fa اثر EMS در ایجاد مقاومت و تجمع کادمیوم در کالوس درختچه زینتی طاووسی تنش فلزات سنگین Toxic ions stress پژوهشي Research جهش‌زایی درون‌شیشه‌ای، جهت گزینش گیاهان مقاوم به تنش‌ مانند تنش فلزات سنگین بسیار به‌کار برده می‌شود. هدف این مطالعه گزینش کالوس‌های مقاوم به کادمیوم و القای جهش درون‌شیشه‌ای با استفاده از اتیل متان سولفونات، جهت افزایش مقاومت و پالایندگی کالوس درختچه زینتی طاووسی به فلز کادمیوم بود. در آزمایش اول، کالوس‌های انگیزش‌یافته در معرض غلظت‌های مختلف کادمیوم (0، 10، 20 و 40 میلی‌گرم در لیتر) قرار گرفتند. نتایج نشان داد با افزایش غلظت کادمیوم، شاخص‌های رشدی در کالوس شامل حجم کالوس، وزن تر و خشک کالوس، میزان نسبی آب و میزان نسبی رشد کالوس و شاخص تحمل کاهش اما میزان قهوه‌ای شدن کالوس با افزایش غلظت کادمیوم، افزایش یافت. در حضور کادمیوم غلظت متابولیت‌های ثانویه شامل فنل، فلاونوئید و فلاونول کل در مقایسه با شاهد، افزایش پیدا کرد. با افزایش غلظت کادمیوم در محیط کشت، انباشت کادمیوم در کالوس افزایش یافت. بیشترین میزان تجمع کادمیوم، 31/791 میلی‌گرم در کیلوگرم وزن خشک در غلظت 40 میلی‌گرم در لیتر حاصل شد. در آزمایش دوم، کالوس‌ها با اتیل متان سولفونات (EMS)2/0 % به مدت 10 دقیقه تیمار شدند و سپس در محیط کشت صفر و 10 میلی‌گرم در لیتر کادمیوم واکشت شدند. نتایج نشان داد رشد کالوس&shy;های تیمار شده باEMS کاهش یافت ولی فعالیت آنتی‌اکسیدان‌های غیرآنزیمی شامل فنل، فلاونوئید و فلاونول کل نسبت به شاهد افزایش یافت. اعمال EMS نتوانست میزان انباشتگی کادمیوم را در کالوس افزایش دهد ولی شاخص تحمل کالوس طاووسی بهبود داد. <em>In vitro</em> mutagenesis has been applied for the selection of plants tolerant to stress including heavy metal stress. The objective of the present study was to induce <em>in vitro</em> mutation on increasing tolerability and remediation evaluation using EMS in calli of <em>Spartium junceum </em>L. In the first experiment, calli initiated were exposed to cadmium. Result showed that the callus growth parameters decreased with increasing Cd concentrations in medium. In presence of Cd, contents of secondary metabolites including total phenolics, flavonoids, and flavonols, increased compared with control. Cd accumulation in callus increased with increasing Cd concentrations. The highest Cd accumulation was found 791.33 mg Cd kg^-1 of dry weight at 40 mgL^-1 Cd. The In the second experiment, calli were treated with 0.2% EMS for 10 minutes. Afterward, the treated calli were sub-cultured to medium supplemented with 0 and 10 mgL^-1 Cd. Results showed that the growth of the calli treated by EMS decreased but the activities of non- enzymatic antioxidant compared with control. The application EMS was not increased Cd accumulation while tolerance index calli of <em>Spartium junceum</em>. جهش‌زایی, فلز سنگین, کالوس, گیاهان زینتی, گیاه‌پالایی, تجمع Mutagenesis, Heavy metal, Callus, Ornamental plant, Phytoremediation, accumulation 419 432 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1092-1&slc_lang=fa&sid=1 Mina Taghizadeh مینا تقی زاده m-taghizadeh@araku.ac.ir Yes دانشگاه اراک محبوبه گنجی دستجردی m-taghizadeh@araku.ac.ir No دانشگاه اراک علی خدیوی No دانشگاه اراک منصور قربانپور No دانشگاه اراک