pt"><span style="tab-stops:416.3pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">مسمومیت خاک و آب با مس مشکلات جدی در رشد و تولید گیاهان و سلامتی انسان ایجاد می‌کند. از آنجا که کاربرد برون&shy;‌زای سالیسیلیک اسید می‌تواند اثرات نامطلوب تنش مس را تعدیل نماید. در این تحقیق، به&shy;منظور بررسی تأثیر سمیت مس و سالیسیلیک اسید بر رشد، عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیکی خیار، آزمایشی به&shy;صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه سطح مس ( 23، 47 و 94 میکرو&shy;‌مولار) و دو سطح سالیسیلیک اسید (صفر و 750 میکرو&shy;مولار) با سه تکرار تحت شرایط کشت بدون خاک اجرا گردید. نتایج نشان داد که تنش مس حجم ریشه، وزن خشک ریشه، سطح برگ و وزن تر و خشک برگ را به صورت منفی تحت تأثیر قرار داد. بیشترین وزن تر ریشه، وزن خشک برگ و نسبت </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Fv/Fm</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;"> در غلظت 23 میکرو&shy;مولار مس هم در تیمار محلول‌&shy;پاشی با سالیسیلیک اسید و هم در تیمار بدون سالیسیلیک اسید به&shy;‌دست آمد. مس در ریشه با شدت بیشتری در مقایسه با ساقه تجمع یافت. فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز با افزایش غلظت مس در محلول غذایی افزایش یافت و بیشترین فعالیت آسکوربات پراکسیداز در گیاهان تغذیه&shy;شده با 94 میکرو&shy;مولار مس به&shy;‌دست آمد و فعالیت آنها در گیاهان تیمار&shy;شده با سالیسیلیک اسید شدیدتر بود در حالیکه فعالیت آنزیم پراکسیداز روند معکوسی نشان داد. حداکثر عملکرد (530 گرم در بوته) در غلظت 23 میکرو&shy;مولار مس و تیمار سالیسیلیک اسید حاصل شد. اما کمترین عملکرد (282 گرم در بوته) در غلظت 94 میکرو&shy;مولار مس و بدون تیمار سالیسیلیک اسید به&shy;‌دست آمد. بر&shy;اساس نتایج این آزمایش، به&shy;نظر می‌رسد که کاربرد 750 میکرو&shy;مولار سالیسیلیک اسید می‌تواند اثرهای منفی تنش مس در غلظت&shy;های‌ 47 و 94 میکرو&shy;مولار بر رشد و پاسخ‌های بیوشیمیایی خیار را تعدیل نماید</span></span></b></span></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="font-size:10.0pt">Soil and water toxicity with copper (Cu) create serious problems on plant growth and production as well as human health. </span><span style="font-size:10.0pt">Exogenous application of salicylic acid (SA) can alleviate adverse effects of Cu stress</span><span style="font-size:10.0pt">. In this research, in order to investigate the effect of salicylic acid (SA) on the morphological and physiological properties of cucumber under cupper (Cu) stress, an experiment was carried out as factorial based on completely randomized block design with three levels of cupper of 23, 47 and 94 &micro;M and salicylic acid with two levels of 0 and 750 &micro;M with three replications under hydroponics conditions. The results showed that copper stress negatively affected root dry weight, root volume, leaf area, leaf fresh and dry weight of cucumber plants. The greatest root fresh weight and Fv/Fm ratio was obtained with 23 &micro;M cu treatment in both SA and non-SA treatments.</span><span style="font-size:10.0pt"> Cu accumulated more heavily in roots than in shoots</span><span style="font-size:10.0pt">. The ascorbate peroxidase (APX) activity in the leaves was increased by increasing copper concentration and the highest activity of APX was observed in plants fed with 94 &micro;M and was more pronounced in plants treated with SA, whereas, peroxidase (POX) activity showed reverse trend. The highest yield (530 g plant) was obtained in the concentration of 23 &micro;M Cu and treated with salicylic acid, but the lowest yield (282 g plant) was achieved in the concentration of 94 &micro;M Cu and without salicylic acid treatment.</span><span style="font-size:10.0pt"> Based on the results of this experiment, application of 750 </span><span style="font-size:10.0pt">&micro;M</span><span style="font-size:10.0pt"> SA can alleviate the negative effects of Cu stress at concentrations of 47 and 94 </span><span style="font-size:10.0pt">&micro;M</span><span style="font-size:10.0pt"> on the growth and biochemical responses in cucumber</span></span></span> اورتو هیدروکسی بنزوئیک اسید, خیار گلخانه‌ای, رشد, فلزات سنگین Ortho-hydroxy benzoic acid, Greenhouse Cucumber, Growth, Heavy metal 15 28 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-811-2&slc_lang=fa&sid=1 Rasoul Azarmi رسول آذرمی r_azarmi@uma.ac.ir Yes Department of Horticulture, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل