جلد 15، شماره 72 - ( جلد 15، شماره 72، خرداد و تیر 1405 )                   جلد 15 شماره 72 صفحات 172-157 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ DOI: 10.22034/15.72.157

XML English Abstract Print

بررسی کاربرد سالیسیلیک اسید قبل و بعد از زخمی‌شدن بر رشد، دفاع آنتی‌اکسیدانی و تولید اسید رزمارینیک در بادرنجبویه
الهام سادات عباسی1 ، لیلا شبانی*2 ، سمیه رئیسی3 ، ندا میرآخورلی4
1- گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
2- گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران ، lshabani@gmail.com
3- گروه ژنتیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
4- گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
چکیده:   (428 مشاهده)
در این پژوهش، اثرات کاربرد برون­زا اسید سالیسیلیک (SA) در غلظت‌های ۱ و 5/1 میلی‌مولار، به‌تنهایی و در ترکیب با تنش زخمی‌شدن مکانیکی (قبل و بعد از زخمی‌شدن)، بر رشد، رنگدانه‌های فتوسنتزی، وضعیت اکسیداتیو، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، فعالیت آنزیم فنیل‌آلانین آمونیالیاز (PAL) و محتوای ترکیبات فنولیک و اسید رزمارینیک (RA) در گیاه بادرنجبویه (Melissa officinalis L.) بررسی شد. نتایج نشان داد که SA به‌تنهایی رشد زیست­توده اندام هوایی و ریشه را افزایش داد و محتوای کلروفیل و کاروتنوئیدها را تقویت کرد. زخمی‌شدن به‌تنهایی باعث کاهش بیوماس، افزایشH2O2 ، پراکسیداسیون لیپیدی (MDA) و فعالیت آنزیم لیپواکسیژناز (LOX) شد؛ اما پرایمینگ با SA (قبل از زخمی‌شدن) این اثرات منفی را به‌طور معنی­داری تعدیل کرد. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی کاتالاز، گایاکول پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز، گلوتاتیون S-ترانسفراز و سوپراکسید دیسموتاز بسته به شدت تنش افزایش یافت و چرخش به سمت دفاع غیرآنزیمی مشاهده شد. مهم‌ترین یافته، القای شدید فعالیت آنزیمPAL  (۳ برابر) و افزایش چشمگیر محتوای ترکیبات فنولیک (6/2 برابر) و RA (6/5 برابر) در تیمار ترکیبیW+SA  در مقایسه با شاهد بود. در مجموع، پرایمینگ با SA قبل از زخمی‌شدن مؤثرترین استراتژی برای کاهش خسارت تنش و بهینه­سازی تولید RA به‌عنوان متابولیت ثانویه ارزشمند است. این نتایج مکانیسم‌های تعامل SA و سیگنالینگ زخم را روشن می‌سازد و کاربرد عملی برای بهبود تولید ترکیبات دارویی در شرایط تنش ارائه می‌دهد.
شماره‌ی مقاله: 10
واژه‌های کلیدی: پرایمینگ، سیگنالینگ زخم، متابولیت ثانویه، Melissa officinalis، سالیسیلیک اسید
متن کامل [PDF 1184 kb]   (177 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تنظیم کننده های رشد گیاهی
دریافت: 1404/9/27 | پذیرش: 1404/11/14 | انتشار: 1405/3/12
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.