fa بررسی ذخایر ساقه و انتقال مجدد آن ها در برخی ارقام و لاین های جو تحت تنش خشکی انتهای فصل تنش خشكي Droughts Stress پژوهشي Research خشکی انتهای فصل یکی از عوامل اصلی محدود کننده عملکرد در جو محسوب می&shy;شود. در شرایط تنش، به علت محدود شدن فتوسنتز جاری، اهمیت ذخایر ساقه بیشتر و سهم آن در تولید محصول نهایی قابل توجه خواهد بود. به منظور بررسی اثر تنش خشکی آخر فصل بر عملکرد، ذخایرساقه و روند انتقال مجدد ساقه در 6 رقم و لاین جو، آزمایشی در دو سطح آبیاری نرمال و تنش خشکی در سه تکرار در پلات&rlm;های آزمایشی مجهز به شلتر به اجرا در آمد. آبیاری برای همه گیاهان تا شروع گلدهی بر اساس ظرفیت زراعی خاک صورت می&rlm;گرفت. در شروع گلدهی تیمار تنش به صورت قطع آبیاری اعمال شد. نمونه&shy;برداری<span dir="LTR">&shy;</span> از میانگره های ساقه گیاهان تحت تنش و نرمال از زمان شروع گلدهی به فاصله 7 روز تا زمان رسیدگی فیزیولوژیکی (6 مرحله) به منظور اندازه گیری مشخصات پدانکل، پنالتیمیت و میانگره های زیرین انجام پذیرفت. نتایج نشان داد که بیشترین ذخیره سازی ماده خشک و انتقال مجدد ارقام ولاین های جو تحت هر دو شرایط نرمال و تنش مربوط به میانگره پنالتیمیت بود. میانگره های زیرین و پدانکل در رتبه های دوم و سوم قرار گرفتند. در شرایط تنش، کارایی انتقال مجدد میانگره&shy;&nbsp; پنالتیمیت 20 درصد افزایش داشت. همچنین خشکی باعث القا انتقال مجدد در رقم متحمل شد به طوری که در شرایط تنش بالاترین میزان ماده خشک انتقال یافته و کارایی انتقال مجدد مربوط به رقم متحمل یوسف و کمترین به رقم حساس موروکو بود. درشرایط تنش همبستگی مثبت و معنی داری بین عملکرد دانه و انتقال مجدد از میانگره پنالتیمیت (<span dir="LTR">r²= ./99</span>) مشاهد شد. پاسخ متفاوت گیاهان متحمل و حساس جو به خشکی از نظر انتقال مجدد، بیانگر آن است که بررسی تنوع در توان ذخیره سازی و انتقال مجدد در شرایط نرمال و خشکی امکان ایجاد گیاهان متحمل در برنامه&shy;های اصلاحی را فراهم می آورد.<br> &nbsp; Terminal drought is one of the major factors limiting the yield of barley. Under this condition, Barley crops grown may depend more on stem reserves for grain filling than on current photosynthesis. To investigation the effects of terminal drought on yield, stem reserves and the mechanism of remobilization in <span dir="RTL">6</span> barley breeding lines and genotypes, the experiment was conducted in a split-plot design with three replications (block) at two controlled plots <span dir="RTL">)</span>well-watered and drought stressed. Plants&nbsp;were&nbsp;grown&nbsp;under well-watered conditions until anthesis; the drought treatment was started by withholding water at the anthesis. At 7-d intervals after anthesis (in six stages) peduncle, penultimate and lower internodes samples were collected from well-watered and drought-stressed plants. Internodes length, weight and specific weight measured in 6 date of harvest. The results showed that maximum accumulation and release of stored, was found in penultimate followed by lower internodes. The rate of dry matter translocation was much higher in drought stress condition. Dry matter mobilized from penultimate was significantly correlated with grain yield (r²= 0.99) in droughted plants. Two barley genotypes Yousef and Moroco had highest and lowest dry matter translocation and remobilization efficiency respectively. Significant genotypic variations for accumulation and remobilization were observed under both conditions indicated that these traits can be manipulated in barley breeding programs.<br> &nbsp; انتقال مجدد کربن, تنش خشکی, جو, ذخیره سازی مواد فتوسنتزی barley, terminal drought, carbon remobilization, stem reserves 279 298 http://jispp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1078-1&slc_lang=fa&sid=1 Razieh Sarabadani Tafresh راضیه سرآبادانی تفرش r.sarabadani@gmail.com Yes Department of Agricultural Biotechnology, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران Zahra Sadat Shobbar زهرا سادات شبر shobbar@abrii.ac.ir No Molecular Physiology Department, Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran (ABRII) گروه زیست شناسی سیستم‌ها، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران، Maryam Shahbazi مریم شهبازی mshahbazi@abrii.ac.ir No Molecular Physiology Department, Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran (ABRII) دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان؛ گرگان، ایران، گروه فیزیولوژی مولکولی، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Mohammad Reza Bihamta محمد رضا بی همتا mrghanad@ut.ac.ir No Department of Agronomy and Plant breeding, Agriculture College, Tehran University, Karaj, Iran گروه فیزیولوژی مولکولی، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Mahrokh Sharbatkhari ماهرخ شربتخواری m.sharbatkhari@gmail.com No Department of Agricultural Biotechnology, Gorgan University, Gorgan. Iran * 3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان؛ گرگان، ایران